سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۱۸۹۲) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلافاصله بعد از اذان

(۱۸۹۲) سوال: در یکی از کتاب‌های شرعی خواندم و شنیده‌ام که صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلافاصله بعد از اذان با صدای بلند بدعت است و چنین چیزی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت نشده است ولی بعضی از مؤذنین در مساجد الله اصلاحشان بکند این کار را می‌کنند. نظر شما در این مورد چیست؟

جواب:

اما فعل مؤذنین در مساجد که صلوات را با صدای بلند بعد از اذان می‌گویند و همچنین دعای مأثور را نیز بلند می‌خوانند: اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد در این شکی نیست که بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و اما اگر انسان آن به صورت سری بگوید بدن شک سنت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر به جواب دادن موذن کرده است و سپس صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سپس خواستن این که برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وسیله قرار دهد و و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است هر کس این کار را بکند شفاعت من در روز قیامت برایش حلال می‌شود[۱] اما به صورت جهری و وصل کردنش به اذان بدعت است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لقد سمعت وقرأت في كتب شرعية أن الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم بعد الأذان مباشرة جهرًا بدعة ولم يَرِدْ عن النبي ، بالرغم من أن بعض المؤذنين في المساجد أصلحهم الله يفعلون ذلك. فما رأي فضيلتكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما فعل المؤذنين في المساجد لهذا الجهر بالصلاة على النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بعد الفراغ من الأذان، وكذلك يجهرون بالدعاء المأثور اللهم رب هذه الدعوة التامة»، فهذا لا شك أنه بدعة، ولم يرد عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وأما إذا قاله الإنسان سرا فلا شك أنه مسنون، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم أمر بإجابة المؤذن، ثم الصلاة على النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ثم دعاء الله تعالى أن يجعل الوسيلة لرسوله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وقال عليه الصلاة والسلام-: «إن من فعل ذلك حلت له شفاعته يوم القيامة»، أما الجهر به في المآذن ووصله بالأذان فهذا بدعة.

مطالب مرتبط:

(۱۸۹۵) بیان بعضی از بدعت‌های موذنین

این قطعا قول مبتدعی است و برای مؤذن جایز نیست که بدعتی را به صورت عادت بگیرد و همچنین نباید بعضی اوقات نیز آن را بگوید زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین و صحابه‌ی هدایت یافته وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۰) چگونگی تکرار اذان در هنگام تداخل صدای دو موذن

در این صورت که نمی‌دانی کدام مؤذن اولی است پس به قدر امکان آن را دنبال و کن و اذان را تکمیل کن و اگر می‌دانی که یک مؤذن صدایش واضحتر است پس منتظر آن باش سپس جواب آن را بده.....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۷) حکم قول «إنک لا تخلف المیعاد» در دعای بعد اذان

حکمش این است که گفته می‌شود زیرا که آن در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است و این زیادت مناقاتی مزید ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۸۵۵) حکم گفتن اذان و اقامه برای زنان

برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمی‌کند بلکه با کف زدن این کار را انجام می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۶) حکم گفتن “أقامها و أدامها” بعد از “قد قامت الصلاة” در اقامه

در این قول نظر وجود دارد زیرا که بر حدیث ضعیف بنا شده است و همانطور که در نزد اهل علم معلوم است ضعیف، برای اثبات حکم شرعی به آن احتجاج نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۶) مؤذنی است که اذان شرعی را خوب نمی‌گوید، راهنمایی شما چیست؟

در واقع سوال کننده بیان نکرد که کدام همزه را حذف می‌کند و من نمی‌دانم که همزه‌ی اول (أشهد) منظورش می‌باشد؟

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه