(۱۰۵۱) سوال: اگر حدیث ضعیفی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود داشته باشد، آیا در صورتی که مخالف با قرآن نباشد، عمل به آن جایز است؟

جواب:

عمل به حدیث ضعیف جایز نیست. زیرا اگر انسان به آن عمل کند به این معناست که آن را به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت داده، در حالی که از او ثابت نیست. این برای او خطر بزرگی است. اما بعضی از اهل علم گفته‌اند: اگر حدیث در رابطه با فضایل اعمال باشد به این سه شرط روایت آن جایز است:

اول: ضعفش شدید نباشد.

دوم: اصلی برای آن وجود داشته باشد.

سوم: اعتقاد نداشته باشد که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را گفته است. منظور از اینکه اصلی برای آن وجود داشته باشد این است که مثلا حدیثی در رابطه با فضیلت نماز جماعت آمده باشد. برای این حدیث، اصل وجود دارد؛ زیرا مشروعیت نماز جماعت ثابت است. اگر حدیثی در رابطه با فضیلت نماز جماعت و ستایش کسی که آن را انجام می‌دهد بیاید، بعضی از علما روایت آن را جایز دانسته‌اند. اما به شرطی که معتقد نباشد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را گفته است. اما اگر آن حدیث ضعیف، خود دلیل مستقلی برای اثبات یک حکم شرعی باشد، روایت و نشرش جایز نیست.

***