پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۸۳۹) قرائت آیات رحمت و آیات عذاب

(۸۳۹) سوال: آیا جایز است وقتی کسی قرآن می‌خواند، به آیه‌ی عذاب که رسید، از آتش یا عذاب به الله عَزَّوَجَلَّ پناه ببرد؟ همچنین هر وقت به آیه‌ی رحمت رسید، آن را از الله، طلب نماید؟

جواب:

چنان که از سوال بر می‌آید، منظور سائل قرائت قرآن در خارج از نماز است. در این صورت می‌گوییم: بله، برای شخص جایز است که وقتی به آیه‌ی رحمت رسید، آن را از الله بخواهد. همچنین وقتی به آیه‌ی وعید و تهدید رسید، از آن به الله پناه ببرد. نیز وقتی به آیه‌ای رسید که در آن عبرت و موعظه است، بگوید: سبحان الله! زیرا این کار یکی از راه‌هایی است که به انسان برای تدبر در قرآن و تفکر در معانی آن، کمک می‌کند.

اما در نماز؛ اگر نافله باشد، سنت است بعد از رسیدن به آیات رحمت، آن را از الله بطلبد. نیز هنگامی که به آیه‌ی وعید رسید، به الله پناه ببرد. خصوصا در نماز شب این سنت موکدتر است. زیرا این کار از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. در حدیث حذیفه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده «یک شب با رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نماز ایستادم. هر گاه به آیه‌ی رحمت می‌رسید، آن را از الله طلب می‌کرد، و هر گاه به آیه‌ی وعید می‌رسید، از آن به الله پناه می‌برد».

اما در نمازهای فرض: آنچه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده این است که در نمازهای پنجگانه چنین نمی‌کردند. چون آنهایی که نماز ایشان را توصیف نموده‌اند، نگفته‌اند که ایشان هنگام رسیدن به آیه‌ی وعید، به الله پناه برده، یا هنگام رسیدن به آیه‌ی رحمت، آن را از الله طلب می‌نمودند. اما با این حال اگر کسی این کار را انجام دهد، گناهی ندارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لكل من يقرأ في المصحف الشريف إذا مر بآية عذاب أن يستعيذ بالله من النار أو العذاب، وإذا مر بآية رحمة أن يسأل الله من فضله، وهكذا في باقي الآيات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يظهر من السؤال أن هذا القارئ يقرأ في غير صلاة، وعلى هذا فنقول : نعم يجوز له إذا مر بآية رحمة أن يسأل الله من فضله، وإذا مر بآية وعيد أن يَتَعَوَّذَ بالله من ذلك الوعيد، وإذا مر بآية فيها عبرة وعظة يقول: سبحان الله ! وما أشبه ذلك، لأن هذا مما يعين الإنسان على تدبر القرآن والتفكر في معانيه. وأما إذا كان الإنسان في صلاة: فإن كان في نفل فإنه أن يسأل عند آية الرحمة، ويتعوذ عند آية الوعيد، ولاسيما في صلاة الليل لأنه ثبت ذلك عن النبي صلى الله عليه وسلم، كما في حديث حذيفة قال: «صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ذات ليلة، فكان لا يمر بآية رحمة إلا سأل ولا بآية وعيد إلا تعوذ»، وأما في الفريضة: فإن الظاهر من حال النبي صلى الله عليه وسلم لو أنه لا يفعل ذلك في الفريضة، لأن الواصفين الصلاته صلى الله عليه وسلم لم يذكروا أنه كان يَتَعَوَّذُ عند آية الوعيد، أو يسأل عند لم آية الرحمة، ومع هذا لو فعل فليس عليه إثم.

مطالب مرتبط:

(۸۴۳) خواندن قرآن از رو بهتر است یا از حفظ؟

خارج از نماز بهتر است قرآن را از روی مصحف بخواند. اما در نماز بهتر است آن را از حفظ بخواند تا بتواند نماز را به وجه اکمل به جای آورد.

ادامه مطلب …

(۸۳۷) قرائت قرآن در حالت خوابیده

اشکالی ندارد.  چرا که «رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که به عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَاکه قاعده بود، تکیه کرده و قرآن می‌خواند». این حکم عام است.

ادامه مطلب …

(۸۲۶) خطاب‌های قرآنی برای مردان و زنان

این خطاب‌ها، هم مردان و هم زنان را شامل می‌گردد. اگر خطابی متوجه زنان باشد، متوجه مردان نیز هست. همچنین اگر خطابی متوجه مردان باشد، زنان را نیز شامل می‌شود.

ادامه مطلب …

(۸۲۷) در مورد لفظ و معنای حکایات قرآنی

آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از امت‌های سابق برای ما در قرآن حکایت می‌کند، حکایت معنا بوده و لفظ آن از جانب الله تعالی می‌باشد. زیرا زبان آن امت‌ها عربی نبوده است.

ادامه مطلب …

(۸۴۷) قرائت و اذکار بعد از نماز صبح در خانه

ثابت است که رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم «وقتی نماز صبح را می‌خواندند، در محل نماز خود باقی می‌ماندند تا اینکه خورشید به خوبی بالا آید». این روایت در صحیح مسلم آمده است.

ادامه مطلب …

(۸۳۵) قرائت قرآن بدون فهمیدن معنای آن

انسان به خاطر قرائت قرآن، اجر و ثواب می‌برد؛ چه معنی آن را بفهمد و چه نفهمد. اما شایسته نیست انسان مومن، قرآن بدون اینکه معنایش را بفهمد، تلاوت کند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه