(۲۰۶۹) حکم ترک نماز به دلیل اذیت ناشی از بوی ناخوشایند در جماعت

(۲۰۶۹) سوال: زمانی شخصی که کنارم در نماز ایستاده است آروغ می‌زند و بویی آن مرا اذیت می‌کند پس آیا من حق دارم که نماز را ترک کنم چون احساس استفراغ به خاطر آن به من دست می‌دهد؟

جواب:

معلوم است غالبا آروغ ادامه پیدا نمی‌کند و یک بار رخ می‌دهد مگر این که مریض باشد که مکرر انجام دهد و باور دارم که یک بار به این حد نمی‌رسد که انسان به استفراغ برسد و اگر تکرار می‌کند و اذیتت می‌کند اشکالی ندارد که از او فاصله بگیری و در کنار شخص دیگری بایستی تا این که از آن شخص دور باشی.

و همچنین شخصی کنار نماز خواند که بویی بدی از او می‌آید نتوانستی که آن را تحمل کنی پس کنار شخص دیگر بایست.

و در این مناسبت دوست دارم که بگویم: هر انسانی که از او بوی بدی می‌آید که مردم را اذیت می‌کند برای او حلال نیست به مسجد بیاید و مردم را اذیت کند و دلیل قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد کسی است که سیر یا پیاز خورده‌ است می‌باشد: «لا یقربن مساجدنا}»[۱] (به مسجد ما نزدیک نشود) و دلیل آن این است که ملائکه با آنچه بنی آدم اذیت می‌شود، اذیت می‌شود و این حدیث دلالت می‌دهد که هر کسی که بوی بدی از او می‌آید به مسجد در وقت نماز و غیر آن نزدیک نشود زیرا که در وقت نماز ملائکه و بنی آدم اذیت می‌شود و در وقت غیر نماز ملایکه اذیت می‌شود و معلوم است که اذیت مؤمنین حرام است چون که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ یُؤۡذُونَ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ وَٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ بِغَیۡرِ مَا ٱكۡتَسَبُوا۟ فَقَدِ ٱحۡتَمَلُوا۟ بُهۡتَـٰنࣰا وَإِثۡمࣰا مُّبِینࣰا} [سوره اﻷحزاب: ۵۸] (و کسانی‌که مردان مؤمن و زنان مؤمن را بی هیچ گناهی‌که مرتکب شده باشند؛ آزار می‌دهند، به راستی (بار) بهتان و گناه آشکاری را به دوش کشیده‌اند)

بعضی از مردم پیاز و سیر می‌خورند و می‌آیند و بوی آن از دور نیز احساس می‌شود پس وارد مسجد می‌شوند و همراه مردم نماز می‌خوانند و مردم بسیار اذیت می‌کنند و این حرام است و حلال نیست.

و اگر کسی بگوید: آیا جایز است که کسی پیاز و چیزهایی که بویی بدی دارد و در شرع مباح است را بخورد با وجود این که مستلزم ترک مسجد است؟ جواب ما این است: اگر خوردنش برای ترک مسجد باشد حرام است و اگر به خاطر این غرض نمی‌خورد بلکه برای اشتهایی که دارد یا برای منفعتش یا مانند آن می‌خورد حرجی نیست که بخورد هرچند که سبب ترک کردن مسجد شود.

و نظیر آن مردی است که در رمضان سفر می‌کند و سفرش ضروری نیست با وجود این که با سفر رفتنش فطر کردن مباح می‌شود پس آیا می‌گوییم: سفر حرام است چون سبب مباح کردن فطر می‌شود؟ نه این گونه نمی‌گوییم بلکه می‌گوییم سفر کرد و افطار کرد مگر این که به این قصد سفر کند که روزه‌ را بخورد پس در این حالت افطار کردنش حرام است هرچند مسافر باشد بله اهل علم می‌گویند: سفر و افطار کردنش حرام است زیرا که سفر برای غرضی حرام انجام داده است پس چیزی که برای غرضی حرام باشد حرام است.

[۱] رواه البخاری (۸۵۳) و مسلم (۵۶۱).

تعداد بازدید: 20

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا تجشأ شخص في الصلاة في جانبي فإن رائحته تؤذيني، فهل يحق لي أن أخرج من الصلاة لأنني أشعر بالتقيؤ من ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن التجشؤ في الغالب لا يستمر، يحصل مرة واحدة إلا أن يكون عند الإنسان مرض فقد يتكرر ويستمر، والمرة الواحدة لا أعتقد أنها تصل بالإنسان إلى حد التقيؤ، وعلى هذا فلا تخرج من الصلاة إلا إذا تكرر منه وتأذيت فلا حرج عليك أن تنفصل من الصلاة، وتكون في جانب آخر من الصف بعيدا عن هذا الرجل.

وكذلك لو صلى إلى جانبك رجل فيه رائحة كريهة، وعجزت أن تتحمل البقاء، فلك أن تنصرف وتصلى في جانب آخر بعيدا عنه.

وبهذه المناسبة أود أن أقول: إن كل إنسان ذي رائحة كريهة تؤذي الناس لا يحل له أن يأتي إلى المسجد فيؤذي الناس، ودليل ذلك قوله صلى الله عليه وسلم فيمن أكل بصلا أو ثوما: «لا يقربن مساجدنا»، وتعليل هذا بأن الملائكة تتأذى مما يتأذى منه بنو آدم، فإن هذا الحديث يدل على أن من فيه رائحة كريهة لا يقرب المسجد، لا في وقت الصلاة ولا فى غيرها، لأنه ان كان فى وقت الصلاة فإن الملائكة وبني آدم يتأذون بذلك، وإن كان في غير وقت الصلاة فإن الملائكة تتأذى به، ومعلوم أن أذية المؤمنين حرام، لقول الله تعالى: ﴿ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَنَا وَإِثْمًا مُّبِينًا ﴾ [الأحزاب: ٥٨].

وبعض الناس يأكل البصل والثوم ويأتي ورائحته تشمها من بعيد، فيدخل المسجد ويصلي مع الناس، ويؤذيهم أذية شديدة، وهذا حرام عليه ولا يحل له.

فإن قال قائل: هل تجيزون له أن يأكل البصل ونحوه من ذوي الرائحة الكريهة إذا كان مباحًا في الشرع، مع أنه يستلزم ترك المسجد؟ فجوابنا على هذا أن نقول: إن أكله من أجل ترك المسجد فهذا حرام عليه، وإن أكله لا لهذا الغرض، ولكن لأنه يشتهيه أو لمنفعة فيه أو ما أشبه ذلك فلا. عليه أن حرج يأكل، وإن أدى ذلك إلى ترك المسجد.

ونظير ذلك الرجل يسافر في رمضان وإن لم يكن مضطرًا إلى السفر، ومع هذا فإنه يلزم من سفره أن يستبيح الفطر، فهل نقول: إن السفر حرام لأنك تستبيح به الفطر؟ لا نقول هذا، بل نقول سافر وأفطر، إلا إذا قصد بسفره الإفطار، فإنه في هذه الحال يحرم عليه الفطر ولو سافر، بل قال أهل العلم: يحرم عليه الفطر والسفر معا، لأن السفر لغرض محرم، وما كان لغرض محرم فهو حرام.