(۲۲۲۵) آیا در حالت رکوع در نماز به موضع سجده نگاه می‌شود؟

(۲۲۲۵) سوال: آیا در حالت رکوع در نماز به موضع سجده نگاه می‌شود؟

جواب:

نگاه کردن به موضع سجده قول اکثر اهل علم است و بعضی از آنها می‌‌گویند: در حالت قیام به جلو نگاه می‌شود و اگر در حالت رکوع است به بین دو قدمش نگاه می‌کند و اگر نشسته است که به دست راستش نگاه می‌کند ولی این در حالی است که اشاره می‌کند که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد است و نگاه نکردن به موضع سجده چیزی است بسیار از علما این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تفسیر کرده‌اند: { قَدۡ أَفۡلَحَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ* ٱلَّذِینَ هُمۡ فِی صَلَاتِهِمۡ خَـٰشِعُونَ} [سوره المؤمنون: ۱-۲] (به راستی مؤمنان رستگار شدند* همان کسانی‌که در نمازشان خاشع (و فروتن) هستند) پس گفتند: آنها کسانی هستند که به موضع سجودشان نگاه می‌کنند و این نزدیکترین اقوال است که به در حالت رکوع و سجود به موضع سجده نگاه شود و در حالت نشستن به موضع اشاره‌اش نگاه کند و بعضی از علما نیز گفته‌اند: اگر انسان در مسجدالحرام نماز می‌خواند پس به کعبه نگاه می‌کند و دلیل آن را عبادت بودن نگاه به آن ذکر کرده‌اند ولی از دو وجه در این دلیل می‌توان ایراد گرفت:

وجه اول: از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که نگاه به کعبه عبادت باشد و جایز نیست که حکم شرعی را بدون دلیل شرعی اثبات کرد.

وجه دوم: و اگر ثابت باشد که نگاه به کعبه عبادت است پس عبادتی مستقل است و متعلق به نماز نیست و نماز عبادت خاص است و ثابت نمی‌شود که نگاه به کعبه در نماز عبادت است مگر این که در خصوص این وارد شده باشد.

و نگاه به کردن به کعبه در مسجدالحرام سبب مشغول شدن قلبش می‌شود زیرا که کعبه غالبا از طواف کنندگان خالی نیست و معلوم است که حرکت طواف کنندگان و مختلف بودن رنگ و جنسیتشان قلب را مشغول می‌کند و برای همین می‌گوییم که نگاه به کعبه در حالت نماز در مسجد الحرام مشروع نیست و شایسته نیست که انسان در حال نماز به آن نگاه کند زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و همانطور که ذکر کردیم موجب انشغال نماز‌گزار از نمازش می‌شود.

تعداد بازدید: 33

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في حالة الركوع في الصلاة هل يكون النظر إلى موضع السجود؟

فأجاب رحمه الله تعالى : النظر إلى موضع السجود هو قول أكثر أهل العلم، ومنهم من قال: ينظر المصلي إذا كان قائما إلى تلقاء وجهه، وإذا كان راكعا ينظر إلى قدميه، وإذا كان جالسًا إلى يده اليمنى، ولكن النظر إلى اليد اليمنى حين الإشارة هو الذي جاء عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، والنظر إلى موضع السجود هو الذي فسر به كثير من العلماء قول الله تعالى: ﴿ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَشِعُونَ ﴾ [المؤمنون: ۱-۲] فقال: هم الذين ينظرون إلى موضع سجودهم، وهذا أقرب الأقوال أن ينظر الإنسان إلى موضع سجوده راكعا وقائما، وإلى موضع إشارته في حال الجلوس. وقد قال بعض العلماء – رحمهم الله -: إن الإنسان إذا كان يصلي في المسجد الحرام فإنه ينظر إلى الكعبة، وعللوا ذلك بأن النظر إليها عبادة، ولكن هذا فيه نظر من وجهين:

الوجه الأول: أنه لم يثبت عن النبي لو أن النظر إلى الكعبة عبادة، ولا يجوز إثبات حكم شرعي إلا بدليل عن الشارع.

الثاني: أنه لو ثبت أن النظر إليها عبادة فإنها عبادة مستقلة لا تتعلق بالصلاة، فالصلاة عبادة خاصة بها، لا يمكن أن نثبت أن النظر إلى الكعبة عبادة في الصلاة إلا إذا ورد ذلك بخصوصه.

ثم إن نظر المصلي إلى الكعبة وهو في المسجد الحرام يؤدي إلى انشغال قلبه؛ لأن الكعبة غالبًا لا تخلو من الطَّائفين، ومن المعلوم أن حركة الطائفين، وتنقلهم، واختلاف أجناسهم وألوانهم يؤدي إلى انشغال القلب، فلهذا نرى أن النظر إلى الكعبة حال الصلاة في المسجد الحرام ليس بمشروع، وأنه لا ينبغي للإنسان أن ينظر إليها في حال صلاته، لأن ذلك لم يرد عن النبي – عليه الصلاة والسلام-، ولأنه كما أشرنا إليه آنفا يوجب أن ينشغل المصلي عن صلاته.