شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۱۹۸) حکم قرائت قرآن پس از فاتحه در رکعت سوم و چهارم نماز

(۲۱۹۸) سوال: آیا بعد از فاتحه در رکعت سوم و چهارم آنچه از قرآن میسر باشد خوانده می‌شود؟ یا بعد از فاتحه چیزی خوانده نمی‌شود و آن کفایت می‌کند؟

جواب:

در این مسئله بین علما اختلاف وجود دارد بعضی می‌گویند: قرائت بعد از فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول یعنی دو رکعت آخر در نماز ظهر، عصر و عشاء و رکعت سوم در نماز مغرب، مشروع نیست و بعضی هم می‌گویند: اشکال ندارد گاهی اوقات خوانده شود. و راجح در نزد من این است که بعد از فاتحه در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب چیزی خوانده نمی‌شود زیرا این مقتضای حدیث ابو قتاده است[۱] اما حدیث ابو سعید الخدری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که دلالت بر قرائت در دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر می‌دهد را جواب داده‌اند: رتبه‌ی صحت آن از حدیث ابو قتاده رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ کمتر است و صریح نیست و ظن و تخمین است و برای همین به فاتحه در رکعات بعد از تشهد اول اکتفا می‌شود یعنی دو رکعت آخر نماز ظهر و عصر و عشاء و رکعت سوم نماز مغرب.

ولی اگر انسان مأموم است و قرائت فاتحه را قبل از این امام به رکوع برود تمام کرد اشکال ندارد که تا امامش به رکوع می‌رود آنچه از قرآن برایش میسر است را بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يقرأ بعد الفاتحة في الركعة الثالثة أو الرابعة ما يتيسر من القرآن؟ أم تجزئ سورة الفاتحة ولا يقرأ بعدها شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة اختلف فيها العلماء، فمنهم من قال: لا يشرع قراءة شيء سوى الفاتحة فيما بعد التشهد الأول، أي: في الركعتين الأخيرتين من الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب. ومنهم من قال: لا بأس بالقراءة أحيانًا. والأرجح عندي أنه لا يقرأ شيئًا بعد الفاتحة في الركعتين الأخريين في الظهر والعصر والعشاء، أو في الركعة الثالثة من المغرب، لأن هذا مقتضى حديث أبي قتادة رضي الله عنه، أما حديث أبي سعيد الخدري الذي فيه ما يدل على أنه يقرأ في الركعتين الأخريين من الظهر والعصر، فقد أجيب عنه بأن حديثه أقل رتبة في الصحة من حديث أبي قتادة، وبأنه ليس بصريح بل هو ظن وتخمين. وعلى هذا فيقتصر على الفاتحة فيما كان بعد التشهد الأول في الصلاة، أي في الركعتين الأخريين من الظهر، والعصر، والعشاء، وفي الركعة الثالثة من المغرب.

ولكن إذا كان الإنسان مأموما وانتهى من قراءة الفاتحة قبل أن يركع الإمام فلا حرج عليه أن يقرأ ما تيسر من القرآن حتى يركع إمامه.

مطالب مرتبط:

(۲۲۰۸) آیا جایز است که سوره‌ی اخلاص را بعد هر کل رکعت بخوانم؟

جایز است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۱۹۳) حکم صحت نماز جماعت با قرائت جهری در نماز ظهر

شایسته است که نصیحت شود و سنت به او رسانده شود و آن این است که جهر خوانده نمی‌شود ولی حتی اگر جهری خواند نمازش صحیح است و نماز کسانی که در پشت او نماز می‌خوانند نیز صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۰) آیا جایز است که دو سوره در یک رکعت جمع شود؟

اشکالی ندارد که انسان دو سوره را در نماز فرض یا نافله را جمع کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۰۲) حکم قرائت قرآن به ترتیب در نمازهای فجر و عشاء برای حفظ قرآن و رعایت سنت

نظر من بر این نمی‌باشد زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و همچنین اصحابش چنین چیزی وارد نشده است....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۸) حکم کسی که در نماز جهری، جهری خواندن آن را فراموش کند

سنت است که به خاطر ترکش به جهری خواندن، سجده‌ی سهو بجا آورد زیرا جهری خواندن سنت است و ترک کردن آن از روی سهو این است که سجده‌ی سهو بجا آورد ولی این سنت است و واجب نیست....

ادامه مطلب …

(۲۲۲۰) حکم فراموشی یا اشتباه در تلفظ کلمات قرآن در حین نماز

اگر این شکی که داری بسیار برایت رخ می‌دهد اعتباری ندارد زیرا که شبیه وسواس و اوهام است که اصلی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه