جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۲۱۹۸) حکم قرائت قرآن پس از فاتحه در رکعت سوم و چهارم نماز

(۲۱۹۸) سوال: آیا بعد از فاتحه در رکعت سوم و چهارم آنچه از قرآن میسر باشد خوانده می‌شود؟ یا بعد از فاتحه چیزی خوانده نمی‌شود و آن کفایت می‌کند؟

جواب:

در این مسئله بین علما اختلاف وجود دارد بعضی می‌گویند: قرائت بعد از فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول یعنی دو رکعت آخر در نماز ظهر، عصر و عشاء و رکعت سوم در نماز مغرب، مشروع نیست و بعضی هم می‌گویند: اشکال ندارد گاهی اوقات خوانده شود. و راجح در نزد من این است که بعد از فاتحه در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب چیزی خوانده نمی‌شود زیرا این مقتضای حدیث ابو قتاده است[۱] اما حدیث ابو سعید الخدری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که دلالت بر قرائت در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر می‌دهد را جواب داده‌اند: رتبه‌ی صحت آن از حدیث ابو قتاده رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ کمتر است و صریح نیست و ظن و تخمین است و برای همین به فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول اکتفا می‌شود یعنی دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب.

ولی اگر انسان مأموم است و قرائت فاتحه را قبل از این امام به رکوع برود تمام کرد اشکال ندارد که تا امامش به رکوع می‌رود آنچه از قرآن برایش میسر است را بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يقرأ بعد الفاتحة في الركعة الثالثة أو الرابعة ما يتيسر من القرآن؟ أم تجزئ سورة الفاتحة ولا يقرأ بعدها شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة اختلف فيها العلماء، فمنهم من قال: لا يشرع قراءة شيء سوى الفاتحة فيما بعد التشهد الأول، أي: في الركعتين الأخيرتين من الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب. ومنهم من قال: لا بأس بالقراءة أحيانًا. والأرجح عندي أنه لا يقرأ شيئًا بعد الفاتحة في الركعتين الأخريين في الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب، لأن هذا مقتضى حديث أبي قتادة رضي الله عنه، أما حديث أبي سعيد الخدري الذي فيه ما يدل على أنه يقرأ في الركعتين الأخريين من الظهر والعصر، فقد أجيب عنه بأن حديثه أقل رتبة في الصحة من حديث أبي قتادة، وبأنه ليس بصريح بل هو ظن وتخمين. وعلى هذا فيقتصر على الفاتحة فيما كان بعد التشهد الأول في الصلاة، أي في الركعتين الأخريين من الظهر، والعصر، والعشاء، وفي الركعة الثالثة من المغرب.

ولكن إذا كان الإنسان مأموما وانتهى من قراءة الفاتحة قبل أن يركع الإمام فلا حرج عليه أن يقرأ ما تيسر من القرآن حتى يركع إمامه.

مطالب مرتبط:

(۲۲۱۷) حکم خواندن از روی مصحف در نماز تراویح

بله نماز صحیح است و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۵) حکم خواندن از روی مصحف در اثنای نماز

بله برای انسانی که در حال نماز است و حافظ نمی‌باشد جایز است که قرآن را از روی مصحف بخواند و اما اگر حافظ قرآن است اولی است که آن را از حفظ بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۱) حکم خواندن نماز با سوره‌های محدود به دلیل حفظ اندک قرآن

بله برای انسان جایز است که با سوره‌های معدودی نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۱) حکم قرائت فاتحه و سوره در دو رکعت قضا نماز ظهر

اگر برای تو امکان این دارد سوره‌ی فاتحه و سوره‌ی دیگر را بخوانی پس این کار را بکن چون این که این دو رکعت اول شما (مسبوق) محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۵) حکم جهر در نمازهای جهری هنگام اقامه نماز به صورت انفرادی

علما می‌گویند: اگر انسان در شب نماز را به تنهایی می‌خواند اختیار دارد که قرائت را به جهر یا سرّ بخواند ولی اگر کسی همراه او نماز می‌خواند باید به صورت جهری بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۱۹۰) حکم قرائت بلند یا آهسته در رکعت ملحق شدن به نماز جماعت

نظر صحیح این است که مأمومِ جامانده، نماز خود را به‌گونه‌ای کامل کند که این رکعات، آخر نماز او هستند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه