شنبه 29 ذیقعده 1447
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
16 می 2026

(۲۱۹۸) حکم قرائت قرآن پس از فاتحه در رکعت سوم و چهارم نماز

(۲۱۹۸) سوال: آیا بعد از فاتحه در رکعت سوم و چهارم آنچه از قرآن میسر باشد خوانده می‌شود؟ یا بعد از فاتحه چیزی خوانده نمی‌شود و آن کفایت می‌کند؟

جواب:

در این مسئله بین علما اختلاف وجود دارد بعضی می‌گویند: قرائت بعد از فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول یعنی دو رکعت آخر در نماز ظهر، عصر و عشاء و رکعت سوم در نماز مغرب، مشروع نیست و بعضی هم می‌گویند: اشکال ندارد گاهی اوقات خوانده شود. و راجح در نزد من این است که بعد از فاتحه در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب چیزی خوانده نمی‌شود زیرا این مقتضای حدیث ابو قتاده است[۱] اما حدیث ابو سعید الخدری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که دلالت بر قرائت در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر می‌دهد را جواب داده‌اند: رتبه‌ی صحت آن از حدیث ابو قتاده رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ کمتر است و صریح نیست و ظن و تخمین است و برای همین به فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول اکتفا می‌شود یعنی دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب.

ولی اگر انسان مأموم است و قرائت فاتحه را قبل از این امام به رکوع برود تمام کرد اشکال ندارد که تا امامش به رکوع می‌رود آنچه از قرآن برایش میسر است را بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يقرأ بعد الفاتحة في الركعة الثالثة أو الرابعة ما يتيسر من القرآن؟ أم تجزئ سورة الفاتحة ولا يقرأ بعدها شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة اختلف فيها العلماء، فمنهم من قال: لا يشرع قراءة شيء سوى الفاتحة فيما بعد التشهد الأول، أي: في الركعتين الأخيرتين من الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب. ومنهم من قال: لا بأس بالقراءة أحيانًا. والأرجح عندي أنه لا يقرأ شيئًا بعد الفاتحة في الركعتين الأخريين في الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب، لأن هذا مقتضى حديث أبي قتادة رضي الله عنه، أما حديث أبي سعيد الخدري الذي فيه ما يدل على أنه يقرأ في الركعتين الأخريين من الظهر والعصر، فقد أجيب عنه بأن حديثه أقل رتبة في الصحة من حديث أبي قتادة، وبأنه ليس بصريح بل هو ظن وتخمين. وعلى هذا فيقتصر على الفاتحة فيما كان بعد التشهد الأول في الصلاة، أي في الركعتين الأخريين من الظهر، والعصر، والعشاء، وفي الركعة الثالثة من المغرب.

ولكن إذا كان الإنسان مأموما وانتهى من قراءة الفاتحة قبل أن يركع الإمام فلا حرج عليه أن يقرأ ما تيسر من القرآن حتى يركع إمامه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۹۳) حکم صحت نماز جماعت با قرائت جهری در نماز ظهر

شایسته است که نصیحت شود و سنت به او رسانده شود و آن این است که جهر خوانده نمی‌شود ولی حتی اگر جهری خواند نمازش صحیح است و نماز کسانی که در پشت او نماز می‌خوانند نیز صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۳) حکم قرائت تمام قرآن در نمازهای جهری توسط امام

اگر که معتقد نباشد که این امر مشروع است مشکلی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۲۱۵) حکم خواندن از روی مصحف در اثنای نماز

بله برای انسانی که در حال نماز است و حافظ نمی‌باشد جایز است که قرآن را از روی مصحف بخواند و اما اگر حافظ قرآن است اولی است که آن را از حفظ بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۰) حکم تکرار یک سوره بعد از فاتحه در همه رکعات برای فرد بی‌سواد

بله اگر کسی از کتاب الله فقط یک سوره را حفظ است مشکلی نیست که آن را در تمام نمازهایش بعد از فاتحه تکرار کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۱۷) حکم خواندن از روی مصحف در نماز تراویح

بله نماز صحیح است و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۳) حکم جهری و یا سری خواندن نماز

سری خواندن در موضعش و جهری خواندن در موضعش در نماز سنت است و واجب نیست زیرا که واجب قرائت است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه