شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۱۰۵۳) روش تشخیص حدیث صحیح از موضوع

(۱۰۵۳) سوال: چگونه انسان احادیث صحیح را از موضوع تشخیص دهد؟ آیا کتبی وجود دارند که احادیث موضوع را معرفی کنند؟

جواب:

در این علم باید به متخصصینش مراجعه شود؛ کسانی که به احادیث توجه و عنایت دارند و صحیح و ضعیف را از هم تشخیص می‌دهند. همان طور که ما هنگام بیماری به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم. مثلا کسی که بیماری شکم دارد، مرضش را به پزشک اعصاب و استخوان نشان نمی‌دهد، بلکه به متخصص شکم نشان می‌دهد.

الحمدلله علما این مسائل را بیان کرده‌اند و در این زمینه تلاش بسیاری انجام داده‌اند. از پروردگار خواهانم که به این خاطر به آنها جزای خیر دهد. همچنین کتاب‌هایی وجود دارند که فقط در زمینه‌ی احادیث موضوع نگارش شده‌اند، مانند: “الفوائد المجموعه في الأحادیث الموضوعة” از شوکانی رَحِمَهُ‌الله و کتاب‌های دیگری که الان در ذهنم نیست و سائل می‌تواند در موردشان جستجو کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يعرف الإنسان الأحاديث الصحيحة من الموضوعة؟ وهل هناك كتب تُوضّح الأحاديث الموضوعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الرجوع في هذا إلى أهل العلم المختصين الذين اعتنوا بالأحاديث ومَيَّزوا صحيحها من ضعيفها، كما أننا نرجع في المرض إلى الطبيب المختص، فمن كان مريضًا في بطنه لا نعرضه على من كان طبيبا في الأعصاب والعظام، بل على من كان طبيبًا في البطون، وما أشبه ذلك. وقد بين العلماء -والحمد لله ذلك، وأَبْدَوْا فيه مجهودًا كبيرًا، نسأل الله أن يثيبهم عليه. وهناك كتب صُنفت في الموضوعات فقط، مثل: الفوائد المجموعة في الأحاديث الموضوعة للشوكاني رحمه الله، وغيرها مما لا أعلمه، فليبحث عن ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۰۵۶) حکم خواندن حدیث همانند قرآن با صوت

جایز نیست انسان کلامی غیر از قرآن را با صفتی که قرآن تلاوت می‌شود بخواند. خصوصا نزد عوام مردم که فرق تلاوت قرآن با دیگر چیزها را از روی نغمه خاص آن می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۰۴۵) حکم عمل نکردن به حدیث آحاد

برای عمل به یک حدیث مهم است که آن حدیث شروط صحت را داشته باشد. در این صورت عمل به آن واجب است. فرقی نمیکند که چند نفر آن را روایت کرده باشند

ادامه مطلب …

(۱۰۵۵) کتاب‌های توصیه شده در حدیث

کتاب‌های زیادی در این زمینه تالیف شده‌اند که یکی از بهترین کتاب‌هایی که می‌توان نام برد، ریاض الصالحین تالیف علّامه نووی رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۱۰۴۶) سوال در مورد حدیث موقوف و مقطوع

احادیث موقوف احادیثی هستند که به صحابی منسوب می‌شوند نه به پیامبر. اما مقطوع: حدیثی است که به تابعی و طبقه‌ی بعد از آنها منسوب است

ادامه مطلب …

(۱۰۴۹) حکم استدلال به احادیث ضعیف چیست

استدلال به احادیث ضعیف و استفاده از آن به عنوان دليل جایز نیست، حتى اگر در رابطه با فضایل اعمال یا بیان مجازات کارهای بد باشد.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۸) حکم روایت کردن حدیث به معنا

مشکلی ندارد. اما شایسته است آن را با گفتن: أو کما قال صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایان دهد تا کسی حدیث را با این لفظ حفظ نکند و تصور نکند که این همان لفظ حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه