چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۹۵)تصحیح مفاهیم در باب دعا و طلب از مردگان

(۶۹۵) سوال: چه چیزی برای تصحیح مفاهیم در زمینه‌ی دعا و طلب کردن از مردگان، بر علما و طلاب علم واجب است؟

جواب:

بر شیوخ و طلاب واجب است برای مردم توضیح دهند که این کار منکر و شرک به حساب می‌آید و مردگانی که از آنها طلب حاجت می‌کنند، هیچ فایده‌ای برایشان ندارند؛ چرا که سود و زیان به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. همچنین علما و طلاب علم نباید تسلیم واقع و حال جامعه شوند. بلکه باید به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پا خیزند و بدانند که این کار، آنها را ذلیل نمی‌کند، بلکه به قدرت و عزت آنها می‌افزاید.

خیلی از مردم می‌گویند: اینها که همیشه همین طور بوده و پدرانشان نیز همین گونه بوده‌اند و امکان ندارد تغییر کنند. این تصور اشتباه است. چون حاصل همان چیزی است که برای امت‌های پیامبران گذشته به دست آمد؛ گروهی هدایت یافتند و گروهی در همان گمراهی باقی مانند. پس بر علما و طلاب علم واجب است که تقوای الهی پیشه کرده و برای نشر دین و توحید به پا خیزند؛ اگر مردم هدایت شدند که چه بهتر. اما اگر هدایت نشدند، آنها وظیفه‌ای را که بر عهده داشته‌اند به انجام رسانده و شانه‌ی خود را سبک کرده‌اند. نکته‌ی دیگر اینکه هدایت به دست الله تعالی است. چنان که به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [بقره: ۲۷۲]: (هدايت آنان به دست تو نیست و البته الله هر کس را که بخواهد، هدايت می‌کند). نیز به ایشان فرموده: {فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ} [نحل: ۸۲]: (با اين همه اگر آنان روی برتابند، وظيفه‌ی تو تنها تبليغ آشكار است).

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الواجب على طلبة العلم والعلماء في تصحيح المفاهيم في دعاء الأموات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على أهل العلم من شيوخ وطلاب أن يُبَيَّنُوا للناس أن هذا منكر وشرك، وأنه لا فائدة من هؤلاء الذين يَدْعُونَهُم، وأن الضرر والنفع كله بيد الله عز وجل، وأن لا يخضعوا – أعني: العلماء وطلبة العلم – للواقع، بل الواجب أن يقوموا الله مثنى وفرادى، وأن يعلموا أن ذلك لا يزيدهم هو انا وذلا، بل لا يزيدهم إلا قوة وعزة.

وكثير من الناس – هدانا الله وإياهم – يقولون: هؤلاء مضوا على ذلك ومضى عليه آباؤهم ولا يمكن التغيير، وهذا تصور خاطئ، فإن هذا الذي حصل كالذي حصل من الأمم السابقة الذين أتتهم الرسل، فمنهم من هدى الله ومنهم من حقت عليه الضلالة، فالواجب على إخواننا العلماء وطلبة العلم أن يتقوا الله -تعالى-، وأن يقوموا بنشر دينه وتوحيده، ثم إن اهتدى الخلق فهذا المطلوب، وإن لم يهتدوا فقد أدوا ما عليهم، وبرِئَتْ ذممهم، والهداية بيد الله -عز وجل، كما قال -تعالى- لرسوله محمد : ولَيْسَ عَلَيْكَ هُدَهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَاءُ ﴾ [البقرة: ٢٧٢]. وقال له: ﴿ فَإِن تَوَلَّوا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴾ [النحل: ۸۲] .

مطالب مرتبط:

(۶۳۰) کسی که فکرش پریشان است، چگونه طلب علم کند

(۶۳۰) سوال: شخصی دوست دارد علم دینی را بیاموزد. اما ذهنش خیلی پریشان است و به فکر فرو رفته و آن را فراموش می‌کند. به راحتی نمی‌تواند چیزی را حفظ کند مگر اینکه وقت زیادی را صرف آن نماید. با توجه به اینکه او وقت خود را صرف امور سودمندی مثل گوش دادن به نوارهای […]

ادامه مطلب …

(۶۷۲) کتاب (ریاض الصالحین)چگونه کتابیست؟

(۶۷۲) سوال: شخصی در مورد کتاب (ریاض الصالحین) پرسیده که چگونه کتابی است؟ جواب: قبل از پاسخ به این سوال، دوست دارم به سائل و دیگر مسلمانان موضوعی را متذکر شوم. مهم‌ترین کتابی که باید به آن عنایت ورزید، قرآن است. صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه از قرآن را که حفظ می‌کردند، تا زمانی که آن […]

ادامه مطلب …

(۷۲۳) بلند شدن شاگردان هنگام ورود معلم

(۷۲۳) سوال: حکم بلند شدن دانش آموزان هنگام ورد معلم به کلاس برای ادای احترام به معلم، چیست؟ جواب: برپا شدن هنگام ورد معلم به کلاس برای احترام و تعظیم معلم، شایسته نیست. زیرا صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم این کار را با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که از هر کسی برای احترام و تعظیم شایسته‌تر است، نکرده‌اند. اما […]

ادامه مطلب …

(۶۸۵) کتاب ابولیث سمرقندی به نام تنبه الغافلین

(۶۸۵) سوال: کتابی از ابو لیث سمرقندی در مورد عقوبت کسانی که مرتکب گناهان کبیره می‌شوند را مطالعه کردم. چهار صفحه‌ی آخر کتاب را خواندم که در وصف اهل بهشت و هولناکی روز قیامت بود و باعث شد به شدت از چیزی که خواندم، گریه کنم. نمی‌توانم آنچه را که خواندم شرح دهم، چون طولانی […]

ادامه مطلب …

(۶۱۹) کدام درس خواندن بهتر است؟

(۶۱۹) سوال: درس خواندن برای کسب مدرک بهتر است یا فرا گرفتن علوم دینی و حفظ قرآن و عقیده؟ جواب: انسان می‌تواند هر دو را انجام دهد. در مدارس و دانشکده‌ها و دانشگاه‌های دولتی تحصیل کرده و در همان حال، نزد مشایخ در مساجد زانو زده و کسب علم نموده و قرآن را حفظ کند. […]

ادامه مطلب …

(۶۶۸) کتاب (الروح) از ابن قیم

(۶۶۸) سوال: نظر شما در مورد کتاب ابن قیم به نام (الروح) چیست؟ آیا داستان‌هایی که از اهل قبور ذکر کرده، صحیح هستند؟ جواب: در این کتاب مباحث ارزشمند وخوبی وجود دارد و هر کس که آن را خوانده باشد، می‌داند کلام ابن قیم است. همچنین در کتاب قصه‌هایی وجود دارد که دیگران، مردگان را […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه