سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۵۶۱) آیا غسل جنابت مانند غسل جمعه است یا مانند استحمام کردن برای پاکیزگی می‌باشد؟

(۱۵۶۱) سوال: آیا غسل جنابت مانند غسل جمعه است یا مانند استحمام کردن برای پاکیزگی می‌باشد؟

جواب:

بهتر است پرسیده شود که آیا غسل جمعه مانند غسل جنابت است؟ زیرا این برتر است؛ روش غسل جنابت و غسل جمعه یکی است؛ بدین صورت که انسان، شرمگاهش را از آثار جنابت پاک می‌کند سپس وضوی کامل می‌گیرد، سپس آب را سه مرتبه بر سرش می‌ریزد تا به ریشه مو و پوستش برسد سپس دیگر اعضای بدنش را می‌شوید. غسل جنابت به این شکل انجام می‌شود و غسل جمعه و همچنین غسل احرام برای حج یا عمره نیز همین ‌گونه است. اگر شخص غسل جنابت را انجام داده و بدان اکتفا کند، نیازی نیست بعدا دوباره وضو بگیرد اما باید دقت داشت که مضمضه و استنشاق در وضو و غسل واجب است و باید انجام شوند؛ لذا اگر شخص به قصد و نیت رفع جنابت، غسل انجام دهد و مضمضه و استنشاق کند، دیگر نیازی به وضو گرفتن ندارد. مضمضه و استنشاق از جمله غسل هستند و ذکر این موضوع فقط برای این است که برخی مردم می‌پندارند که مضمضه و استنشاق در غسل وجود ندارد. حتی اگر فردی به نیت غسل جنابت در آب برکه فرو رود سپس خارج شود و مضمضه و استنشاق کند، می‌تواند نماز بخواند زیرا غسل جنابت، نماز خواندن را جایز می‌گرداند.

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز برخیزید، صورت‌ها و دستانتان را تا آرنج بشویید سپس سرهایتان را مسح نمایید و پاهایتان را تا مچ بشویید. اگر جُنُب بودید، غسل نمایید). الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد رفع جنابت، فقط از پاک نمودن و غسل کردن یاد نموده و از وضو سخن به میان نیاورده است. این دلالت می‌دهد که غسل جنابت، حدث اصغر و اکبر را از بین می‌برد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل غُسل الجنابة مثل غُسل يوم الجمعة أم غُسل التنظف؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ينبغي أن يقول: هل غُسل الجمعة كغسل الجنابة؛ لأن هذا أولى؛ فغُسل الجنابة وغُسل الجمعة سواء، بمعنى: أن الإنسان عندما يُنظّف فرجه من أثر الجنابة يتوضأ وضوءًا كاملا، ثم يفيض الماء على المضمضة رأسه حتى يرويه ثلاث مرات، ثم يغسل سائر جسده.

هذا في الغُسل من الجنابة، ومثله الغُسل يوم الجمعة، ومثله الغُسل عند الإحرام بحج أو عمرة. وإذا اغتسل من الجنابة واقتصر عليه كفاه عن الوضوء فيما بعد، ولكن يجب أن يلاحظ أن المضمضة والاستنشاق واجبان في الوضوء، وواجبان في الغُسل فلا بد منهما، فإذا اغتسل بِنِيَّة رفع الجنابة مع ا والاستنشاق – وهما من الغسل – وإنما ذكرتهما لأن بعض الناس يظن أن الغسل ليس فيه مضمضة ولا استنشاق، فإنه يكفيه عن الوضوء، حتى لو انغمس في بركة ماء ثم خرج، وكان انغمس بنية غسل الجنابة، ثم خرج وتمضمض واستنشق، فليذهب فليصل؛ لأن غُسل الجنابة مبيح للصلاة.

قال الله تبارك وتعالى -: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا ﴾ [المائدة: 6]. ولم يذكر الله -سبحانه وتعالى- في الجنابة إلا التطهر والاغتسال، ولم يذكر الوضوء، فدل هذا على أن الغسل من الجنابة رافع للحدث الأصغر والأكبر.

مطالب مرتبط:

(۱۵۶۵) مردی غسل جنابت انجام داده اما سه مرتبه آب بر سرش نریخته است؛ آیا غسل وی درست است؟

غسل واجب که از فرد، رفع مسئولیت می‌کند بدین صورت است که انسان تمام بدنش را با آب بشوید یعنی به هر روشی آب به همه جای بدن مثل سر و زیر مو و سایر بدن برسد...

ادامه مطلب …

(۱۵۹۴) آیا استحمام به جای وضو کفایت می‌کند؟

اگر استحمام به ‌خاطر جنابت باشد، به جای وضو نیز کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۵) حکم غسل جنابت قبل از فجر جمعه

انجام غسل قبل از فجر، کفایت نمی‌کند زیرا هنوز، روز جمعه شروع نشده است؛ اما اگر غسل بعد از فجر انجام شود، کفایت می‌کند ولی بهتر است که بعد از طلوع خورشید تکرار شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۸۹) آیا غسل به جای وضو کفایت می‌کند؟

غسل جنابت که به جای وضو نیز کفایت می‌کند و تفاوتی ندارد که همراه آن، نیت وضو کرده باشد یا خیر..

ادامه مطلب …

(۱۶۰۶) آیا برای عید نیز غسلی همانند غسل جمعه، مشروع است؟

در این باره از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حدیثی سراغ ندارم که ایشان برای نماز عید، غسل کرده باشد اما از برخی از سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم روایت شده است که برای نماز عید، غسل انجام می‌داده‌اند...

ادامه مطلب …

(۱۵۶۸) آیا غسل و شستن بدن، مسح سر و گفتن شهادت، بدون خیس کردن سر، پاک شدن از جنابت به شمار می‌آید؟

باید تمام بدن، حتی سر و زیر موها نیز از جنابت پاک گردد لذا بر زن و مردی که موی پُر پشت دارد واجب است که سرشان را تا حدی بشویند که آب به ریشه‌ی مو برسد و بین موها داخل شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه