پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۸۱۳) شخصی که نماز نمی‌خوانده و مرده است آیا جایز است که به جای او صدقه بدهیم؟

(۱۸۱۳) سوال: شخصی که نماز نمی‌خوانده و مرده است آیا جایز است که به جای او صدقه بدهیم؟

جواب:

برای ما حلال نیست برای میتی صدقه دهیم که نماز نمی‌خوانده است برای این که او کافر است و صدقه برای او نفعی ندارد و برای ما حلال نیست که کاری کنیم که سببی برای مغفرت و رحمت او باشد زیرا که این تعدی بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد و قطعا این مردی که بر غیر نماز مرده است الله او را نمی‌بخشد چون کافر گشته است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {مَا كَانَ لِلنَّبِیِّ وَٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ أَن یَسۡتَغۡفِرُوا۟ لِلۡمُشۡرِكِینَ وَلَوۡ كَانُوۤا۟ أُو۟لِی قُرۡبَىٰ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمۡ أَنَّهُمۡ أَصۡحَـٰبُ ٱلۡجَحِیمِ* وَمَا كَانَ ٱسۡتِغۡفَارُ إِبۡرَ ا⁠هِیمَ لِأَبِیهِ إِلَّا عَن مَّوۡعِدَةࣲ وَعَدَهَاۤ إِیَّاهُ فَلَمَّا تَبَیَّنَ لَهُۥۤ أَنَّهُۥ عَدُوࣱّ لِّلَّهِ تَبَرَّأَ مِنۡهُۚ إِنَّ إِبۡرَ ا⁠هِیمَ لَأَوَّ ا⁠هٌ حَلِیمࣱ} [سوره التوبة: ۱۱۳-۱۱۴] (برای پیامبر و کسانی‌که ایمان آوردند (شایسته) نبود که برای مشرکان طلب آمرزش کنند، – هر چند از نزدیکان‌شان باشند- بعد از آنکه برای آن‌ها روشن شد که آن‌ها اهل دوزخند* و آمرزش خواستن ابراهیم برای پدرش نبود؛ مگر به خاطر وعده‌ای که به او داده بود، پس چون برای او آشکار شد که او دشمن الله است؛ از او بیزاری جست، بی‌گمان ابراهیم لابه کنندۀ بردبار بود) و این شامل استغفار برای ایشان است و تفاوتی بین زنده و مرده‌ی ایشان نمی‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الذي لا يصلي ومات هل يجوز أن نتصدق عنه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى : لا يحل لنا أن نتصدق صدقة للميت الذي لا يصلي، وذلك لأنه كافر لا تنفعه الصدقة، ولا يحل لنا أن نفعل ما يكون سببًا للمغفرة والرحمة بالنسبة له، لأن هذا من الاعتداء على الله -عز وجل-، فإن هذا الرجل الذي مات على غير صلاة لا يغفر الله له، لكونه كافرا، وقد قال الله تعالى: ﴿ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا أَن يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ هُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَبُ الْجَحِيمِ وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَن مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ، عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّهُ حَلِيمٌ ﴾ [التوبة: ١١٣-١١٤]، وهذا يشمل الاستغفار لهم في حياتهم وبعد مماتهم.

وقال الله -تبارك وتعالى -: ﴿ وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُم مَّاتَ أَبَدًا وَلَا نَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ﴾ [التوبة: ٨٤] ، فلا يحل لنا أن نستغفر لمن مات وهو لا يصلي، ولا أن نسأل الله له الرحمة ولا أن نتصدق عنه، بل نحن منه براء، يجب علينا أن نتبرأ منه.

مطالب مرتبط:

(۱۸۱۲) اگر پدر یا مادر نماز نخوانند جایز است که بعد از وفاتشان بجای آنها نماز خواند؟

از جای ایشان نه نماز و نه روزه و نه صدقه بجا نمی‌آید زیرا که طبق قول راجح کسی که از روی سهل انگاری نماز را ترک کند کفر مرتد است و از اسلام خارج می‌شود و کافر مرتد عمل صالح اگر انجام هم دهد به او نفعی نمی‌رساند...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۱) حکم شرع در مورد قضای نمازی که فوت شده است

قول راجح آن می‌باشد کسی که نماز را عمدا ترک کند تا از وقتش خارج شود پس از او قبول نمی‌شود اگر هزار بار نماز بخواند زیرا که نماز عبادتی است که محدود به وقت خاصی است و فقط در وقت خودش قبول می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۴) حکم کفاره‌ی واجبات دینی که در سال‌های گذشته ترک شده است

چیزی از آن بر شما واجب نیست بلکه چیزی که بر شما واجب است این که الان اعمال خود را اصلاح کنی و بقیه عمر خود را بر راه مستقیم باشی و توبه چیزی‌های گذشته را از بین می‌برد...

ادامه مطلب …

(۱۷۵۴) حکم صحبت با اشخاص بی نماز

بر تو واجب است این دو برادر خود را نصیحت کنی و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوتشان کنی و از غضب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تحذیرشان دهی...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۲) توضیحاتی درباره قضای نمازهای فوت شده

از ظاهر این سوال بر می‌آید که این مرد الان نمازش را درست می‌خواند و این کافی است و نیازی به اعاده‌ی نمازش نیست بلکه اعمال صالح و نوافل زیاد انجام دهد و خوبی‌ها، بدی‌ها را از بین می‌برد....

ادامه مطلب …

(۱۷۴۸) حکم دعا برای تارک نماز

برای این سوال کننده جایز نیست که برای پدرش که با تارک نماز بودن از دنیا رفته است دعا کند چون که تارک نماز کافر است و طبق قول راجح از ملت اسلام خارج گشته است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه