دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۱۹۱۰) لزوم پایبندی موذنین مساجد به تنظیم دقیق اوقات اذان

(۱۹۱۰) سوال: در شهر ما الحمد لله ۳ مسجد وجود دارد و در هنگام اذان گفتن ملزم به یک وقت واحد نیستند و بسیاری از ما بلافاصله بعد اذان مسجد نزدیک ما نماز می‌خوانیم و بعد از این تمام کردیم مدتی بعد صدای اذان مسجد دیگر را می‌شنویم، آیا در این حالت باید دوباره نماز بخوانیم و حکم آن نماز در این حالت چیست؟

جواب:

اولا برادران مؤذنین در هر بلد اسلام را نصیحت می‌کنم که به تنظیم وقت عنایت ورزند زیرا ایشان در مقابل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مسؤل هستند که این امانتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آنها قرار  داده است رعایت کنند و قبل از وقت اذان ندهند و بعد از دخول وقت تأخیر نکنند زیرا اذانش قبل از وقت، کسانی به آن اقتدا می‌کنند و نماز می‌خوانند در صورتی که نماز قبل از دخول وقت باطل و قبول نمی‌باشد و جز نماز نافله صحیح نیست و فرض از گردن او ساقط نمی‌شود و نماز گذار، نماز فرض خوانده است در صورتی که قبول نمی‌باشد زیرا که قبل از وقت خواندن است بلکه آن نافله می‌باشد.

و اگر مؤذن از اول وقت تأخیر کند مردم را از نماز اول وقت نگه می‌دارد زیرا بسیاری از مردم منتظر اذان مؤذن می‌مانند و چه بسا این اذان، اذان فجر در ایام روزه باشد و مردم می‌خورند در صورتی که فجر طلوع کرده است.

مهم این است که مؤذن مسؤلیت بسیار بزرگی دارد و بر او لازم است که در ادای این مسؤلیت تقوای الهی را رعایت کند و بعد از دخول وقت فورا اذان بگوید تا اگر قبل از آن اذان دادند مردم فریب نخورند و مردم از دخول وقت تأخیر نکنند اگر در اذان تأخیر کرد و اگر در یک بلد دو مؤذن وجود دارد و یکی از آن دو دیرتر از دیگری اذان می‌دهد و از کسی پیروی می‌شود که به امانت و محافظت بر وقت شناخته شده است و اگر نمی‌داند که کدام در امانت و محافظت قوی‌تر هستند پس اعتبار به آن است که دیرتر اذان می‌دهد زیرا زمانی که بین دو مرد اختلاف شد که یکی گفت واقع شده و یکی کفت واقع نشده است پس قول کسی که نفی می‌کند مقدم است زیرا اصل در عدم آن است و نص اهل علم است که اگر دو نفر برای رصد فجر تعیین شدند یکی گفت طلوع کرده و یکی گفت طلوع نکرده است پس در این قول آن که می‌گوید طلوع نکرده است مقدم است زیرا اصل با آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلتان: يوجد في مدينتنا ثلاثة مساجد والحمد لله، وعند رفع الأذان لا يكون هناك التزام في الوقت الواحد، فكثيرا ما نصلي مباشرة بعد رفع الأذان من المسجد القريب منا، وبعد أن ننتهي بفترة نسمع النداء من مسجد آخر، فهل علينا إعادة الصلاة وما حكم الصلاة؟ في هذه الحالة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ننصح إخواننا المؤذنين في أي بلد من بلاد الإسلام أن يَعْتَنُوا بضبط الوقت لأنهم مسؤولون أمام الله -عز وجل- عن هذه الأمانة التي جعلهم الله من رعاتها، فلا يؤذن قبل الوقت ولا يتأخر عن الوقت، أي: عن دخوله، لأن أذانه قبل الوقت قد يقتدي به من يقتدي من الناس فيصلي، وتقع صلاته قبل الوقت والصلاة قبل الوقت باطلة غير مقبولة، لا تصح إلا نفلا، ولا تبرأ بها الذمة عن الفرض، والمصلي صلاها على أنها فرض، ولكنها لا تُقبل منه على أنها فرض لأنها في غير وقتها، بل تكون نفلا.

وإن تأخر المؤذن عن الأذان في أول الوقت حَبَسَ الناسَ عن الصلاة في أول الوقت، لأن كثيرًا من الناس ينتظرون أذان المؤذن، وربما يكون هذا الأذان أذان الفجر في أيام الصوم فيبقى الناس يأكلون وقد طلع الفجر.

المهم أن المؤذن عليه مسؤولية كبيرة عظيمة، فعليه أن يتقي الله تعالى في أداء مسؤوليته، ويؤذن فور دخول الوقت حتى لا يَغُرّ الناس إن أذن قبله، ولا يؤخر الناس إن أذن متأخرًا عن دخول الوقت، وإذا كان في البلد مؤذنان فأكثر وصار أحدهما يتأخر والثاني يتقدم فالمتبع منهما من عُرف بالمحافظة وقوة أداء الأمانة، فإن لم يُعلم أيُّها أشدُّ محافظة وأقوى في أداء الأمانة فإن المعتبر المتأخر منهما، ذلك لأن الرجلين إذا اختلفا في شيء فقال أحدهما: حصل، وقال الثاني: لم يحصل، فإن المقدَّم قولُ النافي، لأن الأصل عدم ذلك، وقد نص أهل العلم على أنه إذا وَكَّلَ الرجلُ رجلين يرقبان الفجر له، فقال الأول: طلع الفجر، وقال الثاني: لم يطلع، فإنه يقدم قول من يقول: إن الفجر لم يطلع، لأن الأصل معه.

مطالب مرتبط:

(۱۹۲۰) حکم تاخیر در نماز فجر

افضل برای شما نماز خواندن در اول وقت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نماز فجر را در اول وقتش می‌خواند....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۹) اگر شخصی چند دقیقه قبل از اذان نماز خواند، آیا نمازش را دوباره بخواند؟

اگر زن یا مردی قبل از دخول وقت حتی یک دقیقه نماز خوانده است نمازش قبول نیست یعنی فرض از او ساقط نشده است....

ادامه مطلب …

(۱۹۴۲) حکم ترتیب در خواندن نمازهای قضا

شایسته است که اول نماز عصر را بخواند سپس نماز مغرب را بخواند تا بر حسب ترتیبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَی فرض کرده است باشد....

ادامه مطلب …

(۱۹۰۴) الصلاة الوسطی چه نمازی می‌باشد؟

صلاة الوسطی همان نماز عصر است....

ادامه مطلب …

(۱۹۱۴) حکم خواندن نماز صبح در خارج از وقت محدد

برای تو واجب است که هنگامی که فجر طلوع می‌کند و برایت واضح شد توقف کنی و نماز فجر را بخوانی سپس به راهت ادامه دهی و غیر از این برای تو جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۱۹۴۰) آیا نماز فرض، قضا می‌شود؟

برای تو واجب است که نماز فرض را قضا کنی اگر به خاطر عذر مانند فراموشی و خواب افتادن اتفاق افتاده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه