چهارشنبه 13 شوال 1447
۱۲ فروردین ۱۴۰۵
1 آوریل 2026

(۲۵۲۸) حکم خواندن قنوت در نماز صبح

(۲۵۲۸) سوال: از انس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت شده که می‌‌گوید: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیوسته در نماز صبح قنوت می‌‌خواند تا این که وفات نمود) حکم خواندن قنوت در نماز صبح چیست؟ آیا این حدیث صحیح است؟

جواب: این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت نرسیده زیرا تمام کسانی که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را توصیف نموده ذکر نکرده‌اند که ایشان در نماز صبح قنوت خوانده باشد مگر هنگام حوادث که چه در نماز صبح و چه غیر از آن قنوت خوانده‌اند. بلکه در تمام نمازهای پنج‌‌گانه قنوت می‌‌خواندند. بنابر این خواندن قنوت در نماز صبح سنت نیست مگر این که سببی وجود داشته باشد مانند این که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای ناگوار شوند و اگر مسلمانان به حادثه دچار شدند، خواندن قنوت فقط خاص نماز صبح نیست، بلکه در نماز صبح و غیر نماز صبح است.

برخی از اهل علم گفته‌‌اند که قنوت در نماز صبح سنت است، اما قنوت که در نماز صبح خوانده می‌‌شود چگونه است؟ آن طور که برخی از عوام گمان می‌‌کنند قنوت وتر نیست بلکه قنوتی است که انسان در آن برای مسلمانان با توجه به زمانی که در آن زندگی می‌‌کنند دعای عمومی می‌‌کند. همچنین اگر کسی به شخصی که در نماز صبح قنوت می‌‌خواند اقتدا نمود همان گونه که امام اهل سنت امام احمد رَحِمَهُ‌الله تصریح نموده است: متابعت نماید، بر دعایش آمین بگوید و از نمازگزاران جدا نشود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عن أنس رضي الله عنه «أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لم يزل يقنت الصبح حتى فارق الدنيا». ما حكم القنوت في صلاة الصبح؟ وما مدى صحة هذا الحديث؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا الحديث لا يصح عن النبي صلى الله عليه وسلم؛ لأن جميع الواصفين لصلاة الرسول صلى الله عليه وسلم لم يذكروا أنه قنت في الفجر إلا في النوازل، فإنه كان يقنت في الفجر وفي غير الفجر أيضًا، بل يقنت في جميع الصلوات الخمس، وبناء على ذلك فإنه لا يُسَنُّ القنوت في صلاة الفجر، إلا إذا كان هناك كنازلة تنزل بالمسلمين والنازلة إذا نزلت بالمسلمين فإن القنوت لا يختص بصلاة الفجر، بل يكون فيها وفي غيرها.

وذهب بعض أهل العلم إلى أن القنوت في صلاة الفجر سُنّة، ولكن ما هو القنوت الذي يُقنت في صلاة الفجر ؟ ليس هو قنوت الوتر كما يظنه بعض العامة، ولكنه قنوت يدعو فيه الإنسان بدعاء عام للمسلمين مناسب للوقت الذي يعيشه، وإذا انتم الإنسان بشخص يقنت في صلاة الفجر فإنه يتابعه ويؤمن على دعائه، ولا ينفرد عن المصلين، كما نص على ذلك إمام أهل السنة أحمد بن حنبل رحمه الله.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۷) حکم جمع بین سنت عشا و وتر با یک سلام

اشکالی ندارد اگر سه رکعت وتر خواند، دو رکعت را جدا بخواند و سلام دهد و یک رکعت را جدا بخواند و سلام دهد یا هر سه رکعت را با هم با یک تشهد بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۹) حداقل و حداکثر رکعات نماز وتر

حداقل آن یک رکعت قبل از نماز فجر و حداکثر ان یازده رکعت است...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۱) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از وتر دو رکعت دیگر می‌خواندند؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که برخی اوقات بعد از نماز وتر، دو رکعت به صورت نشسته می­خواندند...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است....

ادامه مطلب …

(۲۴۸۲) اهمیت نماز وتر در مقایسه با سنت‌های رواتب

 نماز وتر سنت مؤکده است که ترک نمودن آن مکروه است تا جایی که برخی از علما می­گویند واجب است...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه