سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۱۶۷) علاج وسواس در نماز

(۲۱۶۷) سوال: جوانی حمد الله را می‌کند که مؤمن است ولی مشکل آن این است که در اثنای نماز دچار سهو می‌شود و در سجده و حالت نشستن سوره‌ی فاتحه و دیگر سوره‌ی را می‌خواند و نماز را به سرعت ادا می‌کند آیا در این چیزی بر گردن او می‌باشد؟

جواب:

شکی نیست بر انسان واجب است که باید تلاش کند این شک‌ها و وسوسه‌ها را را از خود دور کند تا این که قلبش در نماز حاضر شود و بداند که چه می‌گوید و چه انجام می‌دهد و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انسان را نهی کرده است که به نماز نزدیک شود تا این که بداند آنچه را می‌گوید و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز از نماز در هنگام حاضر بودن غذا و دستشویی داشتن نهی کرده است[۱] و همه‌ی این‌ها برای حاضر بودن قلب و خشوع در نماز است.

و نصیحت من به این زنی که به این درد دچار شده است این می‌باشد‌ که به آنچه رسول الله را امر کرده است انجام دهد یعنی هنگامی که این وسوسه‌ها را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و اعوذ بالله من الشیطان الرجیم را بگوید و اگر این کار را از روی اخلاص و ایمان و شفا یافتن از این درد انجام دادی پس به تو نفع خواهد رساند اما اگر این وسوسه‌ها را به حال خود رها کردی شیطان بوسیله‌ی آن با تو بازی می‌کند و آن با تو باقی همیشه باقی خواهند ماند و چه بسا در کل نماز ندانی که چه می‌گویی.


[۱] رواه مسلم (۵۶۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أعاني من كثرة الوساوس، وبالخصوص في الصلاة والوضوء، فعندما أتوضأ أشك في وضوئي فأعيده، كذلك في الصلاة أحيانًا أشك في عدم قراءتي للفاتحة أو غير ذلك، ما الحل؟ أرشدوني مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحل أن يتعوذ الإنسان من الشيطان الرجيم إذا حصلت له هذه الشكوك، وألا يلتفت إليها، وأن يعرض عنها إعراضا تاما، وقد أرشد إلى مثل هذا رسول الله صلى الله عليه وسلم، حين شكي إليه الرجل يخيل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة؟ فقال: «لا ينصرف حتى يسمع صوتًا أو يجد ريحا»، فإذا توضأت وشككت هل أنت أتممت الوضوء أم لم تتميه؟ فالأصل الإتمام، لا تلتفتي. وإذا شككت أنك نويت أم لم تنوي؟ فالأصل النية. وإذا شككت: سميت أم لم تسمي؟ فالأصل التسمية.

وأقول: هذا فيمن ابتلي بالوسواس لأن الذي ابتلي بالوسواس لا تكون شكوكه إلا وهما ليس لها أساس، وعلى هذا فلا تلتفتي إلى مثل هذه الشكوك أبدا، لا في الصلاة ولا في الوضوء، وأنا أظن -كما هو الواقع كثيرا- أنك إذا لم تلتفتي إلى هذا الوسواس، فإن هذا يزول قريبا، فاصبري عليه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۵۸) جمع‌بندی احادیث درباره‌ی قرائت فاتحه در نماز جماعت

این بسیار مهم است که طالب علم جمع بین نصوصی که ظاهرش در تعارض است را بداند تا برایش آشکار شود که تعارضی بین آنها وجود ندارد چون که در شریعت الله تعارضی وجود ندارد و همچنین بین کلام الله و آنچه به صورت صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده تعارض وجود ندارد.

ادامه مطلب …

(۲۱۷۲) حکم نماز بیمار ناتوان از قرائت کامل

اگر که نمی‌تواند مگر این پس معذور است....

ادامه مطلب …

(۲۱۷۹) حکم گفتن «آمین» بعد از خواندن سوره فاتحه در نماز

بله برای انسان مشروع هنگامی که سروه‌ی فاتحه را تمام کرد بگوید: آمین....

ادامه مطلب …

(۲۱۵۹) مأموم هنگام قرائت امام، فاتحه را بخواند یا سکوت کند؟

این مسئله یعنی قرائت مأموم پشت امام اهل در آن اختلاف کرده‌اند و راجح در نزد من و آنچه شافعی و جماعتی از علما می‌گویند این است که فاتحه را مأموم باید در نمازهای جهری و سری بخوانن ...

ادامه مطلب …

(۲۱۷۳) حکم نماز فرد ناشنوا

نمازش صحیح است، از الله برای او و خود قبولی را می‌خواهیم....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۴) حکم شک در قرائت فاتحه هنگام خواندن سوره در نماز

ما دامی شک دارد واجب است که سوره‌ی فاتحه را بخواند ولی به شرط این که زیادی شک نداشته باشد یا این شکش مجرد وهمی باشد که اصلی ندارد که در این صورت این شک اعتباری ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه