جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۲۲۶۴) حکم خواندن التحیات و صلوات ابراهیمی در رکعت دوم نماز

(۲۲۶۴) سوال: آیا در رکعت دوم التحیات را با زیادت صلوات ابراهیمی می‌خوانیم؟ و دلیل آن چیست؟ می‌خواهیم در این مورد توضیح دهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

تشهد اول در نماز سه رکعتی و چهار رکعتی به این قول محدود می‌شود: «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ»[۱] (سزاوار تمام تعظیم و عبادات و خوبیها الله است، سلام بر تو ای رسول الله و رحمت و برکات وی بر تو باد، سلام بر ما و بنده‌های نیکوکار الله، گواهی می دهم که نیست معبودی بر حق بجز الله و گواهی می دهم اینکه محمد بنده و فرستاده اوست) این افضل است و اگر این را زیاد کرد و گفت: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ»[۲] (بارالهی! بر محمد و خاندان او درود فرست؛ همان گونه که بر ابراهیم و خاندان او درود فرستادی که تو ستوده‌ی بزرگواری، نیز برکت خویش را بر محمد و خاندانش ارزانی دار؛ چنان که بر ابراهیم در میان عالمیان ارزانی داشتی که تو ستوده‌ی بزرگواری) مشکلی ندارد و بعضی از علما این زیادت را مستحب دانسته‌اند ولی در نزد من صحیح‌تر محدود کردن به اولی می‌باشد و اگر اضافه کرد نیز اشکالی ندارد مخصوصا اگر امام تشهد را طولانی کرد که در این صورت صلواتی که ذکر کردیم را زیاد می‌کند.


[۱] رواه البخاری (۸۳۱) و مسلم (۴۰۲).

[۲] رواه البخاری (۳۳۷۰) و مسلم (۴۰۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل نقرأ التحيات في الركعة الثانية، وذلك بزيادة الصلاة الإبراهيمية ؟ وما الدليل على ذلك؟ نريد التفصيل وجزاكم الله خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التشهد الأول في الثلاثية والرباعية يقتصر فيه على قول: «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله»، هذا هو الأفضل، وإن زاد وقال: اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صَلَّيْتَ على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد»، فلا بأس، ومن العلماء من استحب هذه الزيادة، لكن الأقرب عندي هو الاقتصار على الحد الأول، وإن زاد فلا بأس، لاسيما إذا أطال الإمام التشهد فحينئذ يزيد الصلاة التي ذكرناها.

مطالب مرتبط:

(۲۲۷۲) نمازگزار دو کف دست خود را در تشهد کجا می‌گذارد؟ آیا بر دو ران یا بر زانوها می‌گذارد؟

محدودیتی برای این امر وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۲۶۲) تشهد صحیح برای نماز

کل صیغه‌های تشهد که در سنت آمده است صحیح است و تشهد ابن مسعود نزد مردم، خواص و عوام مشهور و معلوم است...

ادامه مطلب …

(۲۲۷۶) سنت در نحوه بلند شدن از تشهد اول در نماز

سنت در بلند شدن از تشهد اول با تکیه بر زانوهایش بایستاد مگر این که انسانی ضعیف یا با سن بالا باشد که نیاز دارد با تکیه بر دستان خود بلند شود تا این که در بلند شدن کمکش کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۷۳) آیا اثنای تشهد انگشت اشاره تا نهایت تشهد حرکت داده می‌شود؟

حرکت دادن آن که بهترین نظر در نزد من این است که فقط در هنگام ذکر دعا حرکت داده شود....

ادامه مطلب …

(۲۲۶۸) آیا صلوات بر رسول الله در تشهد وسطی با این لفظ می‌آید: «اللهم صل علی محمد»؟

صحیح این است که در واقع تشهد وسط نیست و تشهد اول است زیرا که نماز سه تشهد ندارد که بگوییم: این طرف و آن طرفش و وسط، صحیح آن است که در تشهد اول مشروع نیست بلکه مشروع در تشهد اول تخفیف است...

ادامه مطلب …

(۲۲۶۶) حکم خواندن صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تشهد رکعت دوم نمازهای سه و چهار رکعتی

در تشهد اولی که بعد از رکعت دوم است علما اختلاف کرده‌اند که آیا در آن صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرستاده می‌شود یا تا این قول محدود می‌شود: أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمدا عبدوه و رسوله؟...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه