چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۱۸۹۱) حکم گفتن {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} بعد از هر اذان

(۱۸۹۱) سوال: حکم کسی بلند بعد از هر اذان می‌گوید: {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} [سوره اﻷحزاب: ۵۶] چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

این بدعت است زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و به آن امر نکرده است و ذ زمانش نیز انجام نگرفته است و در عهد خلفای راشدین نیز انجام نگرفته است.

چیزی که سنت است این است اذان را که اول الله اکبر و آخرش لا اله الا الله است پایان یافته و تمام می‌‌شود سپس بعد از در نفس خودش بدون جار زدن جلوی مردم بر رسول الله صلوات بفرستد و دعای مشهور را بخواند: (اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد) و همچنین برای کسانی که اذان را می‌شنوند شایسته است که کلمات اذان را مثل آن تکرار کنند و از مؤذن تبعیت کنند مگر در حی علی الصلاة و حی علی الفلاح که بگویند: لا حول و لا قوة إلا بالله سپس بر رسول الله صلوات بفرستند و بعد از دعایی که الان ذکر شد را ذکر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يقول جهرًا بعد كل أذان: ﴿ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَيْكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴾[الأحزاب: ٥٦] وذلك بصوت عال؟ وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى: هذا بدعة، فإنه لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه أمر بذلك، ولا أنه فُعِلَ في وقته، ولا أنه فعل في عهد الخلفاء الراشدين.

والسنة أن يقتصر المؤذن على الأذان الذي أوله الله أكبر وآخره لا إله إلا الله، ثم ينتهي ويقطع، ثم بعد ذلك يصلي على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- في نفسه بدون أن يجهر به أمام الناس، ويدعو بالدعاء المشهور: اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة آت محمدا الوسيلة والفضيلة وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته إنك لا تخلف الميعاد. وكذلك أيضًا المستمعون للأذان ينبغي لهم أن يتابعوا المؤذن فيقولوا مثل ما يقول، إلا في حي على الصلاة حي على الفلاح فيقولون: لا حول ولا قوة إلا بالله، ثم يصلون على النبي صلى الله عليه وسلم، ثم يقولون الدعاء الذي ذكرته الآن.

مطالب مرتبط:

(۱۸۹۴) بعضی از بدعت‌های موذنین بعد از اذان

بله والله این از بدعت است و واجب است که از آن دست بکشد....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۹) آیا اذان دادن بدون وضو است؟

بله برای مؤذن جایز که بدون وضو اذان بگوید زیرا که شرط صحت اذان نیست بلکه علما گفته‌اند: اذان کسی که جنب باشد نیز صحیح است اگر که مناره خارج از مسجد باشد ولی آن را مکروه دانسته‌اند...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۰) حکم گفتن دعای بعد از اذان در بلندگو

بله اشکال دارد زیرا که اگر آن را در بلندگو بگوید مانند اذان می‌شود و این امر در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین معروف نبوده است و از بدعتی است که از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۱۸۴۷) مؤذن مسجد با آب وضو نمی‌گیرد و تیمم می‌کند آیا با اذان و اقامه‌ی او نماز ما صحیح است؟

واجب است که او را نصحیت کنید و برایش بیان کنید که نمازش بدون طهارت مشروع باطل است و با آن این فریضه ادا نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۵۷) حکم دادن اقامه در نماز برای مردی که تنهاست

اگر او منفرد است چیزی بر او نیست که اقامه را ترک کند زیرا که اقامه در حقش سنت است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۵) آیا دعایی قبل از نماز گفته ‌می‌شود؟

دعای معینی قبل از نماز نمی‌شناسم ولی بین اذان و اقامه از جاهایی استجابت دعا می‌باشد و دعای بین اذان و اقامه رد نمی‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه