یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۲۹۵) حکم دعاهای دنیوی در نماز و تفاوت بین فرض و نافله

(۲۲۹۵) سوال: فقها می‌گویند: در نماز جایز نیست که از خوشی‌های و لذت‌هایی دنیایی دعا شود: اللهم ارزقنی جاریة حسناء یا دابة فتیة، و در این صورت نماز باطل می‌شود، آیا این صحیح است؟ و آیا در این مورد بین نماز فرض و نافله فرقی می‌کند؟

جواب:

این که انسان در نماز جایز نیست از خوشی‌های دنیا طلب کند، صحیح نیست و انسان در نماز و خارج آن به آنچه که می‌خواهد دعا می‌کند و در حدیث آمده است: «لِيَسْأَلْ أَحَدُكُمْ رَبَّهُ حَاجَتَهُ كُلَّهَا حَتَّى يَسْأَلَ شِسْعَ نَعْلِهِ إِذَا انْقَطَعَ»[۱] (همه‌ی نیازتان را از الله  بخواهید؛ حتی بند کفشتان را هنگامی که پاره می شود) و در حدیث ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که در صحیحین ثابت است هنگامی تشهد را ذکر می‌کند می‌فرماید: «ثُمَّ لْيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ» تخریج آن گذشت. (سپس هر دعایی که دارد را از الله درخواست کند) و قول «ما شاء» لفظی عام است زیرا (ما) اسم موصول است که دلالت بر عموم می‌دهد پس مقتضای آن است که دعا به امور دنیا و آخرت در نماز فرض و نافله جایز است مثل این که بگوید: اللهم ارزقنی زوجة حسناء یا سیارة طیبة یا مانند آن زیرا عموم احادیث بر این دلالت می‌کنند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «أَمَّا السُّجُودُ فَأكثروا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۲] (در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) و دعا را به چیزی تخصیص ندادند پس نظر درست این است جایز می‌باشد‌ انسان در نمازش به آنچه از خیر دنیا و آخرت می‌خواهد دعا کند.


[۱] رواه ترمذی (۳۶۰۴).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الفقهاء: لا يجوز السؤال لملذات الدنيا في الصلاة: اللهم ارزقني جارية حسناء، أو دابة فتية، وتبطل الصلاة بذلك، فهل هذا صحيح؟ وهل هناك فرق بين الفريضة والنفل في هذا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: كون الإنسان لا يجوز أن يدعو في صلاته بملذات الدنيا ليس بصحيح، فللإنسان أن يدعو في صلاته وخارج صلاته بما شاء، وفي الحديث: «ليسأل أحدكم ربه حاجته كلها حتى يسأل شسع نعله إذا انقطع» وفي حديث ابن مسعود الثابت في الصحيحين لما ذكر التشهد قال: «ثم ليتخير من الدعاء ما شاء» وقوله: ما شاء، لفظ وقوله: ما شاء، لفظ عام؛ لأن ما اسم موصول، والاسم الموصول يفيد العموم، فيقتضي جواز الدعاء بما شاء من أمور الدين وأمور الدنيا والآخرة، فيجوز للإنسان أن يسأل في صلاته الفريضة والنافلة ما يتعلق بأمور الدنيا، مثل أن يقول: اللهم ارزقني زوجة حسناء، أو سيارة طيبة، أو ما أشبه ذلك؛ لأن عموم الأحاديث تدل على هذا، وقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «أما السجود فأكثروا فيه من الدعاء»، ولم يخص دعاء دون دعاء، فالصواب في هذه المسألة جواز دعاء الإنسان بما شاء من خَيْري الدنيا والآخرة في صلاته.

مطالب مرتبط:

(۲۲۸۴) حکم نشستن به حالت تورک

صفت حالت تورک نشستن: نماز‌گزار پای راستش را بر روی زمین نصب کند به صورتی که شکم انگشتانش به سوی زمین وجلوی آن را در جهت آسمان قرار دهد و پای چپش را از کنار پای راستش خارج سازد و نشیمنگاهش را بر روی زمین قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۲۲۸۹) حکم بالا بردن انگشت در اثنای تشهد در نماز

این سنت است و رکن نیست و همچنین واجب نیز نیست پس اگر انسان آن را ترک کرد حرجی بر او نیست و نمازش بدون آن صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۲۹۳) حکم دعای قبل از سلام در نماز

قبل از سلام دادن هر دعایی که بخواهد می‌کند و این چنین از رسول الله وارد شده است و تفاوتی نمی‌کند که در امور دنیا یا دین باشد و یا از امور خاص خودش یا عموم مسلمین یا برای خویشاوندانش یا والدینش باشد....

ادامه مطلب …

(۲۲۹۰) حکم بالا بردن انگشت اشاره در هنگام تشهد در نماز

بالا بردن انگشت اشاره در تشهد فقط درهنگام دعا می‌باشد یعنی: در هنگام تمام جملات دعایی انگشت اشاره بالا برده می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۲۲۸۳) تورک، صفت و حکم آن

در نماز سه طریق نشستن مشروع است. صفت اول: تورک. صفت دوم: افتراش. صفت سوم: چهار زانو....

ادامه مطلب …

(۲۲۹۶) حکم بالا بردن دستان در نماز در هنگام دعا کردن

بلند کردن دست در هنگام دعا در نماز توقیفی است و جایز نیست مگر این که نصی وارد شده باشد و رفع الیدین در نماز را در غیر قنوت نمی‌شناسم...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه