شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۱۴۳) سفر قطعه‌ای از عذاب است

(۱۱۴۳) سوال: آیا این سخن، حدیث است: «سفر، قطعه‌ای از عذاب است»[۱]؟ همچنین آیا سفر داری اقسام مختلفی است؟ معنی این حدیث چیست؟

جواب: بله، سفر قطعه‌ای از عذاب است؛ چون مسافر در فکر و بدنش اذیت می‌شود. او را می‌بینید که نگران است کی به مقصد برسد. نگران است مبادا اتفاقی بیفتد. خصوصا در این زمان با وجود ماشین‌هایی که حادثه‌های زیادی می‌آفرینند. به همین خاطر مسافر راحت نیست. حتی اگر با هواپیما مسافرت کند باز هم راحت نیست. قلبش نگران است که مبادا هواپیما سقوط کند. می‌ترسد هواپیما دچار نقص فنی شود، حتی اگر این نقص فنی منجر به سقوط هم نشود. نیز دیگر نگرانی‌هایی که برای هر مسافری به وجود می‌آید.

اما اقسام سفر: سفر دارای چندین نوع است: سفر حرام و سفر مباح و سفر مکروه و سفر واجب.

سفر واجب: سفر برای حج است. وقتی حج بر او فرض باشد و اهل مکه هم نباشد، سفر بر او واجب است.

سفر مستحب: وقتی است که انسان برای امری سفر کند که اطاعت از الله در آن است. مثل سفر برای ملاقات با خویشان، یا برای نیکی به والدین و غیره. گاهی نیز این سفر جزء سفرهای واجب می‌شود.

سفر مکروه: سفری است که انسان در آن هیچ فایده‌ای کسب نمی‌کند و فقط وقت و مالش را تلف می‌کند.

سفر حرام: سفری است که برای هدفی حرام باشد. مثلا کسی به کشورهای کفر برود که هوای نفس خود را دنبال کند و زنا کند یا خمر بنوشد و اموری از این قبیل را مرتکب شود. چنین سفری حرام است.

***


[۱] صحیح بخاری: کتاب العمرة، باب السفر قطعة من العذاب، حدیث شماره (۱۷۱۰). صحیح مسلم: کتاب الإمارة، باب السفر قطعة من العذاب و استحباب تعجیل المسافر إلی أهله بعد قضاء شغله، حدیث شماره (۱۹۲۷). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «السَّفَرُ ‌قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم «السفر قطعة من العذاب». هل هذا حديث؟ وهل السفر أقسام؟ وما معنى الحديث؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم، السفر قطعة من العذاب؛ لأن المسافر يتعذب في ضميره، ويتعذب في بدنه، وتجده قلقًا ينتظر متى يصل إلى البلد الذي هو قاصد، وتجده قلقا يخشى الحوادث، لا سيما في عصرنا هذا حيث كثرت هذه السيارات التي يحدث منها حوادث كثيرة خطيرة، ولهذا كان المسافر لا يستريح حتى ولو سافر بالطيارة، فهو لا يستريح قلبه في تعب يخشى أن تسقط الطائرة، يخشى أن يحصل فيها خلل مزعج وإن لم يصل إلى حد السقوط، إلى غير ذلك من الأشياء التي يعرفها من هم بسفر.

أما أقسام السفر: فإن له أقساما سفر مُحرّم، وسفر مباح، وسفر مكروه، وسفر واجب.

فالسفر الواجب: السفر للحج إذا كان الحج المفروض، إذا كان الإنسان ليس من أهل مكة.

والسفر المستحب: إذا سافر الإنسان لطاعة، مثل أن يسافر لصلة الرحم، أو بر الوالدين، أو ما أشبه ذلك، وقد يكون هذا من القسم الواجب.

والسفر المكروه: هو السفر الذي لا يحصل الإنسان فيه على فائدة، إنما يكون به إضاعة الوقت وإضاعة المال.

والسفر المحرم: المسافر لغرض محرم، مثل أن يسافر – والعياذ بالله – لبلاد الكفر؛ ليُشبع رغبته فيزني، أو شهوته فيشرب الخمر، أو ما أشبه ذلك، فهذا سفر محرم.

مطالب مرتبط:

(۱۱۲۷) منظور از «لا ضرر و لا ضرار»

ابقای ضرر، جایز نیست و شرع هر ضرری را نفی می‌کند. بنا بر این از بین بردن هر ضرری، و اجب است. زیرا از نظر شرعی و عقلی، ضرر باید دفع شود

ادامه مطلب …

(۱۲۴۴) حدیث ضعیف در مورد سوره‌ی یس

این حدیث، ضعیف و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت نرسیده است. برخی از علما خواندن سوره‌ی یس را بر شخصی که در حال مرگ است، مستحب دانسته‌اند

ادامه مطلب …

(۱۰۷۹) مقدار آب زمزمی که باید نوشید چقدر است؟

شرط نیست مقدار معینی از آن را نوشید. اما اهل علم می‌گویند شایسته است انسان هنگامی که آب زمزم را می‌نوشد، شکمش را پر کند تا سیر شود

ادامه مطلب …

(۱۲۵۱) اختلاف در مورد وقت ادای نماز صبح

این قول – که می‌گوید منظور محقق شدن صبح است – صواب می‌باشد؛ چون سنت همین را بیان می‌کند و رسول الله نیز نماز صبح را در همین وقت می‌خواند

ادامه مطلب …

(۱۲۲۶) هزار بار خواندن سوره‌ی قل هو الله

این حدیث ضعیف است. این را باید دانست که بسیاری از احادیث وارده در فضیلت بعضی سوره‌ها یا بعضی آیات، ضعیف و گاهی نیز به حد موضوع می‌رسند

ادامه مطلب …

(۱۱۵۹) فضیلت اذان گفتن در صحرا

این حدیث در صحیح بخاریست و صحت دارد. اذان در میکروفون نیز شامل آن می‌شود. اما اذان در رادیو در صورتی که پخش زنده باشد شامل حدیث می‌شود

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه