(۱۶۶۰) سوال: فردی هنگام بیرون آمدن از سرویس بهداشتی، کفش‌ها را داخل سرویس می‌گذارد و با پای برهنه وارد اتاق می‌شود. شایان ذکر است که نجاست از کودکان، واقع می‌شود. آیا این مسئله، تأثیری دارد؟

جواب:

راه رفتن کودکان روی زمین و فرش‌ها، لزوما موجب نجس شدن آن نمی‌شود زیرا تردید نمی‌تواند یقین را از بین ببرد؛ یقین بر این است که این زمین یا فرش، پاک و طاهر می‌باشد لذا اگر انسان تردید داشت که آیا نجاست به این فرش یا زمین رسیده است یا خیر؟ نجس نیست بلکه حکم به پاک بودن آن می‌شود. شایسته نیست که انسان در چنین مواردی به خود تردید راه دهد زیرا تردید در این چیزها به وسواس تبدیل می‌شود که شخص از خلاص شدن از آن، عاجز خواهد ماند.  

یاد می‌شود که: «أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ فِي رَكْبِ، فِيهِمْ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ، حَتَّى وَرَدُوا حَوْضًا، فَقَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ لِصَاحِبِ الْحَوْضِ: يَا صَاحِبَ الْحَوْضِ، هَلْ تَرِدُ حَوْضَكَ السِّبَاعُ ؟ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: يَا صَاحِبَ الْحَوْضِ لَا تُخْبِرْنَا»[۱] : (عمر بن خطاب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با گروهی که عمرو بن عاص رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز همراه آنان بود، همراه شد تا این که به حوضی رسیدند. عمرو بن عاص از صاحب حوض پرسید: ای صاحب حوض! آیا حیوانات وحشی نیز از حوض تو آب می‌نوشند؟ عمر ابن خطاب گفت: ای صاحب حوض! ما را باخبر نساز). بنابراین شایسته نیست که انسان در مورد چیزی که اصل بر مباح بودن یا طهارت آن است، سخت‌گیری کند بلکه بر همین اصل می‌ماند تا این که این اصل با یقین برداشته شود.

همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درباره‌ی مردی سؤال شد که چیزی را در شکمش احساس می‌کند و تردید دارد که چیزی از او خارج شده است یا خیر؟ ایشان فرمود: «لا یَنصَرِفْ حَتّی یَسمعَ صوتاً أو یَجِدَ ریحاً»[۲] : (تا وقتی که صدایی نشنیده یا بویی احساس نکرده است، نباید نمازش را قطع و رها کند). این فرمایش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به بنای حکم بر اصل که همان طهارت است اشاره دارد.

بنابراین اگر در سرویس بهداشتی دمپایی وجود دارد که آن را هنگام ورود به آن جا می‌پوشد سپس هنگام بیرون آمدن آن‌ را در سرویس می‌گذارد، ایرادی ندارد و پاهایش با قدم گذاشتن بر آن زمین که بر آن راه می‌رود و کودکان نیز بر آن راه می‌روند نجس نمی‌شود.

به همین مناسبت می‌گویم: امروزه در بیشتر خانه‌ها از فرش‌هایی استفاده می‌شود که حمل کردن و شستن آن سخت است؛ هرگاه چیز آلوده‌ و نجسی روی این فرش‌ها واقع شود، ابتدا باید با اسفنج خشک شود بدین صورت که اسکاج را روی آن مکان از فرش فشار می‌دهند تا نجاست را جذب کند سپس آن آب جذب شده را در یک ظرف می‌ریزند، وقتی که آن فرش بدین صورت خشک شد سه بار بر آن آب می‌ریزند و هر بار بر آن دست کشیده و آن را خشک می‌کنند و بدین ترتیب پاک می‌شود.

[۱] موطأ مالک (٢٣/١، شماره ١٤).

[۲] تخریج آن گذشت.