پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۱۴۳) سفر قطعه‌ای از عذاب است

(۱۱۴۳) سوال: آیا این سخن، حدیث است: «سفر، قطعه‌ای از عذاب است»[۱]؟ همچنین آیا سفر داری اقسام مختلفی است؟ معنی این حدیث چیست؟

جواب: بله، سفر قطعه‌ای از عذاب است؛ چون مسافر در فکر و بدنش اذیت می‌شود. او را می‌بینید که نگران است کی به مقصد برسد. نگران است مبادا اتفاقی بیفتد. خصوصا در این زمان با وجود ماشین‌هایی که حادثه‌های زیادی می‌آفرینند. به همین خاطر مسافر راحت نیست. حتی اگر با هواپیما مسافرت کند باز هم راحت نیست. قلبش نگران است که مبادا هواپیما سقوط کند. می‌ترسد هواپیما دچار نقص فنی شود، حتی اگر این نقص فنی منجر به سقوط هم نشود. نیز دیگر نگرانی‌هایی که برای هر مسافری به وجود می‌آید.

اما اقسام سفر: سفر دارای چندین نوع است: سفر حرام و سفر مباح و سفر مکروه و سفر واجب.

سفر واجب: سفر برای حج است. وقتی حج بر او فرض باشد و اهل مکه هم نباشد، سفر بر او واجب است.

سفر مستحب: وقتی است که انسان برای امری سفر کند که اطاعت از الله در آن است. مثل سفر برای ملاقات با خویشان، یا برای نیکی به والدین و غیره. گاهی نیز این سفر جزء سفرهای واجب می‌شود.

سفر مکروه: سفری است که انسان در آن هیچ فایده‌ای کسب نمی‌کند و فقط وقت و مالش را تلف می‌کند.

سفر حرام: سفری است که برای هدفی حرام باشد. مثلا کسی به کشورهای کفر برود که هوای نفس خود را دنبال کند و زنا کند یا خمر بنوشد و اموری از این قبیل را مرتکب شود. چنین سفری حرام است.

***


[۱] صحیح بخاری: کتاب العمرة، باب السفر قطعة من العذاب، حدیث شماره (۱۷۱۰). صحیح مسلم: کتاب الإمارة، باب السفر قطعة من العذاب و استحباب تعجیل المسافر إلی أهله بعد قضاء شغله، حدیث شماره (۱۹۲۷). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «السَّفَرُ ‌قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم «السفر قطعة من العذاب». هل هذا حديث؟ وهل السفر أقسام؟ وما معنى الحديث؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم، السفر قطعة من العذاب؛ لأن المسافر يتعذب في ضميره، ويتعذب في بدنه، وتجده قلقًا ينتظر متى يصل إلى البلد الذي هو قاصد، وتجده قلقا يخشى الحوادث، لا سيما في عصرنا هذا حيث كثرت هذه السيارات التي يحدث منها حوادث كثيرة خطيرة، ولهذا كان المسافر لا يستريح حتى ولو سافر بالطيارة، فهو لا يستريح قلبه في تعب يخشى أن تسقط الطائرة، يخشى أن يحصل فيها خلل مزعج وإن لم يصل إلى حد السقوط، إلى غير ذلك من الأشياء التي يعرفها من هم بسفر.

أما أقسام السفر: فإن له أقساما سفر مُحرّم، وسفر مباح، وسفر مكروه، وسفر واجب.

فالسفر الواجب: السفر للحج إذا كان الحج المفروض، إذا كان الإنسان ليس من أهل مكة.

والسفر المستحب: إذا سافر الإنسان لطاعة، مثل أن يسافر لصلة الرحم، أو بر الوالدين، أو ما أشبه ذلك، وقد يكون هذا من القسم الواجب.

والسفر المكروه: هو السفر الذي لا يحصل الإنسان فيه على فائدة، إنما يكون به إضاعة الوقت وإضاعة المال.

والسفر المحرم: المسافر لغرض محرم، مثل أن يسافر – والعياذ بالله – لبلاد الكفر؛ ليُشبع رغبته فيزني، أو شهوته فيشرب الخمر، أو ما أشبه ذلك، فهذا سفر محرم.

مطالب مرتبط:

(۱۲۲۲) حلقه‌ی علم بهتر است یا حلقه‌ی ذکر

از صحت این حدیث اطلاعی ندارم و گمان نمی‌کنم که چنین حدیثی صحیح باشد. ولی شکی در این نیست که جمع شدن برای علم، یکی از بهترین اعمال است.

ادامه مطلب …

(۱۰۶۲) آیا این احادیث با هم تعارض دارند؟

صحابه با خود حساب می‌کردند که هر کسی نمی‌تواند مثل آنها لباس بپوشد، یا غذا بخورد. از این رو، زهد پیشه می‌کردند. در چنین اموری، انسان باید مصالح را مراعات کند.

ادامه مطلب …

(۱۱۷۰) حدیث: دنیا دوستی سرآمد هر اشتباهی است

این حدیث موضوع است. اگر از حب دنیا برای طاعت کمک گرفته شود اشکالی ندارد. اما اگر دنیا باعث شود انسان از آخرت غافل شود، خود ضرر می‌کند

ادامه مطلب …

(۱۱۲۸) در یک شب دو وتر وجود ندارد

جایز نیست انسان در یک شب، دو بار نماز وتر بخواند. زیرا خواندن وتر به هدف ختم بخشیدن به نماز شب است و اگر نماز را پایان داد، نماز وتر بی معناست

ادامه مطلب …

(۱۱۸۱) نماز خواندن در شب عید فطر و قربان

احادیث ضعیفی در فضیلت احیای این دو شب وجود دارد، اما از عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیزی در این مورد وجود ندارد. ایشان این دو شب را به نماز نمی‌ایستادند.

ادامه مطلب …

(۱۲۲۰) حدیث: برتری عالم بر جاهل چگونه است

آنچه به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. ولی شکی نیست که شخص جاهل در هیچ حالتی با شخص عالم مساوی نیست و با هم تفاوت بسیار دارند

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه