پنج‌شنبه 2 رمضان 1447
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
19 فوریه 2026

(۲۴۷۵) منظور از نماز وتر چیست؟

(۲۴۷۵) سوال: منظور از نماز وتر چیست؟ آیا واجب است؟ کیفیت خواندن آن چگونه است؟

جواب: منظور از نماز وتر، نمازی است که به وسیله­ی آن نماز شب با یک یا سه یا هفت یا نه یا یازده رکعت به پایان می­رسد.

نماز وتر سنت مؤکده است تا جایی که برخی از علماء می­گویند نماز وتر واجب است و امام احمد رَحِمَهُ‌الله می­گوید: (کسی که نماز وتر را ترک نماید شخص بدی است و شایسته نیست که شهادتش قبول شود.)[۱] لذا شایسته­ی انسان مسلمان نیست که نماز وتر را ترک نماید و هرگاه از آن مقداری که برایش نوشته شده از نماز شب را خواند  آن را با یک یا سه یا پنج رکعت بر طبق نشاط و آمادگی­اش خاتمه دهد. صفت آن متفاوت است: اگر سه رکعت وتر خواند، می­تواند دو رکعت اول را جدا بخواند و سلام دهد و یک رکعت را جدا بخواند همچنین می­تواند هر سه رکعت را با یک سلام و یک تشهد بخواند. اگر پنج رکعت وتر خواند همه را با یک سلام و یک تشهد می­خواند. همچنین اگر با هفت رکعت وتر خواند و اگر با نه رکعت وتر خواند، در رکعت هشتم برای تشهد می­نشیند و سلام نمی­دهد سپس برای رکعت نهم بلند می­شود و تشهد می­خواند و سلام می­دهد. و  اگر خواست با یازده رکعت وتر بخواند، دو رکعت دو رکعت می­خواند و در پایان یک رکعت وتر می­­خواند.

وقت نماز وتر از بعد از نماز عشاء شروع می­شود. هرگاه نماز عشاء و سنت بعدیه­ی آن را خواند -هر چند با نماز مغرب جمع تقدیم بخواند- وقت نماز وتر تا طلوع فجر داخل می­شود . اگر فجر طلوع نمود و کسی وتر نخواند ، در روز وتر نمی­خواند، اما وترش را به صورت شفع(جفت) می­خواند ، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه خواب یا درد بر ایشان غلبه می­کرد و نماز وتر را نخوانده بودند، در روز دوازده رکعت می­خواند­. این چکیده­ی نماز وتر بود.


[۱] بدائع الفوائد اثر ابن قیم (۴/۱۱۱)، المغنی اثر ابن قدامه(۲/۱۳۳-۱۳۴)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما المقصود بصلاة الوتر ؟ وهل هي واجبة؟ وكيف يؤديها المسلم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاة الوتر المقصود بها ختم صلاة الليل بركعة، أو بثلاث، أو بخمس، أو سبع، أو تسع، أو إحدى عشرة.

فالوتر سنة مؤكدة، حتى إن بعض العلماء يقول بوجوبه، والإمام أحمد رحمه الله قال: «من ترك الوتر فهو رجل سوء، لا ينبغي أن تقبل له شهادة»، فلا ينبغي للمسلم أن يَدَعَ صلاة الوتر، إذا انتهى مما كتب له من صلاة الليل فليصل ركعة، أو ثلاثا، أو خمسا كما يكون نشاطه، إلا أن صفته تختلف: فإذا أوتر بثلاث، فإن شاء سلم في الركعتين الأوليين وأفرد الثالثة، وإن شاء جمعها – أي: جمع الثلاثة جميعًا بتسليم واحد-، وتشهد واحد، فإن أوتر بخمس جمع الجميع بتسليم واحد وتشهد واحد ، وكذلك إذا أوتر بالسبع، وإن أوتر بالتسع فإنه يصلي ثمانيا، ويجلس في الثامنة ويتشهد ولا يُسَلِّمُ، ثم يقوم فيصلي التاسعة يتشهد ويسلم، وإن أوتر بإحدى عشرة صلى ركعتين ركعتين وأوتر بواحدة.

ووقت الوتر من بعد صلاة العشاء، إذا صَلَّى العشاء وسنتها الراتبة – ولو مجموعة إلى المغرب جمع تقديم – فإنه يدخل وقت الوتر إلى طلوع الفجر، وإذا طلع الفجر والإنسان لم يوتر فإنه لا يوتر في النهار، ولكن يقضي وتره شفعا، فإن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا غالبه نوم، أو وجع ولم يصل من الليل صلى من النهار ثنتي عشرة ركعة، هذا هو خلاصة الوتر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۱۷) آیا جایز است شفع و وتر را در غیر از نماز تراویح با جماعت خواند؟

شفع و تر و تهجد نیز برخی اوقات - نه همیشه - جایز است با جماعت خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۴۹۹) برخی اوقات امام قنوت را بعد از رکوع میخواند و قبلش نمیخواند، آیا این جایز است؟

بله خواندن قنوت چه قبل و چه بعد از رکوع جایز است..

ادامه مطلب …

(۲۵۲۳) حکم قنوت در نماز صبح و پیروی مأموم از امام در آن

این که آمین بگوید و از امام پیروی نماید و مخالفت امام را موثر نداند، بهتر است....

ادامه مطلب …

(۲۵۱۶) حکم التزام به سوره‌های معیّن در نماز وتر پس از سوره‌ی فاتحه

وتر اگر سه رکعت باشد، سنت است در رکعت اول (سوره‌‌‌‌ی اعلی) و در رکعت دوم (سوره‌‌ی کافرون) و در رکعت سوم (سوره‌‌ی اخلاص) خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۴۸۳) آیا می‌توانم شفع و وتر را به بعد از قیام به تاخیر بیندازم؟

تهجد در شب یعنی نماز خواندن در آخر شب بعد از خواب، و سنت است که هرگاه انسان از خوابش بلند شد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کرده و بگوید:...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۵) آیا در رکعت آخر از نماز وتر فقط سوره‌‌ی اخلاص خوانده می‌‌‌‌شود؟

اگر بر خواندن سوره‌‌ی اخلاص اکتفا کند، کافی است و اگر برخی اوقات سوره‌‌ی فلق و ناس را نیز همراه آن بخواند، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه