دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۱۹۸) حکم قرائت قرآن پس از فاتحه در رکعت سوم و چهارم نماز

(۲۱۹۸) سوال: آیا بعد از فاتحه در رکعت سوم و چهارم آنچه از قرآن میسر باشد خوانده می‌شود؟ یا بعد از فاتحه چیزی خوانده نمی‌شود و آن کفایت می‌کند؟

جواب:

در این مسئله بین علما اختلاف وجود دارد بعضی می‌گویند: قرائت بعد از فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول یعنی دو رکعت آخر در نماز ظهر، عصر و عشاء و رکعت سوم در نماز مغرب، مشروع نیست و بعضی هم می‌گویند: اشکال ندارد گاهی اوقات خوانده شود. و راجح در نزد من این است که بعد از فاتحه در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب چیزی خوانده نمی‌شود زیرا این مقتضای حدیث ابو قتاده است[۱] اما حدیث ابو سعید الخدری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که دلالت بر قرائت در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر می‌دهد را جواب داده‌اند: رتبه‌ی صحت آن از حدیث ابو قتاده رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ کمتر است و صریح نیست و ظن و تخمین است و برای همین به فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول اکتفا می‌شود یعنی دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب.

ولی اگر انسان مأموم است و قرائت فاتحه را قبل از این امام به رکوع برود تمام کرد اشکال ندارد که تا امامش به رکوع می‌رود آنچه از قرآن برایش میسر است را بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يقرأ بعد الفاتحة في الركعة الثالثة أو الرابعة ما يتيسر من القرآن؟ أم تجزئ سورة الفاتحة ولا يقرأ بعدها شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة اختلف فيها العلماء، فمنهم من قال: لا يشرع قراءة شيء سوى الفاتحة فيما بعد التشهد الأول، أي: في الركعتين الأخيرتين من الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب. ومنهم من قال: لا بأس بالقراءة أحيانًا. والأرجح عندي أنه لا يقرأ شيئًا بعد الفاتحة في الركعتين الأخريين في الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب، لأن هذا مقتضى حديث أبي قتادة رضي الله عنه، أما حديث أبي سعيد الخدري الذي فيه ما يدل على أنه يقرأ في الركعتين الأخريين من الظهر والعصر، فقد أجيب عنه بأن حديثه أقل رتبة في الصحة من حديث أبي قتادة، وبأنه ليس بصريح بل هو ظن وتخمين. وعلى هذا فيقتصر على الفاتحة فيما كان بعد التشهد الأول في الصلاة، أي في الركعتين الأخريين من الظهر، والعصر، والعشاء، وفي الركعة الثالثة من المغرب.

ولكن إذا كان الإنسان مأموما وانتهى من قراءة الفاتحة قبل أن يركع الإمام فلا حرج عليه أن يقرأ ما تيسر من القرآن حتى يركع إمامه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۹۹) حکم قرائت آیات قرآن پس از فاتحه در نمازهای فرض و نافله

شایسته است که اگر انسان نافله می‌خواند چیزی از قرآن را همراه فاتحه بخواند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در راتبه‌ی فجر در رکعت اول سوره‌ی کافرون و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را می‌خوانند...

ادامه مطلب …

(۲۲۰۷) حکم کامل نمودن نماز با سوره کوثر

بر نماز‌گزاران نیست که چیز معینی از قرآن را غیر از فاتحه بخوانند و کسی که فاتحه را در نمازش نخواند نماز ندارد و اگر فاتحه و چیزی که برایش از قرآن میسر بود خواندی مشکلی نیست ....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۹) حکم اشتباه در قرائت ىر هنگام خواندن نماز به صورت فرادی

دو کار می‌توانی انجام دهی: این که به آیه‌ی بعدی منتقل شوی یا این که به رکوع بروی زیرا که امر در این واسع است....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۰) حکم تکرار یک سوره بعد از فاتحه در همه رکعات برای فرد بی‌سواد

بله اگر کسی از کتاب الله فقط یک سوره را حفظ است مشکلی نیست که آن را در تمام نمازهایش بعد از فاتحه تکرار کند...

ادامه مطلب …

(۲۱۹۱) حکم قرائت در نماز عصر به صورت آهسته

قرائت در نماز عصر آهسته است همان‌طور که در نماز ظهر نیز آهسته است اما در نماز مغرب، عشاء، فجر، جمعه، عیدین، استسقاء و کسوف، قرائت جهری و بلند است.....

ادامه مطلب …

(۲۲۲۳) حکم سجده تلاوت در نماز جهری و سری برای امام

بعضی از اهل علم قرائت آیه‌‌ی سجده در نماز سری را مکروه دانسته‌اند چون که اگر سجده را ترک کند سنتی را ترک کرده و اگر سجده کند برای مأمومین التباس پیش می‌آید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه