شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۱۵۷) روایتی دروغین در فضیلت بعضی سوره‌های

(۱۱۵۷) سوال: حدیثی در کتاب «الرحمة فی الطب والحکمة» تالیف جلال الدین سیوطی خواندم. روایت می‌گوید: از هشام بن قابض بن حارث از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت است که گفت: «ای ابن عباس، آیا به تو چیزی یاد بدهم که جبریل آن را برای حفظ به من آموخته است؟ گفت: بله یا رسول الله. گفت: با آب و زعفران در یک کاسه وِرد سوره‌ی حمد و سوره‌ی حشر و سوره‌ی ملک و سوره‌ی واقعه را بنویس. سپس آب زمزم یا آب باران یا آب تمیزی روی آن بریز و سحر قبل از اینکه چیزی بخوری، آن را با سه مثقال شیر و ده مثقال شکر بنوش. بعد از آن دو رکعت نماز بخوان و در آن پنجاه بار سوره‌ی اخلاص و پنجاه بار سوره‌ی حمد را بخوان. سپس در آن روز روزه می‌گیری».[۱] درجه‌ی صحت این حدیث چقدر است؟

جواب:

این حدیث موضوع است و صحت ندارد. بلکه دروغ است و دروغ بودنش بسیار واضح است. به همین خاطر برای کسی جایز نیست به آن اعتماد کند و آن را بین مردم نقل نماید مگر اینکه بخواهد دروغ بودن آن را برایشان بیان نماید. چون کسی که امثال این احادیث را نقل می‌کند و می‌داند که دروغ هستند، اگر دروغ بودنشان را بیان نکند، چنان که در حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، خودش نیز از جمله‌ی کسانی می‌شود که بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دروغ بسته‌اند.[۲]

***


[۱] جایی آن را پیدا نکردم.

[۲] تخریجش قبلا بیان شد. از مغیرة بن شعبة رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ حَدَّثَ عَنِّي حَدِيثًا وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ ‌أَحَدُ ‌الكَاذِبِينَ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: قرأت حديثا في كتاب الرحمة في الطب والحكمة للمؤلف جلال الدين السيوطي يقول: عن هشام بن القابض بن الحارث عن ابن عباس رضي الله عنهما عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه قال:«يا ابن عباس ألا أهدي لك هدية علمني جبريل عليعه السلام  إياها للحفظ؟ قال: بلى يا رسول الله. قال: فاكتب في طاسة بزعفران وماء ورد فاتحة الكتاب وسورة الحشر وسورة الملك وسورة الواقعة، ثم تصب عليها من ماء زمزم أو ماء مطر أو من ماء نظيف، ثم تشربه على الريق في السحر مع ثلاثة مثاقيل من اللبان وعشرة مثاقيل سكر، ثم تصلي بعد ذلك – أي بعد هذا الشراب – ركعتين تقرأ فيهما ﴿ قُلْ هُوَ الله أحد ﴾ [الإخلاص: ١] في كل ركعة خمسين مرة، وفاتحة الكتاب خمسين مرة، ثم تصبح صاتها». فما درجة صحة هذا الحديث؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا الحديث موضوع على النبي عليه الصلاة والسلام، وليس بصحيح، بل هو كذب، وأثر الوضع عليه واضح جدا، ولذلك لا يجوز للمرء اعتماده ولا نقله بين الناس وذكره إلا أن يكون مقرونا ببيان وضعه وكذبه على الرسول ل ل ول ولأن من ينشر مثل هذه الأحاديث الكاذبة إذا لم يُبيّن أنها كذب على الرسول -عليه الصلاة والسلام- وهو يرى أنها من الكذب على الرسول، فإنه أحد الكاذبين، كما ثبت ذلك عن الرسول صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۱۰۸۸) معنی حدیث «لیس منا من لم یتغن بالقرآن»

این حدیث هم به معنی تحریم رجوع به هر چیزی غیر از قرآن در عبادات و معاملات و غیره است. نیز به معنی این است که باید قرآن را با صدای زیبا خواند

ادامه مطلب …

(۱۲۲۶) هزار بار خواندن سوره‌ی قل هو الله

این حدیث ضعیف است. این را باید دانست که بسیاری از احادیث وارده در فضیلت بعضی سوره‌ها یا بعضی آیات، ضعیف و گاهی نیز به حد موضوع می‌رسند

ادامه مطلب …

(۱۰۸۳) جمع بین این دو حدیث چگونه است؟

حدیث ابوهریره جزء مسائل نادر است. اما نهی از این است که انسان همیشه آن قدر در خوردن زیاده روی کند که از سیری بترکد و جا برای نفس کشیدن نداشته باشد

ادامه مطلب …

(۱۰۷۰) آیا یادگیری علوم دنیوی شامل علم نافع است

هر علمی که انسان بداند و به دیگران یاد دهد، پاداش دارد. کسانی که یاد می‌گیرند نیز ثواب دارند و ثوابشان بعد از مرگ معلمشان به او نیز می‌رسد

ادامه مطلب …

(۱۱۸۱) نماز خواندن در شب عید فطر و قربان

احادیث ضعیفی در فضیلت احیای این دو شب وجود دارد، اما از عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیزی در این مورد وجود ندارد. ایشان این دو شب را به نماز نمی‌ایستادند.

ادامه مطلب …

(۱۱۷۶) دوری از دعاهای شعر گونه و تمسک به سنت

معنای این کلامِ شعر مانند، صحیح است، ولی نیازی به آن نیست. کافیست شخص به جای آن بگوید: «اللهم یسّرنا للیسری و جنّبنا العسری و اغفر لنا فی الآخرة والأولی»

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه