(۲۴۷۱) سوال: همراه مردم نماز مغرب خواندم و امام یک رکعت زیاد خواند با وجود این که یک از من فوت شده بود لذا من سه رکعت خواندم، آیا یک رکعت دیگر بخوانم؟
جواب:
اهل علم از این مسئله رکعت زائده تعبیر میکنند، آیا آن برای مسبوق حساب میشود؟ بین اهل علم در این مورد اختلاف است و قول راجح این میباشد که حساب میشود، مثلا: اگر در رکعت دوم نماز مغرب به امام رسیدی و امام فراموش کرد و چهار رکعت خواند بنابراین همراه او سلام نماز را میدهی زیرا سه رکعت خواندی و وقتی معتقد هستی که آن رکعت چهارم است نمیتوانی بلند شوی و رکعت چهارم را بخوانی در صورتی که میدانی رکعت چهارم است و زیرا این زیادت کردن به نماز از روی عمد و قصد است و امام برای رکعت چهارم معذور است چون که فراموش کرده است اما تو اگر چهار رکعت خواندی معذور نیستی.
و اگر کسی بگوید: این چیزی که ذکر کردید مخالف این قول رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میباشد: «ما ادركتم فصلوا، وما فاتكم فأتموا»[۱]: (هرآنچه را یافتید نماز بخوانید و آنچه را نیافتید نیز کامل کنید): میگوییم: مخالفتی ندارد زیرا قول رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم : «و ما فاتكم فأتموا» : (و آنچه را نیافتید نیز کامل کنید): دلالت میدهد که این مرد نمازش را تمام نکرده است و الان نمازش را تمام کرده و سه رکعت خوانده است و بعد از اینکه رکعاتی که باید میخواند را خوانده است دیگر چه را باید تمام کند؟
در این صورت میگوییم: قول راجح این است آن رکعت زائد برای او حساب میشود و هنگامی به امام در رکعت دوم رسیده و امام نیز یک رکعت به نماز خود افزوده است پس همراه امام سلام میدهد و نمازش تمام شده است.
[۱] تخریج آن گذشت.