شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۵۴۹) آیا بر امام واجب است در نماز تراویح قرآن را ختم کند؟

(۲۵۴۹) سوال: آیا بر امام واجب است در نماز تراویح قرآن را ختم کند؟ اگر نتوانست ختم کند و نزدیک بود که ختم شود، حکم آن چیست؟

جواب:

بر امام لازم نیست که در رمضان قرآن را ختم نماید، بنابر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ۚ }[مزمل: ۲۰](پس آنچه (برای شما) میسر باشد از قرآن بخوانید) اما اگر قرآن را ختم کند به این نیت که کسانی که پشت سر او نماز می‌‌خوانند، قرآن را از اول تا آخرش بشنوند، خوب است و اگر ختم نکرد اشکالی ندارد. مهم این است که بر پیروی از سنت حریص باشد در این که بیش از یازده یا سیزده رکعت نخواند و همرا با تانی و طمانینه نماز بخواند و مجال دعا نمودن برای مردم در حالت سجود و تشهد را بدهد، بر خلاف آنچه امروزه بسیاری از امامان امروزه انجام می‌‌دهند که آن قدر سریع نماز می‌‌خوانند که در آرامش کسانی که پشت سرشان ‌‌هستند خلل ایجاد می‌‌شود و به آن‌‌ها مجال دعا نمودن در سجده و تشهد را نمی‌‌دهند، تا جایی که برخی اوقات گمان می‌‌کنی امام فقط تشهد اول را تا (و أن محمدا عبده و رسوله) خوانده سپس سلام می‌‌دهد که این بدون شک اشتباه است، زیرا به امام اقتدا می‌‌شود و امام مسئول کسانی که پشت سرش هستند است لذا جایز نیست این کار را با آن‌‌ها انجام دهد. علما رَحِمَهُمُ‌الله ذکر نموده‌اند که برای امام مکروه است که نماز را سریع بخواند که مامومین نتوانند، آنچه سنت است را انجام دهند، بنابراین اگر آن قدر سریع بخواند که نتوانند واجب را انجام دهند بر وی حرام می‌شود

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل على الإمام في صلاة التراويح حتما أن يختم القرآن؟ وإذا كان لم يستطع أن يختم القرآن وشارف على الانتهاء فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس على الإمام في صلاة التراويح في رمضان أن يختم القرآن؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ﴾ [المزمل: ٢٠]، ولكن إن ختمه من أجل أن يستمع من يصلي وراءه إلى كتاب الله- سبحانه وتعالى- من أوله إلى آخره كان خيرا، وإن لم يفعل فلا حرج. المهم أن يحرص على اتباع سنة الرسول صلى الله عليه وسلم في كونه لا يزيد على إحدى عشرة ركعة، أو ثلاث عشرة ركعة، مع التأني والطمأنينة، وإفساح المجال أمام الناس بالدعاء في السجود وفي حال التشهد خلافًا لما يفعله كثير من الناس اليوم من الأئمة، تجده يسرع إسراعًا شديدًا يُحِلُّ بالطمأنينة بالنسبة لمن وراءه، ثم إنه لا يمكنهم من أن يدعوا الله -عز وجل- لا في السجود ولا في التشهد أحيانًا تظن أن الإمام لم يقرأ إلا التشهد الأول إلى قوله وأن محمدا عبده ورسوله ثم يُسَلَّم، وهذا من الخطأ بلا شك؛ لأن الإمام مؤتمن وولي أمر على من وراءه، فلا يجوز له أن يفعل بهم هذا.

وقد ذكر العلماء -رحمهم الله – أنه يكره للإمام أن يسرع سرعة تمنع المأموم فعل ما يُسَنُّ، وعلى هذا فإذا أسرع سرعة تمنع المأموم فِعْلَ  ما يجب كان ذلك حراما عليه.

مطالب مرتبط:

(۲۵۴۶) نماز تراویح به طور صحیح که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده چگونه است؟

عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا سؤال شدند که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رمضان چگونه بود؟ گفتند: (ایشان در رمضان و در غیر از رمضان بر یازده رکعت اضافه نمی‌‌نمودند، چهار رکعت می‌‌خواندند که از کیفیت و طولانی بودن آن نپرس، سپس چهار رکعت می‌‌خواندند که از کیفیت و طولانی بودن آن نپرس، سپس سه رکعت می‌‌خواندند)...

ادامه مطلب …

(۲۵۵۲) حکم خواندن کل قرآن توسط امام در نماز تراویح چیست؟

نمی‌‌دانم که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب‌‌هایی که با مردم نماز خواند، قرآن را ختم نمود یا نه، اما بسیاری از اهل فقه گفته‌‌اند: برای امام شایسته است که کل قرآن را در این قیام ختم نموده تا نمازگزاران کل قرآنی را که ابتدای نزولش در این ماه بوده را بشنوند. این گونه فقها گفته‌‌اند.  ...

ادامه مطلب …

(۲۵۶۹) زمان دقیق یک‌سوم آخر شب

علمای لغت اختلاف نموده که چه زمانی روز شروع می‌‌شود؟ برخی گفته‌‌اند: با طلوع خورشید شروع می‌‌شود و با غروب خورشید تمام می‌‌شود، چون پرتو خورشید و نور آن از طلوع فجر شروع می‌‌شود و با غروب خورشید تمام می‌‌شود، برخی نیز گفته‌‌اند: روز از طلوع خورشید شروع می‌‌شود و اتفاق نموده که با غروب خورشید تمام می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۵۵۴) حکم عدم ختم قرآن توسط امام جماعت در ماه رمضان

اگر برای شخص سخت بود که بین ترتیل و تدبر و بین اتمام ختم جمع ببندد، تدبر و ترتیل و طمانینه در رکوع و سجود بهتر از مراعات ختم نمودن است و چیزی بر او نیست اگر قرآن را برای آن‌‌ها ختم نمود....

ادامه مطلب …

(۲۵۵۰) حکم ختم قرآن در نماز تراویح و قیام شب

بر انسان واجب نیست که کل قرآن را در رمضان ختم کند، اما امر پسندیده‌‌ای است، تا مردم کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از اول تا آخر آن بشنوند، اما حتما لازم نیست....

ادامه مطلب …

(۲۵۶۱) نماز تهجد و نافله چند رکعت است؟

تهجد همان قیام اللیل است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در رمضان و چه در غیر رمضان بیش از یازده رکعت نمی‌‌خواند و گاهی اوقات سیزده رکعت می‌‌خواند، این تعدادی است که شایسته است انسان بر آن اکتفا نماید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه