پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟

جواب:

واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار غلو شده‌اند تا جایی که حتی در عقیده نیز غلو می‌کنند. در مورد مسائلی صحبت می‌کنند و می‌خواهند آنها را اثبات کنند که سلف در مورد آنها چیزی نگفته‌اند. اما بر دانشجویان و طلاب علم واجب است که بر حسب موقعیت با مردم سخن بگویند؛ مثلا اگر دیدیم اهالی یک منطقه در باب عقیده به انحراف رفته‌اند، روی عقیده تمرکز کرده و به صورت قوی آن را مطرح کنیم. اگر دیدیم کسانی دیگر در باب نماز جماعت تنبلی می‌کنند، در مورد نماز جماعت صحبت کنیم. بنا بر این دعوت و اصرار بر دعوت بر حسب موقعیت و وضعیت موجود است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ} [نحل: ۱۲۵]: (مردمان را با حکمت و موعظه‌ی نیکو به راه پروردگارت فراخوان، و با ايشان به شيوه‌ی هرچه نيكوتر و بهتر گفتگو كن). حال اگر کسانی را دیدیم که نماز را به صورت شایسته برگزار می‌کنند، اما در مورد زکات، سهل انگاری دارند، ما روی قضیه‌ی نماز تمرکز کنیم چون مهم‌تر از زکات است؟ یا چون در موضوع زکات تساهل دارند،  باید تمرکز خود را روی زکات بگذاریم؟ جواب، دومی است؛ زیرا هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد و حکیم آن است که کاری را انجام دهد که می‌بیند مردم به آن نیاز دارند؛ چه این احتیاج در باب عقیده باشد و چه در باب دیگر مسائل.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ تدريس العقيدة أمر مهم، فماذا يجب على طلاب العلم والدعاة إلى الله حيال ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أن الناس عندهم جهل كثير في العقيدة وغير العقيدة، لكن أصبح – والحمد لله – عند الناس إقبال على العلم، وبعضهم عنده إقبال زائد يغالي حتى في العقيدة، يتكلم في أشياء ما تكلم فيها السلف يريد إثباتها، لكن على طلبة العلم أن يُكَلَّموا الناس بحسب الحال، فمثلا إذا رأينا أهل قريةٍ انحرفوا في العقيدة نركز على العقيدة ونبحث فيها بحثا قويًا، وإذا رأينا آخرين فرطوا في صلاة الجماعة تكلمنا في صلاة الجماعة، فتكون الدعوة والإلحاح فيها على حسب ما تقتضيه الحال، قال الله -عز وجل : ﴿ أَدْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَحَدِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ﴾ [النحل: ١٢٥]، وإذا رأينا أناسًا يقيمون الصلاة كما ينبغي وعندهم تفريط في الزكاة، فهل نركز على الصلاة لأنها أهم من الزكاة؟ أو نركز على الزكاة لأنهم مفرطون فيها؟ الجواب الثاني فلكل حال مقال والحكيم يفعل ما يرى الناس في ضرورة إليه، سواء في العقيدة أو في أعمال الجوارح.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰) حکم پاسخ دادن به سوالات شرعی

(۶۹۰) سوال: اگر کسی از من در مورد یک مساله‌ی شرعی سؤال کرد، جوابش را با چیزهایی که از مطالعه‌ی کتاب‌های دینی می‌دانم، یا با گوش دادن به نوارهای دینی یا چیزهایی که در این برنامه شنیده و یاد گرفته‌ام بدهم، یا اینکه بگویم: نمی‌دانم؟ جواب: بر تو واجب است که وقتی کسی از تو […]

ادامه مطلب …

(۶۷۴) کتابهایی در باب زهد و فروتنی

(۶۷۴) سوال: جناب شیخ! در باب زهد، خواندن چه کتاب‌هایی را توصیه می‌کنید؟ جواب: در باب زهد هیچ چیزی بهتر از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود ندارد. زهد، دو مفهوم شرعی و عرفی دارد. مفهوم شرعی: ترک هر چیزی است که برای آخرت سودی ندارد. منظور از این نوع زهد این نیست که […]

ادامه مطلب …

(۶۳۷) سوال: حفظ قرآن برای آدم کم حافظه

(۶۳۷) سوال: من همیشه سعی می‌کنم قرآن کریم و سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بخوانم. اما از لحاظ حفظ، ضعیف هستم.  شما چه روشی را به من پیشنهاد می‌کنید که به وسیله‌ی آن، قرآن را حفظ کنم؟ جواب: اینها چندتا از اسباب حفظ قرآن هستند: اول: بهتر است از کودکی حفظ قرآن را شروع کند. زیرا […]

ادامه مطلب …

(۷۲۰) کشتن حیوانات برای مومیایی و کالبدشکافی

(۷۲۰) سوال: من دانشجوی دانشگاه هستم. روزی درس مومیایی کردن حیوانات داشتیم. ما این کار را برای تجربه بر روی برخی حیوانات انجام دادیم. حیواناتی مثل خرگوش و گرگ و کبوتر و غیره. آنها را زنده به کلاس می‌آوردیم و سپس آنها را می‌کشتیم. اینجا مشکل دومی نیز وجود دارد. ما آنها را به یکی […]

ادامه مطلب …

(۷۰۷) دعوت به سوی الله توسط زنان

(۷۰۷) سوال: یک زن چگونه می‌تواند مردم را به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت دهد؟ چه چیزهایی به او در این راه کمک می‌کنند؟ برای شروع در طلب علم شرعی، چه کتاب‌هایی را مطالعه نماید؟ جواب: اولا زن نیز در صورتی که نسبت به شریعت علم داشته باشد، کاملا مثل مرد، دعوتگر به حساب می‌آید. در […]

ادامه مطلب …

(۶۴۸) سوال: کتاب‌های مفید در اصول دین و احکام

(۶۴۸) سوال: کتاب‌هایی که یک مسلمان برای یادگیری اصول دین به آنها نیاز دارد تا احکام شرعی صحیح را از خلال آنها بفهمد، کدامند؟ ضمن اینکه من در برنامه‌ی شما شنیدم که در کتاب‌های روایت شده با سند، برخی از مطالب غیر صحیح وجود دارد. خواهش می‌کنم مهم‌ترین و مفیدترین کتاب‌ها را به من معرفی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه