چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۲۲۹۶) حکم بالا بردن دستان در نماز در هنگام دعا کردن

(۲۲۹۶) سوال: آیا جایز است که در نماز فرض یا نافله دستم را برای طلب مغفرت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به سوی آسمان بلند کنم؟

جواب:

بلند کردن دست در هنگام دعا در نماز توقیفی است و جایز نیست مگر این که نصی وارد شده باشد و رفع الیدین در نماز را در غیر قنوت نمی‌شناسم و در قنوت برای انسان مشروع است که دستش را در دعا بلند کند ولی صروتش را بالا نمی‌آورد زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نگاه کردن به آسمان در نماز نهی کرده‌اند و بسیار سخت فرمودند تا جایی فرموده: «لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ رَفْعِهِمْ أَبْصَارَهُمْ عِنْدَ الدُّعَاءِ فِي الصَّلَاةِ إِلَى السَّمَاءِ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ»[۱] (کسانی که در حین دعا خواندن در نماز به سمت آسمان می‌نگرند یا باید نگاهشان را برگردانند؛ یا دیدگانشان ربوده گردد) پس به آسمان نگاه کردن در حالت قرائت و دعا در نماز حرام می‌باشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قولش در این باره شدید است و وعیدی برای کسی که این کار را انجام دهد داده است و برای همین خطای بعضی وقتی که از رکوع بالا می‌آیند نگاهشان به بالاست و دستشان رو به آسمان است و این خطاست و مشروع در هنگام بالا آمدن از رکوع این است که دو دستت را همانند تکبیرة الإحرام و هنگام گفتن قول: سمع الله لمن حمده بالا ببری سپس آن بر سینه‌ات قرار می‌دهی و راست را بر چپ می‌گذاری و سر خود را به سوی آسمان نمی‌کنی.


[۱] رواه مسلم (۴۲۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن أرفع يدي إلى السماء في الصلاة -سواء كانت فريضة أو نافلة – لطلب المغفرة من الله؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: رفع اليدين في الصلاة في الدعاء تَوْقِيفي، لا يجوز إلا حيث ورد به النص، ولا أعلم رفع اليدين في الصلاة إلا في القنوت، ففي القنوت يشرع للإنسان أن يرفع يديه في الدعاء، لكن لا يرفع وجهه؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم نهى عن رفع البصر إلى السماء في الصلاة، واشتد قوله في ذلك حتى قال: «لَيَنْتَهِيَنَّ أقوام عن رفعهم أبصارهم عند الدعاء في الصلاة إلى السماء، أو لتُخْطَفَنَّ أبصارهم» فرفع البصر إلى السماء في الصلاة حال القراءة أو حال الدعاء محرم؛ لأن النبي اشتد قوله فيه وتَوَعَد من فعله، وبهذا نعرف خطأ بعض الناس الذين إذا رفعوا من الركوع مدوا أيديهم إلى السماء ورفعوا أبصارهم، فإن هذا خطأ، والمشروع عند الرفع من الركوع أن ترفع يديك كما ترفعها عند تكبيرة الإحرام، ترفعها إشارة عند قول: سمع الله لمن حمده، ثم تضعها على صدرك فتضع اليمني على اليسرى، ورأسك غير مرفوع إلى السماء.

مطالب مرتبط:

(۲۲۹۳) حکم دعای قبل از سلام در نماز

قبل از سلام دادن هر دعایی که بخواهد می‌کند و این چنین از رسول الله وارد شده است و تفاوتی نمی‌کند که در امور دنیا یا دین باشد و یا از امور خاص خودش یا عموم مسلمین یا برای خویشاوندانش یا والدینش باشد....

ادامه مطلب …

(۲۲۸۳) تورک، صفت و حکم آن

در نماز سه طریق نشستن مشروع است. صفت اول: تورک. صفت دوم: افتراش. صفت سوم: چهار زانو....

ادامه مطلب …

(۲۲۹۱) آیا تکان دادن انگشت در تشهد سنت است؟

شکی نیست که تکان دادن انگشت در نماز حین نشستن بین دو سجده و تشهد اول و دوم از امور مشروعی است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است....

ادامه مطلب …

(۲۲۸۵) حکم نشستن به حالت تورک

در تشهد آخر نمازهایی که دو تشهد دارد سنت است مثل نماز مغرب، عشاء، ظهر و عصر واما نمازهایی که فقط یک تشهد دارند حالت تورک نمی‌نشینند بلکه به حالت افتراش می‌نشینند. این حکم تورک بود....

ادامه مطلب …

(۲۲۸۸) رعایت سنت و عدم اذیت مصلین در نماز

هنگامی که مکان تنگ است و این امکان ندارد که به حالت تورک بشیند مگر با اذیت دیگری پس به حالت تورک نشیند و این ترک سنتی برای دوری از اذیت دیگری است....

ادامه مطلب …

(۲۲۹۴) حکم دعا «اللهم ارزقنی زوجة جمیلة» در نماز

مشکلی ندارد ولی دوست دارم که چیز دیگری به آن اضاف کنم و آن دین اوست که می‌گویی: اللهم ارزقنی زوجة جمیلة ذات دین، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه