پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۸۹۶) حکم زیاد کردن الفاظ در اذان

(۱۸۹۶) سوال: حکم زیاد کردن چیزی در اذان چیست؟

جواب:

اذان عبادتی است که با اذکار مخصوصی مشروعیت یافته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با اقرارش آن را بر امتش بیان کرده است پس برای انسان جایز نیست که از حدود الله تجاوز کند و یا چیزی را از نزد خود که از نص ثابت نگشته است به آن زیاد کند و اگر چنین کند مردود می‌باشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «من أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه، فهو رد، وفی لفظ: من عمل عملا لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (کسی که در امر ما چیزی جدیدی پدید آورد که از آن نباشد مردود است، و در لفظ دیگری آمده است: کسی که عملی انجام دهد که امر ما بر آن نباشد پس آن مردود است) و اگر انسان چیزی را در اذان زیاد بکند که در نص نیامده است و آن‌چیزی که زیاد کرده است خارج از چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن بوده است و شرع همانگونه که نزد همه‌ی مسلمین معلوم است توقیفی است و از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است پس چیزی که بر ما واجب با آن عبادت کنیم این است که مستحبات را مستحب و واجبات را به آن ملزم باشیم و چیزی که شرع نیاورده است پس ما نباید از البه و رسولش با  زیاد و کم کردن آن پیشی بگیریم.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الزيادة في الأذان؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأذان عبادة مشروعة بأذكار مخصوصة، بينها النبي صلى الله عليه وسلم لأمته بإقراره لها، فلا يجوز للإنسان أن يَتَعَدَّى حدود الله تعالى فيها، أو يزيد فيها شيئًا. من عنده لم يثبت فيه النص، فإن فعل كان ذلك مردودا عليه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد» وفي لفظ: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد» وإذا زاد الإنسان في الأذان شيئًا لم يرد به النص، بل لم يثبت به النص كان خارجا عما عليه النبي صلى الله عليه وسلم فيما زاده، والشرع كما يعلم جميع المسلمين تَوْقِيفِيٌّ يُتَلَقَّى من الشارع، فما جاء به الشرع وجب علينا التعبد به استحبابًا في المستحبات وإلزاما في الواجبات، وما لم يرد به الشرع فليس لنا أن نتقدم بين يدي الله ورسوله بزيادة فيه أو نقص.

مطالب مرتبط:

(۱۸۷۱) حکم تاخیر در گفتن اذان

اگر انسان در داخل شهر می‌باشد شایسته نیست که اذان را از اول وقت به تأخیر بیاندازد زیرا که هرج و مرج پیش می‌آید و بین مؤذنین اختلاف به وجود می‌آید....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۲) آیا جایز است که اقامه را مثل اذان ادا کرد؟

درست آن چیزی است که حدیث أنس بن مالک دلالت می‌کند و می‌فرماید: {أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَ}[1] (به بلال امر که دوبار کلمات اذان و یک بار کلمات اقامه را بگوید)...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۰) حکم نماز بدون اذان

(۱۸۴۰) سوال: بارک الله فیکم حکم نماز بدون اذان چیست؟ جواب: نماز با اذان ندادن باطل نمی‌شود زیرا که اذان دادن خارج از آن است اما اگر در بلدی می‌باشی و اهل آنجا اذان می‌گویند برای تو کفایت می‌کند و اگر خارج بلد می‌باشی پس برای خود و کسی که همراهت می‌باشد اذان بگو زیرا […]

ادامه مطلب …

(۱۸۸۶) حکم گفتن “أقامها و أدامها” بعد از “قد قامت الصلاة” در اقامه

در این قول نظر وجود دارد زیرا که بر حدیث ضعیف بنا شده است و همانطور که در نزد اهل علم معلوم است ضعیف، برای اثبات حکم شرعی به آن احتجاج نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۲) اگر اصوات مؤذنین باهم تداخل داشته باشد، چگونه آن را تکرار کنم؟

اگر اصوات را خلط می‌کنی صوت اولی که می‌شنوی را تبعیت کن و همراه آن به پایان برسان و اگر اذان بعدی صوتش بلندتر بود و اذان اولی صدایش پایین‌تر بود پس همراه این شروع تا به پایان برسانی....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۱) آیا گرفتن حقوق برای اذان و اقامه جایز است؟

چیزی که الان از بیت المال برای امامان و مؤذنین گرفته می‌شود حقوق نیست ولی رزقی از بیت المال، برای کسی که نفعی به عموم مردم می‌رساند تخصیص داده شده است پس حرجی در گرفتن حقوق برای امام و مؤذن نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه