سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۵۸۴) آیا سنت صبح واجب است؟

(۲۵۸۴) سوال: آیا سنت صبح واجب است یا خیر؟ آیا اگر آن را ترک نمایم، بر من گناه است؟ اگر آن را بعد از نماز بخوانم، جایز است؟

جواب:

سنت صبح واجب نیست، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اعرابی سؤال نمود -هنگامی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای وی نمازهای پنج‌‌گانه را ذکر نمود- گفت: آیا غیر از این‌‌ها بر من واجب است؟ فرمود: «لا، إلا أن تطوع»[۱](خیر! مگر اینکه سنت بخوانی)

لذا بر او غیر از این نمازهای پنج‌‌گانه از نمازهای روزانه که بدون سبب است، واجب نیست، بنابراین سنت صبح واجب نیست و اگر انسان آن را ترک کند گناه‌‌کار نمی‌‌شود، اما سنت مؤکده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در حال سفر و غیر سفر آن را رها نمی‌‌کردند و در مورد آن می‌‌گفت: «رکعتا الفجر خیر من الدنیا و ما فیها»[۲](دو رکعت سنت قبل از نماز صبح از دنیا و آنچه در دنیا است، بهتر است) و اگر قبل از نماز از او فوت شد آن را بعد از نماز قضا می‌‌کند، و اگر آن را تا بالا آمدن خورشید به تأخیر انداخت و آن  را در وقت نماز ضحی خواند خوب است.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] بخاری: کتاب التهجد، باب ما یقرأ فی رکعتی الفجر، شماره­ی (۱۱۷۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب صلاة الضحی، و أن أقلها رکعتان، شماره­ی (۷۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل سنة الفجر واجبة؟ وهل علي ذنب إذا تركتها؟ وإذا صليتها بعد صلاة الفجر فهل يجوز ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: سُنَّةُ الفجر ليست واجبة؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم سأله الأعرابي حين ذكر له النبي صلى الله عليه وسلم صلى الله عليه وسلم الصلوات الخمس- قال: هل علي غيرها؟ قال: «لا، إلا أن تطوع».

فلا يجب عليه سوى هذه الصلوات الخمس من الصلوات اليومية التي ليس لها سبب، وعلى هذا فسُنَّةُ الفجر ليست واجبة، فلو تركها الإنسان لم يأثم، ولكنها سنة مؤكدة كان الرسول صلى الله عليه وسلم لا يدعها حضرًا ولا سفرًا، وكان يقول فيها: «ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها»، وإذا فاتته قبل الصلاة فإنه يقضيها بعد الصلاة، وإن أَخْرَهَا حتى ترتفع الشمس وصلاها في الضحى فهو حسن.

مطالب مرتبط:

(۲۶۱۳) آیا جایز است قبل از عصر یا قبل از ظهر چهار رکعت با یک تشهد بخوانم؟

چهار رکعت را باهم نخوان چه در شب و چه در روز باشد، مگر وتر که جایز است سه رکعت یا پنج رکعت یا هفت رکعت وتر را با یک تشهد خواند ...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۶) آیا بین طلوع فجر دوم و نماز صبح غیر از دو رکعت سنت فجر نمازی وجود دارد؟

صحیح این است که کسی که بین طلوع فجر و نماز صبح سنتی را غیر از سنت صبح بخواند، گناه‌‌کار نمی‌‌شود، زیراوقت نهی بعد از نماز صبح است....

ادامه مطلب …

(۲۶۰۶) وقت سنت عصر کی است؟

برای عصر سنت راتبه‌‌ای نیست و سنت‌‌های راتبه فقط برای صبح، ظهر، مغرب و عشا است...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۲) حکم مداومت بر سنت قبلیه‌‌ی عصر و عدم ترک آن چیست؟

شایسته است که قبل از نماز عصر دو رکعت بخواند، اما آن را سنت راتبه قرار ندهد، به این معنا که: برخی اوقات آن را نخواند...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۴) حکم جابجایی میان نماز فرض و سنت در مسجد و مشروعیت آن

جابجایی آن‌‌ها از مکان نماز فرض به یک مکان دیگر برای سنت از امور مشروع محسوب می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۵۹۶) حکم قضای سنت فجر پس از اقتدای فوری به امام در نماز صبح

اگر دوست داشتی آن را بعد از نماز قضا کنی اشکالی ندارد، اما اگر به خودت اطمینان داری که می‌‌توانی در روز در وقت نماز ضحی آن را قضا کنی بهتر است، اما اگر بعد از نماز قضا نمودی اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه