دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

(۲۳۱۶) سوال: آیا تسبیح بعد از نماز در همان مکانی که شخص در آنجا نماز خوانده است باید باشد؟ چون من زنی هستم که ازدواج کرده‌ام و فرزندانی دارم و نمی‌توانم بشینم تا این تسبیحاتم را تکمیل کنم پس من در حین این که بلند می‌شوم و به امور افراد خانواده می‌رسم آن را کامل می‌کنم؟

جواب:

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِذَا قَضَیۡتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ قِیَـٰمࣰا وَقُعُودࣰا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمۡۚ} [سوره النساء: ۱۰۳] (پس چون نماز را به پایان رساندید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ایستاده، و نشسته و بر پهلوی خویش (خوابیده) یاد کنید) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد نماز جمعه می‌فرماید: {فَإِذَا قُضِیَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُوا۟ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ} [سوره الجمعة: ۱۰] (پس هنگامی‌که نماز پایان یافت، (برای کسب رزق و روزی) در زمین پراکنده شوید، و از فضل الله طلب کنید، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید) مهم‌ترین چیزی که باید آن را مراعات کنید حاضر بودن قلبتان هنگام ذکر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل التسبيح بعد الصلاة يجب أن يكون في نفس المكان الذي يصلي فيه الشخص ؟ لأني امرأة متزوجة ولي أولاد، فلا أستطيع أن أجلس حتى أكمل التسبيح، فأكمله وأنا أقوم بشأن أفراد أسرتي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يشترط في الذكر خلف الصلوات أن يكون في المكان، قال الله -عز وجل-: ﴿ فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَوَةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قيما وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ ﴾ [النساء: ۱۰۳] ، وقال -عز وجل- في صلاة الجمعة: ﴿ فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَوةُ فَأَنتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴾ [الجمعة: ١٠ ]، لكن أهم ما يجب أن تُرَاعِيهُ أن يكون قلبها حاضرًا عند الذكر.

مطالب مرتبط:

(۲۳۲۴) حکم واژه «تعالیت» در دعای «اللهم أنت السلام»

افضل این است که در این مکان این را نگوید زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این زمانی که از نماز فارغ شده است این را نگفته است....

ادامه مطلب …

(۲۳۲۱) دلیل خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز فرض

حدیثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «من قرأ آية الكرسي دبر كل صلاة لم يمنعه من دخول الجنة إلا الموت»[1] ( کسی که بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند چیزی او را از وارد شدن به بهشت منع نمی‌کند مگر مرگ)...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۴) حکم شرع در مورد خواندن نماز پشت امامی با ذکر صلوات خاص

اگر این را در نماز می‌خواند چیزی که برای من ظاهر گشت نماز او باطل است چون که این دعا نزدیک است که شرک باشد...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۹) وقت بلند کردن دستان برای دعا در نماز

آخر نماز قبل از نماز و دستانت را بالا نبر لذا ظاهر سنت این است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستانش را در دعای نماز جز در قنوت بالا نبرده است...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۹) حکم استغفار بعد از نماز

فقط در مورد نمازهای فرض است زیرا کسانی که همراه رسول الله نماز شب را خواندند ذکر نکردند که بعد از پایان نماز این اذکار را بخوانده باشند....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۴) اذکار و دعاهای پس از نماز

اذکاری برای بعد از نماز وارد شده است متنوع است و انسان هر کدام از آن را بخواند کفایتش می‌کند زیرا عباداتی که به صورت متنوع برای انسان مشروع گشته است انسان بر آن وجوهی که وارد شده است انجام می‌دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه