جمعه 8 شوال 1447
۷ فروردین ۱۴۰۵
27 مارس 2026

(۱۴۶۴) حکم مسح کردن بر جوراب در وضو گرفتن، چیست؟

(۱۴۶۴) سوال: حکم مسح کردن بر جوراب در وضو گرفتن، چیست؟ خصوصا زمانی که انسان نزد شخص دیگری کار می‌کند؟

جواب:

مسح بر جوراب، سنت است اگر فرد، آن را با وضو پوشیده باشد، غسل بر وی واجب نباشد و این مسح در زمان مشخص شده از سوی شرع انجام شود که همان یک شبانه ‌روز برای مقیم و سه شبانه‌ روز برای مسافر می‌باشد. بنابراین اگر انسان جوراب را با وضو پوشیده باشد، به جای شستن پاها بر جورابش مسح می‌کند اما این مسح فقط باید در مدت زمان مشخص شده انجام شود که همان یک شبانه ‌روز برای مقیم و سه شبانه‌ روز برای مسافر است. همچنین این مسح فقط باید برای حدث اصغر (وضو) باشد. هرگاه مدت مسح، تمام شد و شخص همچنان وضو داشت، وضوی وی باقی است و با تمام شدن وقت، باطل نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط برای مسح کردن، زمان مشخص نموده اما برای وضو زمانی تعیین نکرده است؛ ولی شخص نمی‌تواند بعد از پایان وقت، مسح کند زیرا چیزی که از حد شرعی خارج شود، مردود است و از صاحبش پذیرفته نمی‌شود؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن عَمِلَ عَمَلَاً لَيسَ عَلَيهِ أَمرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»[۱] : (هر کس عملی انجام دهد که دین ما بر آن نیست، عمل وی مردود است).


[۱] صحیح مسلم: کتاب الحدود، باب نقض الأحکام الباطلة ورد محدثات الأمور، شماره (۱۷۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في المسح على الجوارب أثناء الوضوء، وخصوصا عند ما يكون الإنسان في عمل أجير عند الغير؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المسح على الجوارب سنة إذا لبسها الإنسان على طهارة، ولم يجب عليه غُسل، وكان ذلك في المدة المحددة شرعًا، وهي: يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام بلياليها للمسافر. فإذا كان على الإنسان جوارب لبسها على طهارة فإنه يمسحها بدلًا . عن غسل الرّجلين، لكن في المدة المحددة وهي: يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام ولياليها للمسافر، و في الحدث الأصغر فقط.

وإذا تمت مدة المسح والإنسان على طهارة فإن طهارته باقية لا تنتقض بتمام المدة ؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم إنها وقت المسح، ولم يُوَقِّتِ الطهارة، لكنه لا يسمح بعد تمام المدة؛ لأن ما خرج عن الحد الشرعي فهو مردود على فاعله، قال النبي- عليه الصلاة والسلام-: »مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ».

مطالب مرتبط:

(۱۴۶۰) حکم نماز خوانده‌شده پس از پایان مدت مسح بر جوراب

بله، باید نمازش را دوباره بخواند؛ زیرا هرگاه فرصت مسح تمام شد سپس وضوی فرد باطل گردید،...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۸) آیا جایز است که خف بپوشم و هنگام خواب، آن را بیرون بیاورم سپس هنگام نماز صبح دوباره آن را بپوشم و بر آن مسح کنم؟

این کار جایز نیست زیرا هرگاه انسان خف بپوشد سپس آن را از پایش بیرون بیاورد، فقط زمانی می‌تواند دوباره بر آن مسح کند که وضوی کامل گرفته و پاهایش را بشوید سپس خف را دوباره بپوشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۵) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

راجح و صحیح از نظر من، این است که فرد پای راست را قبل از پای چپ مسح کند زیرا مسح دو پا، جایگزین شستن آن‌ها شده است و دو عضو مستقل و جدا از هم هستند...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۱) حکمت مسح کردن بر خف چیست؟

حکمت مسح بر خف، این است که این مسح و دست کشیدن، جایگزین شستن پا می‌شود؛ زیرا بر انسان واجب است که در وضو چهار عضو را پاک نموده و بر آن طهارت بگیرد: صورت، دست‌ها، سر و پاها...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۹) آیا مسافر می‌تواند یک هفته بر خفین مسح کند؟

آن چه از سنت ثابت است همین می‌باشد که مسافر، سه شبانه ‌روز فرصت مسح بر خف دارد...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۰) آیا جایز است که نمازگزار در هنگام وضو گرفتن، پاهایش را نشوید و بر دمپایی‌اش مسح کند؟

مسح کردن بر دمپایی، جایز نیست؛ بلکه شخص باید دمپایی را بیرون آورده و پاهایش را بشوید اما مسح بر خُفّ (که پا را می‌پوشاند) جایز است و تفاوتی ندارد که خف از جنس پوست، پنبه، پشم یا هر چیز دیگری باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه