یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۳۳۴) حکم شرع در مورد خواندن نماز پشت امامی با ذکر صلوات خاص

(۲۳۳۴) سوال: حکم شرع در نظر شما شیخ بزرگوار در مورد نماز خواندن پشت امام که این دعا را می‌خواند چیست: اللهم صل علی سیدنا محمد طبِّ القلوب و دوائها، و عافیة الأبدان و شفائها، و نور الأبصار و ضیائها؟ از آن جایی که بعضی از براردان گفتند: این جایز نیست، ما را در این مورد راهنمایی کنید جزاکم الله خیرا.

جواب:

اولا آیا او این دعا را در نماز می‌خواند یا در غیر نماز؟ و اگر این را در نماز می‌خواند چیزی که برای من ظاهر گشت نماز او باطل است چون که این دعا نزدیک است که شرک باشد چون که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طبیب قلب‌ها و دوای آن از جهت حسی نمی‌باشد یعنی اگر قلب از مریضی حسی جسمی داشته باشد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم طبیب آن نیست و الان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات یافته است امکان ندارد که به کسی از جهت جسمی نفعی برساند.

اما اگر مرداش ایمان به او باشد بله او طبیب قلوب و دوای آن است و این حق می‌باشد و شکی در آن نیست که ایمان به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قلب‌ها را از بیماری‌های دینی شفا می‌دهد و دوایی برای آن است.

و همچنین گفته شد عافیت بدن: پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عافیت بدن نیست بلکه ایشان برای بیماران دعا می‌کند که شفایشان دهد و او نیست که عافیت می‌دهد بلکه عافیتشان از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای خودش دعا به عافیت می‌کند: «اللهم عافنی»[۱] (بارالهی به من عافیت عطا کن) پس چگونه او عافیت می‌باشد؟ و همچنین این نیز دعایی باطل است.

و همچنین نور الأبصار و ضیاؤها، نیز اشتباه است چون نور الأبصار صفتی از صفات جسم است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را خلق کرده است پس نور الأبصار خقلت الله می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست و همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی نیست که آن را خلق کرده باشد.

نصیحت من به این امام و کسانی که این دعا را می‌خوانند این است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و بدانند که بهترین دعا، دعاهایی است که در قرآن و سنت آمده است زیرا که از جانب حکیم خبیر است.

پس ای کاش اینها دعاهایی که در قرآن و سنت است را جمع می‌کردند و با آن دعا می‌کردند که بهتر این از جملاتی که است که سجع دارد و مکان دارد که کفر نیز در آن باشد و ایشان آن را ندانند و نصیحت من کسانی که این دعا را خوانده‌اند این است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و دعاهای که در قرآن و سنت آمده است را بخوانند که جامع‌ترین، بهترین و با منفعت‌ترین دعاها برای قنوت است.


[۱] رواه ابوداود (۵۰۹۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فضيلة الشيخ في الصلاة خلف إمام يدعو بالدعاء التالي: اللهم صل على سيدنا محمد طب القلوب ودوائها، وعافية الأبدان وشفائها، ونور الأبصار وضيائها. حيث إن بعض الإخوة قالوا: إن هذا لا يجوز، وجهونا في ضوء ذلك مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا هل هو يدعو بهذا الدعاء في نفس الصلاة أو في غيرها؟ إن كان يدعو بذلك في نفس الصلاة فإن صلاته تكون باطلة فيما يظهر لي؛ لأن هذا دعاء يقرب أن يكون شركا، فالنبي – عليه الصلاة والسلام- ليس طبّ القلوب ودواءها على وجه حسي، بمعنى: إذا مرض القلب مرضا حسيا جسمانيا فإن النبي صلى الله عليه وسلم و ليس طبيبه، إذ إن النبي صلى الله عليه وسلم قد مات الآن، ولا يمكن أن ينتفع به أحد من الناحية الجسمية.

أما إذا أراد أن الإيمان به طب القلوب ودواء القلوب فهذا حق، ولاشك أن الإيمان بالرسول -عليه الصلاة والسلام- يشفي القلوب من أمراضها الأمراض الدينية، وأنه دواء لها.

وكذلك يقال في عافية الأبدان فالنبي عليه الصلاة والسلام- ليس عافية الأبدان، بل هو – عليه الصلاة والسلام – يدعو للمرضى أن يشفيهم الله -عز وجل-، وليس هو الذي يعافيهم، بل الذي يعافيهم هو الله -عز وجل-، وهو نفسه -صلوات الله وسلامه عليه يدعو بالعافية يقول: «اللهم عافني )، فكيف يكون هو العافية؟ هذا أيضًا دعاء باطل لا يصح.

وكذلك نور الأبصار وضياؤها هذا خطأ، فنور الأبصار صفة من صفات الجسم الذي خلقه الله عز وجل، فنور الأبصار من خلق الله -سبحانه وتعالى-، وليس هو الرسول -عليه الصلاة والسلام-، وليس هو الذي خلق نور الأبصار.

فنصيحتي لهذا الإمام ولغيره ممن يدعو بهذا الدعاء أن يتوب إلى الله – سبحانه وتعالى-، وأن يعلم أن أفضل الأدعية ما جاء في القرآن والسُّنَّة؛ لأنه جاء من لدن حكيم خبير.

فياليت هؤلاء يجمعون أدعية القرآن التي جاءت في القرآن، وكذلك الأدعية التي جاءت في السُّنَّة، ويدعون الله بها، لكان خيرا لهم من هذه الأَسْجَاعِ التي قد تكون من الكفر وهم لا يدرون عنها، نصيحتي لهذا الداعي بهذا الدعاء وغيره أن يتوب إلى الله تبارك وتعالى-، وأن يرجع إلى الدعاء الذي في الكتاب والسُّنَّة، فإنه أجمع الأدعية وأفضلها وأنفعها للقنوت.

مطالب مرتبط:

(۲۳۲۱) دلیل خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز فرض

حدیثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «من قرأ آية الكرسي دبر كل صلاة لم يمنعه من دخول الجنة إلا الموت»[1] ( کسی که بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند چیزی او را از وارد شدن به بهشت منع نمی‌کند مگر مرگ)...

ادامه مطلب …

(۲۳۴۰) حکم جدا شدن از امام با دعای ختم فاتحه پس از نماز

خواندن فاتحه بعد از نمازهای پنجگانه از روش و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست مخصوصا اگر به صورت جمعی و با صدای بلند باشد لذا شکی در این نیست که این از بدعت‌ها می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۹) حکم استغفار بعد از نماز

فقط در مورد نمازهای فرض است زیرا کسانی که همراه رسول الله نماز شب را خواندند ذکر نکردند که بعد از پایان نماز این اذکار را بخوانده باشند....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۷) حكم بلند کردن دست برای دعا بعد از نماز فرض

شایسته است که دانسته شود بالا بردن دست در هنگام دعا دارای اقسامی است: ...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۱) حکم خواندن تسبیح با صدای بلند پس از نماز

اگر در کنارت شخصی نماز می‌خواند و از تشویش بر او ترسیدی پس افضل این است که این کار را نکنی ....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۲) اختلاف در قرائت اوراد: جهری یا سری؟

سول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را به جهر نخوانده است ولی اذکار بعد نماز را به جهر خوانده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه