دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۱۹۹) حکم قرائت آیات قرآن پس از فاتحه در نمازهای فرض و نافله

(۲۱۹۹) سوال: آیا در نماز فرض یا غیر آن از سنت‌ها، بعضی از آیات بعد از خواندن فاتحه قرائت می‌شود؟

جواب:

شایسته است که اگر انسان نافله می‌خواند چیزی از قرآن را همراه فاتحه بخواند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در راتبه‌ی فجر در رکعت اول سوره‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را می‌خوانند[۱] و گاهی اوقات در رکعت اول: {قُولُوۤا۟ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَاۤ أُنزِلَ إِلَیۡنَا وَمَاۤ أُنزِلَ إِلَىٰۤ إِبۡرَ ٰ⁠هِـۧمَ وَإِسۡمَـٰعِیلَ وَإِسۡحَـٰقَ وَیَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَاۤ أُوتِیَ مُوسَىٰ وَعِیسَىٰ وَمَاۤ أُوتِیَ ٱلنَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَیۡنَ أَحَدࣲ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ} [سوره البقرة: ۱۳۶] و در رکعت دوم: {قُلۡ یَـٰۤأَهۡلَ ٱلۡكِتَـٰبِ تَعَالَوۡا۟ إِلَىٰ كَلِمَةࣲ سَوَاۤءِۭ بَیۡنَنَا وَبَیۡنَكُمۡ أَلَّا نَعۡبُدَ إِلَّا ٱللَّهَ وَلَا نُشۡرِكَ بِهِۦ شَیۡـࣰٔا وَلَا یَتَّخِذَ بَعۡضُنَا بَعۡضًا أَرۡبَابࣰا مِّن دُونِ ٱللَّهِۚ فَإِن تَوَلَّوۡا۟ فَقُولُوا۟ ٱشۡهَدُوا۟ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ} [سوره آل عمران: ۶۴] را می‌خوانند و در دو رکعت طواف نیز همراه فاتحه در رکعت اول سوره‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را می‌خوانند[۲] و در شبی برای خواندن تهجد بلند شد و همراهش حذیفة بن الیمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ بود پس در یک رکعت فاتحه را خواند و سپس بقرة سپس نساء سپس آل عمران را خواند[۳] و سوره‌ی نساء را جلوتر از آل عمران خواند و مهم این است که در نافله غیر از فاتحه خواندن مشروع است.


[۱] رواه مسلم (۷۲۶).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل في صلاة الفروض أو في غيرها من السنن تكون قراءة بعض الآيات بعد قراءة الفاتحة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ينبغي للإنسان إذا كان يصلي نافلة أن يقرأ مع الفاتحة شيئًا من القرآن، وقد كان النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم يقرأ في راتبة الفجر في الركعة الأولى ﴿ قُلْ يَأَيُّها الكَفِرُونَ ﴾ [الكافرون ١]، وفي الركعة الثانية ﴿ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١]، وأحيانًا يقرأ: ﴿ قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَعِيلَ وَإِسْحَقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴾ [البقرة: ١٣٦] الآية في البقرة، يقرأها في الركعة الأولى من سنة الفجر، وفي الثانية: ﴿قُلْ يَتَأَهْلَ الْكِتَبِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ فَإِن تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴾ [آل عمران: ٦٤] الآية في آل عمران، وفي ركعتي الطواف يقرأ مع الفاتحة في الركعة الأولى: ﴿ قُلْ يَتَأَيُّهَا الكفرون ﴾ [الكافرون: ١] وفي الثانية: ﴿ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ﴾ [الإخلاص: ١]، وقام ليلة يتهجد ومعه حذيفة بن اليمان رضي الله عنه، فقرأ النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- الفاتحة، ثم قرأ سورة البقرة ثم النساء ثم آل عمران في ركعة واحدة، وقدم النساء على آل عمران، المهم أن النافلة يشرع فيها قراءة زائد على الفاتحة.

مطالب مرتبط:

(۲۱۹۸) حکم قرائت قرآن پس از فاتحه در رکعت سوم و چهارم نماز

در این مسئله بین علما اختلاف وجود دارد، ولی اگر انسان مأموم است و قرائت فاتحه را قبل از این امام به رکوع برود تمام کرد اشکال ندارد که تا امامش به رکوع می‌رود آنچه از قرآن برایش میسر است را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۸) حکم قرائت آیه‌ای از سوره دیگر در خلال نماز

اگر از روی فراموشی بوده است نمازش صحیح است و همچنین نماز کسانی که پشت ایشان نماز خوانند.

ادامه مطلب …

(۲۲۱۷) حکم خواندن از روی مصحف در نماز تراویح

بله نماز صحیح است و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۹) حکم اشتباه در قرائت ىر هنگام خواندن نماز به صورت فرادی

دو کار می‌توانی انجام دهی: این که به آیه‌ی بعدی منتقل شوی یا این که به رکوع بروی زیرا که امر در این واسع است....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۶) حکم ادا کردن نماز جهری به صورت سری

جایز می‌باشد زیرا واجب قرائت فاتحه می‌باشد که واقع شده است ولی افضل جهری خواندن نماز جهری و سری خواندن نماز سری می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۲۱۹۳) حکم صحت نماز جماعت با قرائت جهری در نماز ظهر

شایسته است که نصیحت شود و سنت به او رسانده شود و آن این است که جهر خوانده نمی‌شود ولی حتی اگر جهری خواند نمازش صحیح است و نماز کسانی که در پشت او نماز می‌خوانند نیز صحیح است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه