(۱۲۱۹) سوال: جناب شیخ، آیا این حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: «تو همراه با آنی هستی که دوستش داری»؟ در صورت ثابت بودن حدیث، چگونه ما با انبیاء و شهدایی که دوستشان داریم، خواهیم بود؟ در حالی که آنها از ما بسیار بهتر هستند و ما در عمل و فضیلت و منزلت از آنها خیلی پایین‌تریم؟

جواب:

بله، ثابت است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «کسی گروهی را دوست دارد. آیا به آنها ملحق می‌شود؟ فرمودند: شخص به همراه کسی است که دوستش دارد».^[۱] مقتضای این همراهی، مساوات نیست. این معیّت دلالت بر مصاحبت مطلق دارد و لازمه‌اش این نیست که در درجه و اجر و ثواب با او مساوی باشد.

مثلا اگر من بگویم: فلانی به همراه فلانی در اتاق است. ولی یکی از آنها راحت روی مبل نشسته و انواع خوردنی‌های پاک و خوشمزه نزدش حاضر می‌کنند و دیگری روی حصیر نشسته و غذاهای عادی جلویش می‌گذارند. اینجا این دو نفر با هم در یک مکان هستند. ولی وضع هر کدام با دیگری فرق دارد. حال وقتی گفته شد که شخص به همراه آن کسی است که دوستش دارد، معنایش این است که همنشین با آنهاست. ولی لازمه‌ی این همنشینی و معیّت این نیست که در ثواب و پاداش با هم مساوی هستند.

***

[۱] صحیح بخاری: کتاب الأدب، باب علامة الحب فی الله عز و جل، حدیث شماره (۵۸۱۷). صحیح مسلم: کتاب البر و الصلة و الآداب، باب المرء مع من أحب، حدیث شماره (۲۶۴۰). از ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقُولُ فِي رَجُلٍ أَحَبَّ قَوْمًا وَلَمْ يَلْحَقْ بِهِمْ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ».