پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۲۴۹۵) آیا یک سوم آخر شب یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

(۲۴۹۵) سوال: از اوقات اجابت دعا یک سوم آخر شب است که در آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آسمان دنیا می­آید و این از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ما است. منظور از یک سوم آخر شب چیست؟ آیا یک یا دو ساعت قبل از اذان صبح است؟

جواب:

این بستگی به طولانی و کوتاه بودن شب دارد، مثلا اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر دوازده ساعت باشد، یک سوم آخر شب چهار ساعت قبل از نماز صبح است. و اگر طول شب از غروب خورشید تا طلوع فجر نه ساعت باشد، یک سوم آخر شب سه ساعت قبل از نماز صبح است. آنچه مهم است که ساعت آن مختلف است و تغییر می­کند اما انسان از غروب خورشید تا طلوع فجر را به سه قسمت تقسیم کند و دو سوم اول آن را حذف کند، یک سوم آخر باقی می­ماند.

اما بدان بهتر این است که انسان از نصف شب بیدار شود و هرگاه یک ششم آن باقی ماند، تا طلوع فجر بخوابد، تا اینکه سهم تهجد و سهم استراحت که با خوابیدن قبل از طلوع فجر حاصل می­شود را به خودش عطا کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من أوقات الاستجابة للدعاء الثلث الأخير من الليل، ففيه ينزل الله -عز وجل- إلى السماء الدنيا، وهذا من فضل الله علينا فما المقصود بثلث الليل الأخير؟ هل هو قبل أذان الفجر بساعة أو ساعتين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا على حسب طول الليل وقصره، فمثلا إذا كان طول الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر اثنتي عشرة ساعة فثلث الليل الآخر أربع ساعات قبل الفجر، وإذا كان الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر تسع ساعات فثلث الليل الأخير ما قبل الفجر بثلاث ساعات، والمهم أن هذا يختلف، ولكن يُقَسِّمُ الإنسان ما بين غروب الشمس إلى طلوع الفجر أثلاثا، فيسقط ثلثين ويبقي الثلث الأخير.

ولكن ليعلم أن الأفضل أن يقوم الإنسان من نصف الليل، فإذا بَقِيَ سدس الليل توقف ونام إلى أن يطلع الفجر؛ ليعطي نفسه حظها من التَّهَجُدِ، وحظها من الراحة التي يكتسبها بالنوم قبل طلوع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۷) حکم جمع بین سنت عشا و وتر با یک سلام

اشکالی ندارد اگر سه رکعت وتر خواند، دو رکعت را جدا بخواند و سلام دهد و یک رکعت را جدا بخواند و سلام دهد یا هر سه رکعت را با هم با یک تشهد بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۵۱۸) معنای قنوت و سجود در بعضی احادیث نبوی

اما جمله‌‌ی اول: «أفضل الصلاة طول القنوت» (برترین نماز، نمازی است که دعا در آن طولانی باشد). معنای آن طولانی نمودن دعا در نماز است، زیرا قنوت دعا است و اگر دعا طولانی گشت، لازمه‌‌ی آن طولانی نمودن بقیه‌‌ی ارکان است...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۳) حکم قنوت در نماز صبح و پیروی مأموم از امام در آن

این که آمین بگوید و از امام پیروی نماید و مخالفت امام را موثر نداند، بهتر است....

ادامه مطلب …

(۲۵۲۷) نظرتان در مورد قنوت نماز صبح چیست؟ صحیح است یا بدعت؟

ول صحیح این است که قنوت در نماز صبح سنت نیست....

ادامه مطلب …

(۲۴۹۳) حکم قضا کردن نماز وتر پس از فراموشی و یادآوری در روز بعد

بله هرگاه وتر را فراموش کردی و جز در روز آن را به یاد نیاوردی، آن را بخوان...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۵) آیا در رکعت آخر از نماز وتر فقط سوره‌‌ی اخلاص خوانده می‌‌‌‌شود؟

اگر بر خواندن سوره‌‌ی اخلاص اکتفا کند، کافی است و اگر برخی اوقات سوره‌‌ی فلق و ناس را نیز همراه آن بخواند، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه