شنبه 12 شعبان 1447
۱۱ بهمن ۱۴۰۴
31 ژانویه 2026

(۱۸۵۵) حکم گفتن اذان و اقامه برای زنان

(۱۸۵۵) سوال: آیا برای زن نیز اذان و اقامه درست است؟ و اگر جواب بله می‌باشد برای چه زنان و مردان همتای یک دیگرند؟

جواب:

برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمی‌کند بلکه با کف زدن این کار را انجام می‌دهد به خاطر این رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «اذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء»[۱]  (اگر چیزی در خلال نماز شما رخ داد پس مردان سبحان الله بگویند و زنان کف بزنند)

و اما این کلمه: (إنما النساء شقائق الرجال)[۲] (زنان همتای مردانند) که گاهی اوقات مراد قائل آن مخالفت کردن با سنت شرعی و کونی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد که و زن و مرد را مساوی قرار دهند و این کلمه‌ی حقی است که اراده‌ی باطل از آن می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بین زن و مرد از جهت خلقت، اخلاق، عقل و دینشان تفاوت گذاشته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ “. قُلْنَ : وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ؟ “. قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ ؟ ” قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا “»[۳] (من هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده ام که عقل مرد عاقل را زودتر از شما از میان برد.» زنان گفتند : نقصان عقل و دین ما چیست با رسول الله ؟ رسول الله فرمود: آیا شهادت زن، نصف شهادت مرد نیست؟ گفتند : آری فرمود : « این از نقصان عقل اوست» آیا چنان نیست که زنی که حیض می‌شود، نماز نمی خواند و روزه نمی‌گیرد؟ گفتند: آری، چنین است. فرمود: « و این از نقصان دین اوست ») حتی صدای مرد و زن نیز متفاوت است و قوت، نشاط و تحمل نیز بین آن‌ها تفاوت دارد و عقل و فکر کردن آنها باهم فرق دارد حتی در امور شرعی نیز مختلف هستند و عقیقه‌ی مرد دو گوسفند  و زن یک گوسفند است و دیه‌ی زن، نصف دیه‌ی مرد می‌باشد و آزاد کردن برده اگر انسان مردی و زنی را آزاد کند پس آزاد کردن یک مرد دو آزاد کردن زن است و این در شرع است.

و در خلقت و شکل گیری صحبت کن و اشکالی ندارد که تفاوت بین آنها ظاهر شود و از کسانی که از آناتومی بدن می‌دانند سوال کن که فرقی بین مرد و زن می‌باشد‌؟


[۱] رواه احمد و اللفظ له (٥/٣٣٢) و البخاري (١٢١٨) و مسلم (٤٢١).

[۲] رواه احمد (٦/٢٥٦) و ابو داود (٢٣٦) و ترمذي (١١٣).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل على المرأة أذان وإقامة؟ وإذا كان الجواب بلا، فلماذا والنساء شقائق الرجال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المرأة ليس عليها أذان ولا إقامة، لأن الأذان والإقامة لا بد فيهما من جَهْرٍ ، والمرأة مأمورة بالتستر وإخفاء الصوت، حتى إن الإمام إذا أخطأ فإن المرأة لا ترد عليه باللسان بل بالتصفيق، لقوله صلى الله عليه وسلم: «إذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء».

وأما هذه الكلمة: إنها النساء شقائق الرجال»، التي يريد بها قائلوها أحيانًا أن يخالفوا سنة الله تعالى الكونية والشرعية، بأن يجعلوا المرأة مساوية للرجل، فهذه كلمة حق أريد بها باطل، فالله تعالى قد ميّز بين الرجال والنساء خلقة وخلقا وعقلا ودينا، فقال النبي  صلى الله عليه وسلم: «ما رأيت من ناقصات عقل ودين أذهب للب الرجل الحازم من إحداكن»- يخاطب النساء- قالوا: يا رسول الله ما نُقصان دينها ؟ قال أليس إذا حاضت لم تُصَلِّ ولم تصم»؟ قالوا: وما نقصان عقلها؟ قال: «أليس شهادة الرجل بشهادة امرأتين؟»، حتى الصوت يختلف بين المرأة والرجل، حتى القوة والنشاط والتحمل يختلف بين المرأة والرجل، حتى العقل والتفكير يختلف بين المرأة والرجل، حتى في الأمور الشرعية، العقيقة شاتان عن الذكر وشاة عن الأنثى، ودية النفس الأنثى ديتها نصف دية الرجل، والعتق إذا أعتق الإنسان رجلا وأعتق امرأة فإعتاقه الرجل إعتاق امرأتين، هذا في الشرع.

وفي القدر والخلقة والتكوين حَدِّثْ ولا حرج في ظهور الفرق بينهما، واسأل أهل التشريح: ماذا يكون الفرق بين الرجل والمرأة؟

مطالب مرتبط:

(۱۸۶۵) حکم تکرار الفاظ اذان هنگام پخش از رادیو

اگر اذان به صورت مستقیم پخش می‌شود بله، کلمات اذان را تکرار بکن، و اگر به صورت ضبط شده است این کار را نکن زیرا که ضبط، اذان نیست...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۳) زمانی که مؤذن اذان می‌گوید آیا قرائت قرآنم را ادامه دهم ؟

هنگامی که مؤذن اذان گفت افضل این است که قرائت قرآن را  متوقف کنی و جواب اذان را بدهی زیرا که این ذکر خاص در وقت خاص است و قرائت قرآن در هر زمانی ممکن است...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۷) حکم خروج از مسجد بعد از اذان

بله جایز است برای بیدار کردن ایشان برای نماز بعد از اذان از مسجد خارج شود و سپس برای نماز با جماعت برگردد...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۳) حکم اختلافات موذنین در بیان طلوع فجر ماه رمضان

مادامی که فجر آشکار نشده است انسان می‌تواند بخورد و بیاشامد ولی الان مشکل این است که در شهرها و روستاها برق وجود دارد و امکان درک طلوع فجر در ابتدای آن وجود ندارد برای این که نور وجود دارد پس احتیاط آن است که انسان از خوردن و نوشیدن بر اساس تقویم دست بکشد....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۶) حکم زیاد کردن الفاظ در اذان

اذان عبادتی است که با اذکار مخصوصی مشروعیت یافته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با اقرارش آن را بر امتش بیان کرده است پس برای انسان جایز نیست که از حدود الله تجاوز کند و یا چیزی را از نزد خود که از نص ثابت نگشته است به آن زیاد کند...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۷) مؤذن مسجد با آب وضو نمی‌گیرد و تیمم می‌کند آیا با اذان و اقامه‌ی او نماز ما صحیح است؟

واجب است که او را نصحیت کنید و برایش بیان کنید که نمازش بدون طهارت مشروع باطل است و با آن این فریضه ادا نمی‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه