شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

(۲۳۱۶) سوال: آیا تسبیح بعد از نماز در همان مکانی که شخص در آنجا نماز خوانده است باید باشد؟ چون من زنی هستم که ازدواج کرده‌ام و فرزندانی دارم و نمی‌توانم بشینم تا این تسبیحاتم را تکمیل کنم پس من در حین این که بلند می‌شوم و به امور افراد خانواده می‌رسم آن را کامل می‌کنم؟

جواب:

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِذَا قَضَیۡتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ قِیَـٰمࣰا وَقُعُودࣰا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمۡۚ} [سوره النساء: ۱۰۳] (پس چون نماز را به پایان رساندید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ایستاده، و نشسته و بر پهلوی خویش (خوابیده) یاد کنید) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد نماز جمعه می‌فرماید: {فَإِذَا قُضِیَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُوا۟ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ} [سوره الجمعة: ۱۰] (پس هنگامی‌که نماز پایان یافت، (برای کسب رزق و روزی) در زمین پراکنده شوید، و از فضل الله طلب کنید، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید) مهم‌ترین چیزی که باید آن را مراعات کنید حاضر بودن قلبتان هنگام ذکر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل التسبيح بعد الصلاة يجب أن يكون في نفس المكان الذي يصلي فيه الشخص ؟ لأني امرأة متزوجة ولي أولاد، فلا أستطيع أن أجلس حتى أكمل التسبيح، فأكمله وأنا أقوم بشأن أفراد أسرتي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يشترط في الذكر خلف الصلوات أن يكون في المكان، قال الله -عز وجل-: ﴿ فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَوَةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قيما وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ ﴾ [النساء: ۱۰۳] ، وقال -عز وجل- في صلاة الجمعة: ﴿ فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَوةُ فَأَنتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴾ [الجمعة: ١٠ ]، لكن أهم ما يجب أن تُرَاعِيهُ أن يكون قلبها حاضرًا عند الذكر.

مطالب مرتبط:

(۲۳۲۷) تهلیلی که بعد از نماز مغرب و فجر گفته می‌شود چیست؟

آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است الله را تسبیح گوی که آن  ۳۳ سبحان الله، ۳۳ الحمدلله و۳۳ بار الله اکبر است که در بار صدم آن می‌گویی: لا اله الا الله و حده لا شريك له و له الملك و له الحمد و هو علي كل شيء قدير....

ادامه مطلب …

(۲۳۲۸) ذکر ده‌گانه پس از نماز مغرب و صبح

این از سنت نمی‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از سلام دادنش رو به قبله نمی‌نشست مگر به اندازه‌ی گفتن: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»....

ادامه مطلب …

(۲۳۴۰) حکم جدا شدن از امام با دعای ختم فاتحه پس از نماز

خواندن فاتحه بعد از نمازهای پنجگانه از روش و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست مخصوصا اگر به صورت جمعی و با صدای بلند باشد لذا شکی در این نیست که این از بدعت‌ها می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۲۳۲۲) حکم حدیث خواندن آیه الکرسی بعد از نماز

در مورد صحت این حدیث اختلاف وجود دارد که بعضی از اهل علم آن را حسن دانسته‌اند و عمل به آن خوب پنداشه‌اند....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۵) تفاوت اذکار پس از نمازهای پنج‌گانه

در همه‌ی آنها مساوی است مگر نماز فجر و مغرب که از بقیه متمایز می‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۹) وقت بلند کردن دستان برای دعا در نماز

آخر نماز قبل از نماز و دستانت را بالا نبر لذا ظاهر سنت این است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستانش را در دعای نماز جز در قنوت بالا نبرده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه