سه‌شنبه 8 محرم 1448
۲ تیر ۱۴۰۵
23 ژوئن 2026

(۱۵۶۸) آیا غسل و شستن بدن، مسح سر و گفتن شهادت، بدون خیس کردن سر، پاک شدن از جنابت به شمار می‌آید؟

(۱۵۶۸) سوال: آیا غسل و شستن بدن، مسح سر و گفتن شهادت، بدون خیس کردن سر، پاک شدن از جنابت به شمار می‌آید؟

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب عزیز خود می‌فرماید: {وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا} [المائدة: ۶] : (اگر جُنُب بودید، غسل نمایید). بنابراین باید تمام بدن، حتی سر و زیر موها نیز از جنابت پاک گردد لذا بر زن و مردی که موی پُر پشت دارد واجب است که سرشان را تا حدی بشویند که آب به ریشه‌ی مو برسد و بین موها داخل شود؛ به همین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ غَسَلَ يَدَيْهِ، وتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ اغتَسَلَ، ثُمَّ یُخَلِّلُ بیَدِهِ شَعَرَهُ، حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ أروی بَشَرَتَهُ أَفَاضَ عَلَیه الماءَ ثَلَاثَ مَرَّات ثُمَّ غَسَلَ سَائِرِ جَسَدِهِ»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه غسل جنابت می‌نمود، ابتدا دو دستش را می‌شست همانند وضوی نماز، وضو می‌گرفت، سپس غسل می‌کرد سپس موهایش را با دست خلال می‌کرد. وقتی مطمئن می‌شد که آب به پوست سر رسیده است، سه مرتبه بر سرش آب می‌ریخت سپس سایر بدنش را می‌شست).

اهل علم گفته‌اند: فرد هنگام غسل، موهایش را خلال می‌کند تا مطمئن شود که آب به پوستش رسیده است اما مسح سر در غسل جنابت، کافی نیست زیرا مسح سر فقط در وضو انجام می‌شود همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ} [المائدة: ۶] : (سرهایتان را مسح کنید).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل غُسل الجسم والمسح على الرأس والتشهد، دون بَل الرأس يعتبر تطهرا من الجنابة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يقول الله -عز وجل- في كتابه العزيز: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا ﴾ [المائدة: ٦] فلابد من تطهير جميع الجسد من الجنابة، حتى الرأس، وما تحت الشعر، فيجب على المرأة، وعلى الرجل ذي الرأس الكثيف الشعر، أن يغسلا رءوسهما غَسلا يصل إلى أصول الشعر، ويدخل فيما بين الشعر، ولهذا كان النبي صلى الله عليه وسلم «إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ غَسَلَ يَدَيْهِ، وَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاةِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ، ثُمَّ يُخَلَّلُ بِيَدِهِ شَعَرَهُ، حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ أَرْوَى بَشَرَتَهُ، أَفَاضَ عَلَيْهِ اللَمَاءَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ». قال أهل العلم : ويُخلَّل الشعر من أجل أن يتيقن دخول الماء إلى أصوله، وأما المسح على الرأس في غُسل الجنابة فإنه لا يُجزى؛ لأن المسح إنما يكون في الوضوء فقط، كما قال الله تعالى: ﴿ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ ﴾ [المائدة: ٦].

مطالب مرتبط:

(۱۵۹۲) اگر کسی دچار جنابت ‌شود، می‌تواند به استحمام کردن اکتفا کند؟

اگر شخص دچار جنابت شد، غسل به جای وضو کافی است اما مضمضه و استنشاق باید انجام شود...

ادامه مطلب …

(۱۵۶۱) آیا غسل جنابت مانند غسل جمعه است یا مانند استحمام کردن برای پاکیزگی می‌باشد؟

روش غسل جنابت و غسل جمعه یکی است؛ بدین صورت که انسان، شرمگاهش را از آثار جنابت پاک می‌کند سپس وضوی کامل می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۱۵۷۰) حکم غسل با وجود مانیکور بر ناخن‌ها

این زن باید غسل را دوباره انجام داده و نمازی که با این غسل (غسل اول که صحیح نبوده است) خوانده را نیز دوباره ادا نماید...

ادامه مطلب …

(۱۵۹۶) آیا جایز است که فرد جُنُب، پیش از خواب، قرآن تلاوت کند؟

بنا بر دیدگاه راجح که دیدگاه جمهور علما نیز هست، تلاوت قرآن در حال جنابت، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۱۵۶۲) آیا گفتن نیت هنگام غسل بدعت است؟

وقتی فرد وارد حمام می‌شود تا غسل نماید، رو به سمت قبله می‌کند؛ این سخن درست نیست زیرا تمام کسانی ‌که روش غسل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را روایت کرده‌اند، نگفته‌اند که ایشان هنگام غسل کردن رو به قبله می‌نموده است...

ادامه مطلب …

(۱۵۷۹) صحت حج با وجود جنابت در منی و تأخیر قربانی

حج وی باطل نیست لذا به خاطر آن‌چه بیان نمود حجش باطل نمی‌شود؛ اما هرگاه در منا یا هر دیگر مشاعر و اماکن ادای مناسک، دچار احتلام شد، واجب است که غسل کن...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه