چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۱۱۸۲) فضیلت مردن در شب و روز جمعه

(۱۱۸۲) سوال: آیا کسی که در روز یا شب جمعه از دنیا برود، اجر خاصی دارد؟ آیا چنان که در حدیث هست، از عذاب قبر حفظ می‌شود؟

جواب:  در این زمینه حدیث صحیحی به یاد ندارم. مرگ انسان به اختیار خودش نیست. اگر روز جمعه یا روز دوشنبه بمیرد، به دست خودش نیست. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ} [لقمان: ۳۴]. (همانا الله است که علم به زمان رسیدن قیامت دارد و باران نازل می‌کند و می‌داند در رحم‌ها چیست و کسی نمی‌داند فردا چه می‌شود و کسی نمی‌داند کجا می‌میرد). پس انسان نمی‌داند که کجا می‌میرد. در شهر خودش یا جایی دیگر؟ در کشور خودش یا در کشوری دیگر؟

همچنین نمی‌داند چه وقت می‌میرد؛ چون دانستنِ زمان مرگ، همانند دانستن زمان به وقوع پیوستن قیامت، مجهول است. فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آن آگاه است. حال انسان در هر روزی که از دنیا برود – فرقی نمی‌کند جمعه باشد یا دوشنبه و پنج شنبه یا هر روز دیگری – مرگش به دست خودش نیست که به خاطر آن ثواب ببرد. اما اگر حدیثی در این زمینه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، ایمان به آن و تسلیم شدن در مقابل آن واجب است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل من أَجْرٍ لمن يموت يوم الجمعة أو ليلة الجمعة، وأنه يُوقَى من فتنة القبر، كما جاء في الحديث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا أعلم في هذا حديثا صحيحًا، والإنسان مَوْتُه ليس باختياره، فإذا مات يوم الجمعة فليس من كسبه، أو يوم الاثنين فليس من كسبه، قال الله تبارك وتعالى: ﴿ إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِك الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضِ تَمُوتُ ﴾ [لقمان: ٣٤] فالإنسان يجهل بأي أرض يموت، هل في بلده أو في بلد آخر؟ هل هو داخل مملكته أو خارج مملكته؟

كذلك أيضًا لا يدري متى يموت؛ لأن علم الموت كعلم الساعة، مجهول، هو عند الله -تعالى- وحده، فإذا كان كذلك فمات الإنسان في أي يوم، فإن موته في أي يوم الجمعة أو الاثنين أو الخميس أو غيره – ليس من كسبه حتى يثاب عليه، لكن إن ثَبَتَ عن النبي صلى الله عليه وسلم في ذلك حديث فالواجب الإيمان به والتسليم له.

مطالب مرتبط:

(۱۱۲۴) از اوصاف حجی که قبول شده است

یعنی کسی که به حج رود و از فسق و بد زبانی و فجور و همخوابی با همسر و غیره دست بکشد، حجش قبول شده و مثل روزی می‌شود که متولد شده

ادامه مطلب …

(۱۱۹۸) اولین کسی که دروازه‌ی بهشت را باز می‌کند

اینکه ایشان اولین کسی است که درخواست می‌کند دروازه‌ی بهشت را بگشایند، درست است. اما اینکه مادرِ یتیم همراه ایشان باشد را نمی‌دانم.

ادامه مطلب …

(۱۲۱۹) حدیث: شخص با کسی است که دوستش دارد

بله، ثابت است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «کسی گروهی را دوست دارد. آیا به آنها ملحق می‌شود؟ فرمودند: شخص به همراه کسی است که دوستش دارد»

ادامه مطلب …

(۱۲۰۸) در مورد حدیث ضعیف در فضایل اعمال

این حدیث ضعیف و البته برخی اهل علم در مورد حدیث ضعیفی که در باب فضایل اعمال باشد تساهل به خرج می‌دهند و با شروطی، آن را جایز می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۱۰۳) شرح حدیث بازی با سنگریزه در روز جمعه

یکی از مهم‌ترین مقاصد شریعت در نماز جمعه، خطبه و گوش دادن به آن است. پس اگر شخص به بازی با سنگریزه مشغول شود، از این حکمت محروم می‌شود

ادامه مطلب …

(۱۲۵۶) صحت حدیث: الله به صف کج نگاه نمی‌کند

این حدیث صحیح نیست. اما پیامبر به راست بودن صفوف نماز دستور می‌دهند و خود ایشان هر بار هنگام اقامه نماز، صفوف اصحاب را راست می‌کردند

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه