(۲۲۶۲) سوال: تشهد صحیح برای نماز چیست؟

جواب:

تشهد صحیح، آن است که در سنت آمده باشد حال می‌خواهد تشهد ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یا ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ باشد پس کل صیغه‌های تشهد که در سنت آمده است صحیح است و تشهد ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نزد مردم، خواص و عوام مشهور و معلوم است: «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ»[۱] (سزاوار تمام تعظیم و عبادات و خوبیها الله است، سلام بر تو ای رسول الله و رحمت و برکات وی بر تو باد، سلام بر ما و بنده‌های نیکوکار الله، گواهی می دهم که نیست معبودی بر حق بجز الله و گواهی می دهم اینکه محمد بنده و فرستاده اوست) و این تشهد اول است و تشهد آخر این به آن اضافه می‌شود: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ»[۲] (بارالهی! بر محمد و خاندان او درود فرست؛ همان گونه که بر ابراهیم و خاندان او درود فرستادی که تو ستوده‌ی بزرگواری، نیز برکت خویش را بر محمد و خاندانش ارزانی دار؛ چنان که بر ابراهیم در میان عالمیان ارزانی داشتی که تو ستوده‌ی بزرگواری)، «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَعَذَابِ النَّارِ، وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَشَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّال»[۳] (بار الهی! از عذاب جهنم از و  عذاب قبر و از شر فتنه‌ی زندگی و مرگ و از شر فتنه‌ی مسیح دجال به تو پناه می‌جویم) سپس با آن دعاهای که در سنت آمده است یا دعاهایی که می‌خواهد، دعا می‌کند زیرا حدیث ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که تشهد را ذکر کرد فرمود: «ثُمَّ لْيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ»[۴] (سپس هر دعایی که دارد را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند) و مشکلس نیست که به امور متعلق به دنیا دعا کند مثل این که بگوید: بار الهی به من خانه‌ای بزرگ و جدید یا ماشین جدید یا همسر و غیره روزی ده به خاطر عموم قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرموده است: «ثُمَّ لْيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ» (سپس هر دعایی که دارد را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست کند) زیرا خود دعا برایت در نماز به طور کلی عبادت مشروعی است و نماز را باطل نمی‌کند.

و اما قولی که بعضی اهل علم گفته‌اند: اگر به چیزی از امور دنیا دعا کند نمازش باطل است قول ضعیفی است که به آن اعتماد نمی‌شود.

[۱] رواه البخاری (۸۳۱) و مسلم (۴۰۲).

[۲] رواه البخاری (۳۳۷۰) و مسلم (۴۰۶).

[۳] رواه مسلم (۵۸۸).

[۴] تخریج آن گذشت.