جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

(۱۶۲۰) سوال: آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

جواب:

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد). این بیان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عام و کلی بوده و تمام اوقات را شامل می‌شود. روشن است که مسافران گاهی به مسیرهای شنی و بدون غبار می‌رسند و گاهی نیز باران می‌بارد و زمین خیس می‌شود لذا غباری بر زمین نخواهد بود؛ لذا صحیح، این است که غبار داشتن خاک در تیمم شرط نیست.

سؤال: آیا تیمم با چیزی غیر از خاک درست است؟

جواب: تیمم با هر چیزی که روی زمین باشد، درست است اما اگر انسان در هواپیما باشد فقط در صورتی می‌تواند تیمم نماید که خاک به همراه داشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحتاج التيمم بالتراب إلى أن يكون به غبار؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التيمم بالتراب لا يحتاج إلى غبار على القول الراجح؛ لأن الله تعالى قال: ﴿ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. وهذا عام في كل الأوقات، ومعلوم أن المسافرين قد يكونون على أرض رملية ليس فيها غبار، وقد يكونون في زمن الأمطار وبلل الأرض فلا يكون غبار، فالصحيح أن الغبار ليس بشرط.

هل التيمم لا يصح إلا بتراب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بكل ما على الأرض، لكن في الطائرة لا يتمكن الإنسان إلا إذا كان معه تراب، فهنا يمكن أن يتيمم.

مطالب مرتبط:

(۱۶۴۳) حکم تیمم بر دیوار در صورت فقدان تراب در محیط درمانی

اگر نهایت کاری که می‌توانستید انجام دهید همین بوده باشد، کفایت می‌کند ...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۸) روش شرعی تیمم چگونه است؟

روش شرعی تیمم بدین صورت است که فرد نیت ‌کند که می‌خواهد تیمم انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۸) آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

خیر، تفاوتی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه