پنج‌شنبه 6 ذیقعده 1447
۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
23 آوریل 2026

(۲۱۳۲) موضع دو دست در نماز هنگام اعتدال و تشهد چیست؟

(۲۱۳۲) سوال: موضع دو دست در نماز هنگام اعتدال و تشهد چیست؟

جواب:

گویا سوال کننده منظورش از اعتدال، اعتدال از رکوع است و سنت در گذاشتن دو دست بعد از بلند شدن از رکوع مانند قبل رکوع است یعنی سنت است که انسان در نماز دستش راستش را بر دست چپش بگذارد و دلیل حدیث سهل بن سعد رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است که می‌فرماید: «كَانَ النَّاسُ يُؤْمَرُونَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ الْيَدَ الْيُمْنَى عَلَى ذِرَاعِهِ الْيُسْرَى فِي الصَّلَاةِ» [۱](به مردم امر می‌شد که مردان در نماز دست راست خود را بر ساق دست چپشان بگذارند) و این حدیث عام است ولی حالت رکوع از آن خارج می‌شود چون که در هنگام دست بر روی زانو قرار دارد و حالت سجود که دست بر روی زمین قرار دارد و حالت نشستن که دو دست بر روی ران قرار دارد و در تشهد دست راست بر ران راست و دست چپ بر ران چپ قرار دارد و دست راست به حالت مشت همه‌ی انگشتان بسته است مگر انگشت شست  که به انگشت میانی می‌چسبد و انگشت اشاره نیز باز می‌ماند و بسته نمی‌شود و در هنگام دعا آن را حرکت می‌دهد اما مشت دست چپ باز است و بر روی ران چپ قرار دارد و اگر خواست آن را بر روی زانویش قرار می‌دهد و این از سنت است.


[۱] رواه البخاری (۷۴۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما هو موضع اليدين في صفة الصلاة عند الاعتدال والتشهد؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: كأن السائلة تريد عند الاعتدال من الركوع والسنة في وضع اليدين بعد القيام من الركوع كالسُّنَّة في وضعهما قبل الركوع، أي: إنه يسن أن يضع الإنسان يده اليمنى على يده اليسرى في الصلاة، ودليل ذلك حديث سهل بن سعد رضي الله عنه قال: «كان الناس يؤمرون أن يضع الرجل يده اليمنى على اليسرى في الصلاة». وهذا الحديث عام، لكنه يخرج منه حال الركوع، فإن وضع اليدين على الركب وحال السجود، فإن وضع اليدين على الأرض، وحال الجلوس، فإن وضع اليدين على الفخذين، أما في التشهد فإن اليد اليمنى تكون على الفخذ اليمنى واليد اليسرى على الفخذ اليسرى، وتكون اليمنى مقبوضة الخنصر والبنصر والوسطى، ويضم إليها الإبهام، وتبقى السَّبَّاحة مفتوحة غير مضمومة، ويحركها كلما دعا، أما اليسرى فتكون مبسوطة على الفخذ اليسرى، وإن شاء ألقمها ركبته، فإن هذا من السنة.

مطالب مرتبط:

(۲۱۲۶) حکم تاخیر همیشگی در نماز جماعت

چیزی بر گردن او نیست ولی خیر بسیار زیادی را از دست داده است زیرا از زمانی که وارد نماز شد اجر آن را دریافت می‌کند و اگر بعد از شروع امام به قرائت فاتحه وارد شد پس نفسش را محروم کرده است...

ادامه مطلب …

(۲۱۲۲) حکم بلند گفتن تکبیر در نمازهای سری

در نماز‌های سری نیز امام باید تکبیرات را با صدای بلند بگوید تا مردم به او اقتدا کنند ولی غیر از امام تکبیر را بلند نمی‌گوید برای این که نیازی به آن نیست....

ادامه مطلب …

(۲۱۲۵) حکم تأخیر در نماز جماعت به دلیل نصیحت کردن دیگران

به او اجر بیشتری از حضور در تکبیرة الإحرام داده می‌شود زیرا که حاضر شدن برای تکبیرة الإحرام سنت است اما نصحیت کردن آنها و امر به معروف واجب است...

ادامه مطلب …

(۲۱۲۳) حکم گفتن “الله و اکبر” به جای “الله اکبر” در اذان و نماز

جایگزین کردن (همزه) و (واو) در لغت جایز است پس هنگامی که گفت: (الله و اکبر) پس اذانش صحیح است ولی به شرط این که به معنای مقصود معتقد (الله اکبر) باشد....

ادامه مطلب …

(۲۱۳۵) حکم گذاشتن دست راست بر چپ بعد از قیام از رکوع

گذاشتن دست راست بر چپ بعد از قیام از رکوع سنت است همانطور که حدیث سهل بن سعد رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که بخاری در صحیحش روایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۱۳۷) حکم رفع الیدین بعد از برخواستن از رکوع

حدیثی که وجود دارد هنگامی است که از نشستن برای تشهد بلند شد و بر زانو‌هایش ایستاد و  به حالت قیام در آمد رفع الیدین می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه