پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۱۸۲) فضیلت مردن در شب و روز جمعه

(۱۱۸۲) سوال: آیا کسی که در روز یا شب جمعه از دنیا برود، اجر خاصی دارد؟ آیا چنان که در حدیث هست، از عذاب قبر حفظ می‌شود؟

جواب:  در این زمینه حدیث صحیحی به یاد ندارم. مرگ انسان به اختیار خودش نیست. اگر روز جمعه یا روز دوشنبه بمیرد، به دست خودش نیست. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ} [لقمان: ۳۴]. (همانا الله است که علم به زمان رسیدن قیامت دارد و باران نازل می‌کند و می‌داند در رحم‌ها چیست و کسی نمی‌داند فردا چه می‌شود و کسی نمی‌داند کجا می‌میرد). پس انسان نمی‌داند که کجا می‌میرد. در شهر خودش یا جایی دیگر؟ در کشور خودش یا در کشوری دیگر؟

همچنین نمی‌داند چه وقت می‌میرد؛ چون دانستنِ زمان مرگ، همانند دانستن زمان به وقوع پیوستن قیامت، مجهول است. فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن آگاه است. حال انسان در هر روزی که از دنیا برود – فرقی نمی‌کند جمعه باشد یا دوشنبه و پنج شنبه یا هر روز دیگری – مرگش به دست خودش نیست که به خاطر آن ثواب ببرد. اما اگر حدیثی در این زمینه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، ایمان به آن و تسلیم شدن در مقابل آن واجب است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل من أَجْرٍ لمن يموت يوم الجمعة أو ليلة الجمعة، وأنه يُوقَى من فتنة القبر، كما جاء في الحديث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا أعلم في هذا حديثا صحيحًا، والإنسان مَوْتُه ليس باختياره، فإذا مات يوم الجمعة فليس من كسبه، أو يوم الاثنين فليس من كسبه، قال الله تبارك وتعالى: ﴿ إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِك الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضِ تَمُوتُ ﴾ [لقمان: ٣٤] فالإنسان يجهل بأي أرض يموت، هل في بلده أو في بلد آخر؟ هل هو داخل مملكته أو خارج مملكته؟

كذلك أيضًا لا يدري متى يموت؛ لأن علم الموت كعلم الساعة، مجهول، هو عند الله -تعالى- وحده، فإذا كان كذلك فمات الإنسان في أي يوم، فإن موته في أي يوم الجمعة أو الاثنين أو الخميس أو غيره – ليس من كسبه حتى يثاب عليه، لكن إن ثَبَتَ عن النبي صلى الله عليه وسلم في ذلك حديث فالواجب الإيمان به والتسليم له.

مطالب مرتبط:

(۱۲۱۰) در مورد حدیث قدر خود را دانستن

برای این حدیث اصلی سراغ ندارم. ولی معنایش صحیح است؛ چون انسان وقتی قدر خود را بداند، برای پروردگارش سر به زیر می‌آورد و او را عبادت می‌کند

ادامه مطلب …

(۱۲۴۲) در مورد حدیثی در کتاب «تنبیه الغافلین»

«تنبیه الغافلین» یکی از کتاب‌های وعظ است که سخنان بی ارزش و با ارزش را در خود دارد و حدیث صحیح و حسن و ضعیف و موضوع را گرد آورده است

ادامه مطلب …

(۱۲۱۹) حدیث: شخص با کسی است که دوستش دارد

بله، ثابت است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «کسی گروهی را دوست دارد. آیا به آنها ملحق می‌شود؟ فرمودند: شخص به همراه کسی است که دوستش دارد»

ادامه مطلب …

(۱۰۶۰) در مورد نیت و اسباب هجرت

هجرت مورد اشاره در این حدیث به هجرت از دیار کفر به دیار اسلام اشاره دارد و ارتباطی با هجرت یک مسلمان از کشورش به کشور مسلمان دیگری برای کار ندارد.

ادامه مطلب …

(۱۰۷۱) آیا حدیث چشم زخم با قرآن تناقض دارد؟

چشم زخم چیزی است که واقعیت گواهِ آن است. در ضمن، من آیه‌ای را ندیده‌ام که با این حدیث در تعارض باشد که آنها می‌گویند با آیات قرآن تعارض دارد

ادامه مطلب …

(۱۲۲۴) خواندن سوره واقعه هر شب

سوال: این حدیث تا چه اندازه صحیح است: «کسی که هر شب سوره‌ی واقعه را بخواند، هیچ وقت دچار فقر نخواهد شد»؟جواب: این حدیث ضعیف است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه