پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۸۵۵) حکم گفتن اذان و اقامه برای زنان

(۱۸۵۵) سوال: آیا برای زن نیز اذان و اقامه درست است؟ و اگر جواب بله می‌باشد برای چه زنان و مردان همتای یک دیگرند؟

جواب:

برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمی‌کند بلکه با کف زدن این کار را انجام می‌دهد به خاطر این رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «اذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء»[۱]  (اگر چیزی در خلال نماز شما رخ داد پس مردان سبحان الله بگویند و زنان کف بزنند)

و اما این کلمه: (إنما النساء شقائق الرجال)[۲] (زنان همتای مردانند) که گاهی اوقات مراد قائل آن مخالفت کردن با سنت شرعی و کونی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد که و زن و مرد را مساوی قرار دهند و این کلمه‌ی حقی است که اراده‌ی باطل از آن می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بین زن و مرد از جهت خلقت، اخلاق، عقل و دینشان تفاوت گذاشته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ “. قُلْنَ : وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ؟ “. قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ ؟ ” قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا “»[۳] (من هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده ام که عقل مرد عاقل را زودتر از شما از میان برد.» زنان گفتند : نقصان عقل و دین ما چیست با رسول الله ؟ رسول الله فرمود: آیا شهادت زن، نصف شهادت مرد نیست؟ گفتند : آری فرمود : « این از نقصان عقل اوست» آیا چنان نیست که زنی که حیض می‌شود، نماز نمی خواند و روزه نمی‌گیرد؟ گفتند: آری، چنین است. فرمود: « و این از نقصان دین اوست ») حتی صدای مرد و زن نیز متفاوت است و قوت، نشاط و تحمل نیز بین آن‌ها تفاوت دارد و عقل و فکر کردن آنها باهم فرق دارد حتی در امور شرعی نیز مختلف هستند و عقیقه‌ی مرد دو گوسفند  و زن یک گوسفند است و دیه‌ی زن، نصف دیه‌ی مرد می‌باشد و آزاد کردن برده اگر انسان مردی و زنی را آزاد کند پس آزاد کردن یک مرد دو آزاد کردن زن است و این در شرع است.

و در خلقت و شکل گیری صحبت کن و اشکالی ندارد که تفاوت بین آنها ظاهر شود و از کسانی که از آناتومی بدن می‌دانند سوال کن که فرقی بین مرد و زن می‌باشد‌؟


[۱] رواه احمد و اللفظ له (٥/٣٣٢) و البخاري (١٢١٨) و مسلم (٤٢١).

[۲] رواه احمد (٦/٢٥٦) و ابو داود (٢٣٦) و ترمذي (١١٣).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل على المرأة أذان وإقامة؟ وإذا كان الجواب بلا، فلماذا والنساء شقائق الرجال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المرأة ليس عليها أذان ولا إقامة، لأن الأذان والإقامة لا بد فيهما من جَهْرٍ ، والمرأة مأمورة بالتستر وإخفاء الصوت، حتى إن الإمام إذا أخطأ فإن المرأة لا ترد عليه باللسان بل بالتصفيق، لقوله صلى الله عليه وسلم: «إذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء».

وأما هذه الكلمة: إنها النساء شقائق الرجال»، التي يريد بها قائلوها أحيانًا أن يخالفوا سنة الله تعالى الكونية والشرعية، بأن يجعلوا المرأة مساوية للرجل، فهذه كلمة حق أريد بها باطل، فالله تعالى قد ميّز بين الرجال والنساء خلقة وخلقا وعقلا ودينا، فقال النبي  صلى الله عليه وسلم: «ما رأيت من ناقصات عقل ودين أذهب للب الرجل الحازم من إحداكن»- يخاطب النساء- قالوا: يا رسول الله ما نُقصان دينها ؟ قال أليس إذا حاضت لم تُصَلِّ ولم تصم»؟ قالوا: وما نقصان عقلها؟ قال: «أليس شهادة الرجل بشهادة امرأتين؟»، حتى الصوت يختلف بين المرأة والرجل، حتى القوة والنشاط والتحمل يختلف بين المرأة والرجل، حتى العقل والتفكير يختلف بين المرأة والرجل، حتى في الأمور الشرعية، العقيقة شاتان عن الذكر وشاة عن الأنثى، ودية النفس الأنثى ديتها نصف دية الرجل، والعتق إذا أعتق الإنسان رجلا وأعتق امرأة فإعتاقه الرجل إعتاق امرأتين، هذا في الشرع.

وفي القدر والخلقة والتكوين حَدِّثْ ولا حرج في ظهور الفرق بينهما، واسأل أهل التشريح: ماذا يكون الفرق بين الرجل والمرأة؟

مطالب مرتبط:

(۱۸۷۶) زمان شرعی بین اذان و اقامه براي هر نماز چقدر است؟

شرعا وقت مشخصی ندارد ولی شتاب کردن برای نماز در اول وقتش افضل است مگر در دو مورد: نماز عشا اگر تأخیر آن برای مردم مشقت نباشد و نماز ظهر در هنگامی که گرمایی شدیدی باشد.....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۸) هنگامی اذان را از رادیو بشنوم پس کلمات اذان را مثل آن تکرار کنم؟

پخش اذان با صدایی که ضبط شده است اذان شرعی نیست و جایز نمی‌باشد برای این که اذان شرعی که ذکر و ثنای بر الله می‌باشد باید عمل باشد و ضبط عمل نیست...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۷) حکم قول «إنک لا تخلف المیعاد» در دعای بعد اذان

حکمش این است که گفته می‌شود زیرا که آن در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است و این زیادت مناقاتی مزید ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۳) زمانی که مؤذن اذان می‌گوید آیا قرائت قرآنم را ادامه دهم ؟

هنگامی که مؤذن اذان گفت افضل این است که قرائت قرآن را  متوقف کنی و جواب اذان را بدهی زیرا که این ذکر خاص در وقت خاص است و قرائت قرآن در هر زمانی ممکن است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۴) حکم استفاده ار شخص فاسق به عنوان موذن در مسجد

اگر این مؤذن را نصحیت کرده‌اند و نپذیرفته است پس بر آنها واجب است که به مسؤلین برسانند تا شخصی بهتر را جایگزین کنند زیرا که شایسته نیست چنین شخصی که مجاهر به گناهان خود است العیاذ بالله، مؤذنی باشند

ادامه مطلب …

(۱۸۵۳) توضیح در مورد صحت حدیثی در مورد بلند گفتن اذان

بله این حدیث صحیح است و در بخاری می‌باشد و عموم آن صوتی که شنیده می‌شود با واسطه یا بدون واسطه را شامل می‌شود و با واسطه‌ی میکروفون همان صوت مؤذن می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه