(۱۷۴۲) سوال: امروزه بسیاری از مردم نماز را سبک می‌انگارند. به نظر شما اسبابش چه می‌باشد؟ و چه روش‌هایی وجود دارد تا این که مسلمانان به سمت نماز برگردند إن شاء الله تعالی؟

جواب:

اسباب متعدد زیادی دارد که از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین آن اتباع از شهوت است و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اتباع از شهوت را قرین ضایع کردن نماز بیان کرده است: {فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٌ أَضَاعُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّبَعُوا۟ ٱلشَّهَوَ ا⁠تِۖ فَسَوۡفَ یَلۡقَوۡنَ غَیًّا* إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ} [سوره مريم: ۵۹-۶۰] (آنگاه پس از آنان (فرزندان) ناخلفانی جانشین شدند که نماز را (ضایع و) ترک کردند و از شهوات پیروی کردند، پس به‌زودی (کیفر) گمراهی (خود) را خواهند یافت.* مگر آن که توبه کرد و ایمان آورد) و از اسباب آن: جهل مردم به حقیقت این نماز، جهلشان به اهمیت آن، جهلشان به فواید آن، جهلشان به فضائل آن، جهلشان به ثواب آن، جهلشان به جایگاه آن نزد الله و از امور دیگری که بسیاری از آنها را سبک شمرده‌اند.

و از اسباب سبک شمردن نماز: بسیاری از نمازگزاران هنگامی که نماز می‌خوانند -نسأل الله لنا و لهم العفو و العافیة-  فقط یک عمل روتینی انجام می‌دهند یعنی فقط حرکت اعضای بدنشان می‌باشد و نه حضور قلب دارند و نه خشوع و خضوع و ذلّی در مقابل الله دارند و نه به آنچه می‌گویند و نه به آنچه انجام می‌دهند، توجه می‌کنند پس از نماز خارج می‌شوند و هیچ فایده‌ای از آن نبرده‌اند و قلبشان نوری حاصل نکرده است و ایمانشان زیاد نشده است و آنها را از فحشا و منکر دور نساخته است که همه‌ی اینها بدین خاطر است که تنها با بدنشان و بدون روح، نماز می‌خوانند و اما اگر حق آن از خشوع و حضور قلب و توجه به سوی الله و واقف بودن به این در مقابل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارند را بجای آورند بسیار نماز را دوست خواهند داشت و قلبشان به سوی آن میل خواهد کرد و بدین خاطر رسول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {جُعِلَت قُرَّةُ عَيني في الصَّلاةِ}[۱] (چشم روشنی من در نماز قرار داده شد).

[۱] [رواه احمد (١٢٨/٣) و نسائي (٣٩٣٩)]