(۱۸۵۵) سوال: آیا برای زن نیز اذان و اقامه درست است؟ و اگر جواب بله میباشد برای چه زنان و مردان همتای یک دیگرند؟
جواب:
برای زن اذان و اقامه نیست زیرا که آن دو باید با صدای بلند باشند و زن به ستر و پایین بودن صدایش امر شده است تا جایی که اگر امام در نماز اشتباه کرد با زبان آن را رد نمیکند بلکه با کف زدن این کار را انجام میدهد به خاطر این رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: «اذا نابكم شيء في صلاتكم فليسبح الرجال، ولتصفق النساء»[۱] (اگر چیزی در خلال نماز شما رخ داد پس مردان سبحان الله بگویند و زنان کف بزنند)
و اما این کلمه: (إنما النساء شقائق الرجال)[۲] (زنان همتای مردانند) که گاهی اوقات مراد قائل آن مخالفت کردن با سنت شرعی و کونی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میباشد که و زن و مرد را مساوی قرار دهند و این کلمهی حقی است که ارادهی باطل از آن میشود و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ بین زن و مرد از جهت خلقت، اخلاق، عقل و دینشان تفاوت گذاشته است و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: «مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ “. قُلْنَ : وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ ؟ “. قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ ؟ ” قُلْنَ : بَلَى. قَالَ : ” فَذَلِكِ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا “»[۳] (من هیچ ناقص عقل و دینی را ندیده ام که عقل مرد عاقل را زودتر از شما از میان برد.» زنان گفتند : نقصان عقل و دین ما چیست با رسول الله ؟ رسول الله فرمود: آیا شهادت زن، نصف شهادت مرد نیست؟ گفتند : آری فرمود : « این از نقصان عقل اوست» آیا چنان نیست که زنی که حیض میشود، نماز نمی خواند و روزه نمیگیرد؟ گفتند: آری، چنین است. فرمود: « و این از نقصان دین اوست ») حتی صدای مرد و زن نیز متفاوت است و قوت، نشاط و تحمل نیز بین آنها تفاوت دارد و عقل و فکر کردن آنها باهم فرق دارد حتی در امور شرعی نیز مختلف هستند و عقیقهی مرد دو گوسفند و زن یک گوسفند است و دیهی زن، نصف دیهی مرد میباشد و آزاد کردن برده اگر انسان مردی و زنی را آزاد کند پس آزاد کردن یک مرد دو آزاد کردن زن است و این در شرع است.
و در خلقت و شکل گیری صحبت کن و اشکالی ندارد که تفاوت بین آنها ظاهر شود و از کسانی که از آناتومی بدن میدانند سوال کن که فرقی بین مرد و زن میباشد؟
[۱] رواه احمد و اللفظ له (٥/٣٣٢) و البخاري (١٢١٨) و مسلم (٤٢١).
[۲] رواه احمد (٦/٢٥٦) و ابو داود (٢٣٦) و ترمذي (١١٣).
[۳] تخریج آن گذشت.