شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۰۵۳) روش تشخیص حدیث صحیح از موضوع

(۱۰۵۳) سوال: چگونه انسان احادیث صحیح را از موضوع تشخیص دهد؟ آیا کتبی وجود دارند که احادیث موضوع را معرفی کنند؟

جواب:

در این علم باید به متخصصینش مراجعه شود؛ کسانی که به احادیث توجه و عنایت دارند و صحیح و ضعیف را از هم تشخیص می‌دهند. همان طور که ما هنگام بیماری به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم. مثلا کسی که بیماری شکم دارد، مرضش را به پزشک اعصاب و استخوان نشان نمی‌دهد، بلکه به متخصص شکم نشان می‌دهد.

الحمدلله علما این مسائل را بیان کرده‌اند و در این زمینه تلاش بسیاری انجام داده‌اند. از پروردگار خواهانم که به این خاطر به آنها جزای خیر دهد. همچنین کتاب‌هایی وجود دارند که فقط در زمینه‌ی احادیث موضوع نگارش شده‌اند، مانند: “الفوائد المجموعه في الأحادیث الموضوعة” از شوکانی رَحِمَهُ‌الله و کتاب‌های دیگری که الان در ذهنم نیست و سائل می‌تواند در موردشان جستجو کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يعرف الإنسان الأحاديث الصحيحة من الموضوعة؟ وهل هناك كتب تُوضّح الأحاديث الموضوعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الرجوع في هذا إلى أهل العلم المختصين الذين اعتنوا بالأحاديث ومَيَّزوا صحيحها من ضعيفها، كما أننا نرجع في المرض إلى الطبيب المختص، فمن كان مريضًا في بطنه لا نعرضه على من كان طبيبا في الأعصاب والعظام، بل على من كان طبيبًا في البطون، وما أشبه ذلك. وقد بين العلماء -والحمد لله ذلك، وأَبْدَوْا فيه مجهودًا كبيرًا، نسأل الله أن يثيبهم عليه. وهناك كتب صُنفت في الموضوعات فقط، مثل: الفوائد المجموعة في الأحاديث الموضوعة للشوكاني رحمه الله، وغيرها مما لا أعلمه، فليبحث عن ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۰۵۰) آیا می‌توان به حدیث ضعیف استناد کرد؟

نمی‌توان به احادیث ضعیف استدلال کرد و به عنوان دلیل از آنها استفاده کرد. نسبت دادن آنها به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هم جایز نیست مگر اینکه برای بیان ضعف آن باشد.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۴) استدلال کردن به احادیث بخاری و مسلم

اگر بگوید: چون کتابشان صحیح‌ترین کتاب است، می‌گوییم: اصل بر صحت حدیث است، پس بر تو واجب است هر حدیث صحیحی که در کتاب‌های حدیث وجود دارد را بپذیری.

ادامه مطلب …

(۱۰۴۶) سوال در مورد حدیث موقوف و مقطوع

احادیث موقوف احادیثی هستند که به صحابی منسوب می‌شوند نه به پیامبر. اما مقطوع: حدیثی است که به تابعی و طبقه‌ی بعد از آنها منسوب است

ادامه مطلب …

(۱۰۴۸) انواع احادیث نزد اهل سنت کدامند

حدیث به صحیح و حسن و ضعیف و موضوع تقسیم می‌شود. استناد به حدیث صحیح و حسن درست است. اما ضعیف دارای شروط است. موضوع کاملا مردود است

ادامه مطلب …

(۱۰۵۶) حکم خواندن حدیث همانند قرآن با صوت

جایز نیست انسان کلامی غیر از قرآن را با صفتی که قرآن تلاوت می‌شود بخواند. خصوصا نزد عوام مردم که فرق تلاوت قرآن با دیگر چیزها را از روی نغمه خاص آن می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۰۴۹) حکم استدلال به احادیث ضعیف چیست

استدلال به احادیث ضعیف و استفاده از آن به عنوان دليل جایز نیست، حتى اگر در رابطه با فضایل اعمال یا بیان مجازات کارهای بد باشد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه