(۱۸۷۱) سوال: آیا جایز است بعد از ۱۰ دقیقه از گذشت وقت اذان (سوال کننده به عربی به جای الأذان می‌گوید اذان) داد؟

جواب:

برای سؤال کننده اولیٰ است از تعبیر شرعی استفاده کند زیرا که برای مردم واضح‌تر است.

و اما جواب سوالش: اگر انسان در داخل شهر می‌باشد شایسته نیست که اذان را از اول وقت به تأخیر بیاندازد زیرا که هرج و مرج پیش می‌آید و بین مؤذنین اختلاف به وجود می‌آید و برای مردم شبهه پیش می‌آید که کدام اذان بهتر است این که متقدم است یا متأخر؟ اما اگر در غیر شهر مثلا به صورت جماعتی در سفر هستند به خودشان بستگی دارد ولی افضل این است که در اول وقت اذان دهند زیرا که تقدیم نماز در اول وقت افضل می‌باشد مگر که شرع آن را به تأخیر بیاندازد و برای همین در صحیح بخاری و صحیح مسلم ثبت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سفر بود مؤذن بلند شد که اذان بگوید، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: به تأخیر بیانداز را خنک‌تر شود سپس اراده کرد که اذان بگوید، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: به تأخیر بیانداز تا خنک‌تر شود سپس اراده کرد که اذان بگوید, رسول فرمود: به تأخیر بیانداز تا خنک‌تر شود تا این که سایه‌ی تپه اندازه‌ی خودش شد سپس اذان گفت.

و این دلیل بر آن است که مشروع بودن اذان به مشروعیت نماز است و هنگامی که شایسته است نماز تقدیم شود پس اذان هم اول وقت داده شود و اگر تأخیر نماز شایسته است مانند نماز ظهر در شدت گرمی و نماز عشا اگر مشقت نشود پس اذان نیز همان موقع داده شود و این در غیر از شهر و روستاها است که در آن مؤذنین وجود دارند پس شایسته نیست که از وقتی که مردم در آن اذان می‌گویند تخلف شود.