(۱۳۶۵) سوال: حکم تراشیدن ریش را دانستیم؛ اما حکم کوتاه کردن بخشی از ریش چیست؟ آیا این نیز شامل تراشیدن ریش می‌شود؟

جواب:

دانستیم که تراشیدن ریش بنا بر این گفتار رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حرام است که فرمود: «خالِفوا المَجوسَ، أعفوا اللحیَ وحفّوا الشواربَ»[۱] : (با مجوسیان مخالفت نمایید؛ ریش را انبوه بگذارید و سبیل را کوتاه کنید). همچنین فرمود: «أرخوا اللحیَ»[۲] : (ریش را رها کنید). همچنین فرمود: «أوفوا اللحیَ»[۳] : (ریش را کامل بگذارید). بنابراین کوتاه کردن بخشی از ریش، مخالفت با این دستور می‌باشد؛ زیرا کسی که ریش را کوتاه کند آن را کامل و بلند نگذاشته و رهایش نکرده است اما تردیدی نیست که کوتاه کردن ریش، گناهش کمتر از تراشیدن آن است زیرا با تراشیدن، تمام ریش از بین می‌رود اما با کوتاه کردن، فقط بخشی از آن کنده می‌شود. هر چند کوتاه کردن بخشی از ریش همانند تراشیدن تمام آن‌ نیست اما باز هم معصیت و گناه به شمار می‌رود.

بنابراین بر کسی که از خشم و ناراحتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌پرهیزد و تقوا پیشه می‌کند، واجب است که از تراشیدن و کوتاه کردن ریش دوری کند. اگر تصمیم جدی برای این کار بگیرد و در پی پاداش و اجر از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، این کار برایش آسان خواهد شد؛ بزرگ گذاشتن ریش و باقی گذاشتن آن حتی اگر بلند شود نیز برایش آسان می‌شود زیرا هرگاه انسان برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و با امید به پاداش او کاری را انجام دهد، انجام هر کاری برایش آسان می‌گردد.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.