چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۲۴۷۹) حداقل و حداکثر رکعات نماز وتر

(۲۴۷۹) سوال: پیرامون نماز وتر و حالاتش برای ما توضیح دهید و حداقل و حداکثر رکعات آن چند است؟[S1] 

جواب:

نماز وتر سنت مؤکده است و برای انسان شایسته نیست که آن را ترک نماید، تا جایی که برخی از اهل علم گفته­اند که نماز وتر واجب است و ترک آن جایز نیست. از امام احمد رَحِمَهُ‌الله نقل شده که می­گوید: (کسی که نماز وتر را ترک نماید شخص بدی است و شایسته نیست شهادتش قبول شود.)[۱] حداقل آن یک رکعت قبل از نماز فجر و حداکثر ان یازده رکعت است. کسی که با یک رکعت وتر خواند، مشخص است که چگونه است، یک رکعت می­خواند و تشهد می­خواند و سلام می­دهد. کسی که سه رکعت می­خواند اختیار دارد که دو رکعت جدا و یک رکعت جدا بخواند و یا اینکه هر سه رکعت را با یک تشهد بخواند. هر کس پنج یا هفت رکعت می­خواند نیز همه را با هم و با یک تشهد می­خواند اما کسی که نه رکعت می­خواند، در رکعت هشتم می­نشیند و تشهد می­خواند و سلام نمی­دهد سپس در رکعت نهم تشهد را می­خواند و سلام می­دهد و کسی که یازده رکعت می­خواند، در هر دو رکعت سلام می­دهد.

وقت نماز وتر از بعد از نماز عشا است و سنت وتر اگر می­خواهد بخواند تا طلوع فجر است و آخرین وقت و بهترین وقت آن برای کسی که طمع دارد، در آخر شب بیدارشود و گر نه قبل از خواب بخواند.

و سنت است بعد از سلام سه مرتبه بگوید: «سبحان الملک القدوس»[۲] و در سومی صدایش را می­کشد. و نماز وتر آخرین نمازش در شب باشد، بنابر فرموده­ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «اجعلوا آخر صلاتکم باللیل وترا»[۳](آخرین نمازتان در شب را وتر قرار دهید.) اما کسی که ترسید آخر شب بیدار نشود و اول شب وتر خواند سپس در آخر شب بلند شد، دوباره وتر نمی­خواند بلکه دو رکعت دو رکعت تا طلوع فجر می­خواند.


[۱] بدائع الفوائد اثر ابن قیم (۴/۱۱۱)، المغنی اثر ابن قدامه(۲/۱۳۳-۱۳۴)

[۲] [تخریج آن گذشت.]

[۳] بخاری: کتاب الوتر، باب لیجعل آخر صلاته وترا، حدیث شماره­ی (۹۹۸)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب صلاة اللیل مثنی مثنی، حدیث شماره­ی (۷۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: حدثونا عن الوتر وعن حالاته، وما أقل ركعاته، وما أكثرها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الوتر سُنَّةٌ مؤكدة لا ينبغي للإنسان تركه، حتى إن بعض أهل العلم قال: إنه واجب لا يجوز تركه، ونقل عن الإمام أحمد رحمه الله قوله فيمن ترك الوتر:«إنه رجل سُوءٍ ، لا ينبغي أن تقبل له شهادة».

وأقله ركعة قبل الفجر، وأكثره إحدى عشرة ركعة، فمن أوتر بركعة فأمره ظاهر : يصلي ركعة ويتشهد ويسلم ومن أوتر بثلاث فهو بالخيار: إن شاء سَلَّمَ من ركعتين، وإن شاء سَرَد الثلاثة جميعا بتشهد واحد، ومن أوتر بخمس سرد الخمس جميعا بتشهد واحد، ومن أوتر بسبع ف فكذلك، ومن أوتر بتسع فإنه يجلس عقب الثامنة ويتشهد ولا يسلم ثم يأتي بالتاسعة ويتشهد ويسلم، ومن أوتر بإحدى عشرة ركعة سَلَّمَ من كل ركعتين.

ووقت الوتر من بعد صلاة العشاء وسنتها إن كان يريد أن يصلي السُّنَّة إلى طلوع الفجر، وآخر وقته أفضل لمن طمع أن يقوم من آخر الليل، وإلا أوتر قبل أن ينام.

ويُسَنُّ أن يقول بعد التسليم: «سبحان الملك القدوس» ثلاث مرات،

ويمد صوته في الثالثة، وليكن آخر صلاته في الليل؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وترا»، ولكن من خاف أن لا يقوم من آخر الليل وأوتر أوله ثم قُدرَ له فقام، فإنه لا يعيد الوتر، بل يصلي ركعتين ركعتين إلى أن يطلع الفجر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۰۴) آیا نماز خواندن قبل از نماز صبح درست است؟

اگر منظورش از نماز قبل از فجر، نافله (سنت) است و می‌‌خواهد بعد از اینکه در اول شب نماز وتر را خوند، نافله بخواند، به او می‌گوییم: اشکالی ندارد. ...

ادامه مطلب …

(۲۴۸۹) آیا وتر قضا می‌شود؟

هرگاه انسان خواب رفت و نماز وتر را نخواند، آن را در روز هنگامی که خورشید بالا رفت قضا می­کند اما آن را به صورت شفع قضا می­کند بدین صورت که...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۷) آیا درست است که برخی از رکعات را در نماز وتر بخوانم سپس بخوابم و بقیه را در آخر شب کامل کنم؟

در رکعات وتر پی در پی بودن شرط نیست بلکه جایز است برخی از آن را قبل از خواب بخواند و برخی را بعد از اینکه از خواب بلند شد بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۵۱۵) آیا در رکعت آخر از نماز وتر فقط سوره‌‌ی اخلاص خوانده می‌‌‌‌شود؟

اگر بر خواندن سوره‌‌ی اخلاص اکتفا کند، کافی است و اگر برخی اوقات سوره‌‌ی فلق و ناس را نیز همراه آن بخواند، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۵) منظور از نماز وتر چیست؟

منظور از نماز وتر، نمازی است که به وسیله­ی آن نماز شب با یک یا سه یا هفت یا نه یا یازده رکعت به پایان می­رسد...

ادامه مطلب …

(۲۴۸۰) آیا جایز است بلافاصله بعد از نماز عشاء، نماز وتر را بخوانم؟

بله برای انسان جایز است بلافاصله بعد از نماز عشا نماز وتر را بخواند اگر نمی­خواهد در آخر شب بلند شود اما اگر نیت کرد که در آخر شب بیدار شود وترش را به تاخیر بیندازد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه