پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۰۴۵) حکم عمل نکردن به حدیث آحاد

(۱۰۴۵) سوال: آیا اگر انسان به حدیثی که فقط یک نفر آن را روایت کرده، عمل نکند، گنهکار می‌شود؟

جواب:

حقیقتا این سوال، بدون هدف است؛ زیرا حدیث صحیح حدیثی است که یک راوی عادل با سند متصل آن را روایت کند و سند و متن حدیث دارای شذوذ نباشد. اگر حدیث صحیحی، شروط صحت را داشته باشد، حتی اگر یک نفر هم آن را روایت کرده باشد، به مقتضای آن عمل می‌شود. فرقی نمی‌کند که این حدیث در امور عملی باشد، یا در امور علمی. بنا بر منهجی که اهل سنت بر اساس آن حرکت می‌کنند، هیچ فرقی بین این دو نوع حدیث نیست. همچنین به حدیث حسن نیز عمل می‌شود؛ زیرا بین حدیث حسن و حدیث صحیح فقط یک فرق بسیار کوچک وجود دارد و آن هم این است که قوّت ضبط راوی حدیث حسن، تامّ و کامل نیست. یعنی قوّت ضبط دارد، اما کامل نیست. این نوع از حدیث، جزء احادیث مقبولی است که به آن عمل می‌شود.

پس شایسته است این قاعده‌ی عمومی را بدانیم که به تمام روایت‌های صحیحی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده‌اند عمل می‌شود. فرقی نمی‌کند که از طریق یک نفر روایت شده باشد یا دو نفر یا سه نفر و یا بیشتر.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يأثم الإنسانُ إذا لم يعمل بالأحاديث التي انفرد بروايتها شخص واحد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا سؤال عائم في الحقيقة؛ لأن الحديث الصحيح هو الذي رواه عدل بسند متصل غير مُعَلَّل ولا شاذ، فالحديث الصحيح إذا تمت فيه شروط الصحة ولو كان من طريق واحد فإنه يجب العمل بمقتضاه، سواء في الأمور العملية، أو في الأمور العلمية، لا فرق بين هذا وهذا على ما مشى عليه أهل السنة والجماعة، وكذلك الحديث الحسن يُعمل به أيضًا؛ لأن الحديث الحسن ليس بينه وبين الحديث الصحيح إلا فرق خفيف جدا، وهو: أن راويه لا يكون تام الضبط، فيكون عنده ضبط لكنه ليس تاما، وهو من الأحاديث المقبولة التي يعمل بها.

وينبغي أن تعلم أن القاعدة العامة: أن كل ما صح عن النبي صلى الله عليه وسلم فإنه معمول به، سواء جاء من طريق واحد، أو من طريقين، أو من ثلاثة أو أكثر.

مطالب مرتبط:

(۱۰۴۴) شروط حدیث صحیح کدام است؟

شروط حدیث صحیح پنج تاست: عدالت راوی و ضبط راوی و اتصال سند و معلل نبودن حدیث و شاذ نبودن سند و متن.عدم وجود یک شرط، صحت حدیث را زیر سوال می‌برد

ادامه مطلب …

(۱۰۵۲) روش تشخیص بین حدیث صحیح و ضعیف

با استفاده از کلام اهل علم می‌توانیم به فرق بینشان پی ببریم، زیرا اهل علم صحیح و ضعیف را از هم جدا و بیان کرده‌اند یا مراجعه به کتب حدیث صحیح

ادامه مطلب …

(۱۰۵۵) کتاب‌های توصیه شده در حدیث

کتاب‌های زیادی در این زمینه تالیف شده‌اند که یکی از بهترین کتاب‌هایی که می‌توان نام برد، ریاض الصالحین تالیف علّامه نووی رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۶) حکم خواندن حدیث همانند قرآن با صوت

جایز نیست انسان کلامی غیر از قرآن را با صفتی که قرآن تلاوت می‌شود بخواند. خصوصا نزد عوام مردم که فرق تلاوت قرآن با دیگر چیزها را از روی نغمه خاص آن می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۰۵۸) حکم روایت کردن حدیث به معنا

مشکلی ندارد. اما شایسته است آن را با گفتن: أو کما قال صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایان دهد تا کسی حدیث را با این لفظ حفظ نکند و تصور نکند که این همان لفظ حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۴) استدلال کردن به احادیث بخاری و مسلم

اگر بگوید: چون کتابشان صحیح‌ترین کتاب است، می‌گوییم: اصل بر صحت حدیث است، پس بر تو واجب است هر حدیث صحیحی که در کتاب‌های حدیث وجود دارد را بپذیری.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه