یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۳۷۰) حکم نماز در حالت غلبه ادرار یا مدفوع

(۲۳۷۰) سوال: نماز خواندن مردی که به او ادرار یا مدفوع غلبه کرده است نهی شده است ولی او خودش را از این رو نگه می‌دارد که اگر قضای حاجتش را برود و دوباره وضو بگیرد در آن سختی است یا نماز از او فوت می‌شود یا از مصلحتی عقب می‌ماند لذا خودش را نگه می‌دارد و نماز می‌خواند؛ آیا نمازش صحیح است؟

جواب:

نماز کسی که به او ادرار یا مدفوع دارد نزد جمهور اهل علم صحیح است و این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لَا صَلَاةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ، وَلَا هُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ»[۱] : (به هنگام آماده بودن غذا یا به وقت غلبه‌ی آدرار و مدفوع، خواندن نماز صحیح نیست): را به نفی کمال نه نفی صحت نماز حمل می‌کنند ولی با این وجود آن را مکروه می‌دانند زیرا خشوع در نماز را از او می‌گیرد مگر این که آن زیاد به او فشار می‌آورد که قول صحیح نبودن نمازش بسیار وجیه است زیرا در این حالت نمی‌داند چه می‌گوید و چه می‌کند و ممکن است به بدن او نیز ضرر برساند و به نهی از ضرر رساندن به بدن ملحق شود که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که می‌‌فرماید: «لا ضرر و لا ضرار»[۲] : (زیان رساندن به خود و دیگران (در اسلام جایز) نیست).

اما اگر از این می‌ترسد که نماز جماعت از او فوت می‌‌شود مشکلی ندارد اگر چه نماز جماعت از او در این حالت فوت شود یعنی اگر رفت و قضای حاجتش را بجا آورد و وضو گرفت اگر نماز جماعت از او فوت شد مشکلی ندارد و گناهی بر او نیست.


[۱] رواه مسلم (۵۶۰).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: صلاة الرجل مَنْهِي عنها وهو يدافعه الأخبثان، ولكن إذا أمسك نفسه باعتبار أنه إذا قضى حاجته فسوف يتوضأ مرة أخرى وفي ذلك كلفة، أو أنه إذا توضأ مرة أخرى فاتته الصلاة، أو تأخر عن مصلحته الفلانية، فأمسك نفسه وصلى، فهل صلاته صحيحة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صلاة مدافع الأخبثين صحيحة عند جمهور أهل العلم، ويحملون قوله صلى الله عليه وسلم: «لا صلاة بحضرة طعام، ولا وهو يدافعه الأخبثان». على نفي الكمال لا على نفي الصحة، ولكن مع هذا يُكْرَهُ له أن يصلي وهو يدافع الأخبثين؛ لأن ذلك يشغله عن الخشوع في الصلاة، اللهم إلا إذا كانت المدافعة شديدة، فإن القول بأن صلاته لا تصح قول وجيه جدا؛ لأنه لا يتمكن في هذه الحال من استحضار ما يقول وما يفعل، ولأن ذلك قد يسبب له ضررًا بدنيا، وقد نهي عن إلحاق الضرر بالبدن، فقد روي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «لا ضرر ولا ضرار».

وأما كونه يخشى من فوات صلاة الجماعة: فإنه لا حرج عليه لو فاتته صلاة الجماعة في هذه الحال، فإذا ذهب وقضى حاجته وتوضأ، فإنه لو فاتته الجماعة لا إثم عليه ولا حرج.

مطالب مرتبط:

(۲۳۵۶) حکم بالا بودن صدای مأمومین در نماز

برای ماموم جایز نیست که با بلند کردن صدایش بر اطرافیانش تشویش ایجاد کند....

ادامه مطلب …

(۲۳۶۷) حکم آماده بودن غذا در وقت نماز جماعت

اگر نماز اقامه شد و انسان در حال خوردن می‌باشد گناهی ندارد اگر در این حالت نماز نیز از او فوت شود...

ادامه مطلب …

(۲۳۵۵) تأثیر حرکات اضافی در نماز

حرکات بیهوده‌‌ای که بسیاری از مردم در نمازشان انجام می‌دهند در نماز نقص ایجاد می‌کند و منافی خشوع است زیرا لازمه‌ی خشوع قلب و بدن، طمأنینه است

ادامه مطلب …

(۲۳۵۷) راه حل خشوع در نماز

نصیحت من این است که چشمش را باز کند و نفسش را بر خشوع در این حال نگه دارد و اگر او از الله در این امر کمک بخواهد و الله از راستی نیت او می‌داند و کمکش می‌کند.....

ادامه مطلب …

(۲۳۶۴) حکم قرار گرفتن مو یا عمامه روی پیشانی در سجده

نمازش صحیح است ولی قرار دادن عمامه بین او و زمین شایسته نیست مگر برای حاجتی بنابراین اگر زمین سفت باشد یا در آن سنگ‌ریزه باشد یا خاردار باشد که باید حائلی با زمین قرار دهد در این حالت مشکلی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۳۵۲) نصیحتی به برادران نمازگزار

این برادران را نصحیت می‌کنیم که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نگاه به اطراف کردن در نماز برحذر داشته است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه