سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۶۷۸) سوال در مورد کتاب‌های طب جلال الدین سیوطی

(۶۷۸) سوال: کتاب‌هایی در زمینه‌ی طب از شیخ جلال الدین سیوطی دیده‌ایم. آیا ایشان با اینکه عالم تفسیر بوده، در طب نیز عالم بوده یا تشابه اسمی است یا این کتاب‌ها منسوب به اوست؟ اگر در این مورد اطلاعی دارید، نظرتان در مورد چیزهایی که در کتاب نوشته، چیست؟ خصوصا در مورد رموز و طلسم‌های ناشناخته و حروف ابجد و ارقامی که ذکر کرده و ادعا کرده برخی از آنها دوای جنون و برخی دوای امراض دیگری هستند؟

جواب:

تا جایی که سیوطی را می‌شناسم، او عالم طب نیست. گر چه خیلی قبل کتابی از او خوانده‌ام که شامل چندین علم از جمله طب بود.

اما در مورد مسائلی که سائل از این کتاب در مورد طلسم و حروف و غیره به زبان عربی مطرح کرد، چیزی نمی‌دانم. باید دانست که شفا جستن از چیزی که معنایش را کسی نمی‌فهمد، جایز نیست. جایز نیست با کلماتی که شخص نمی‌داند چیست و عبارت از طلسم و اشیاء ناشناخته است، کسی را درمان کرد یا از آن برای شفا، استفاده نمود. بلکه برای شفا جستن، باید از نوشتن کلمات معروفی استفاده کرد که با شریعت منافات ندارند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: وجدنا كتبًا مؤلفة في الطب للشيخ جلال الدين السيوطي رحمه الله، فهل كان عالما بالطب إلى جانب التفسير حسب ما تعلمون؟ أم أنه على اسم؟ أو هي منسوبة إليه فقط ؟ فإن كنتم قد اطلعتم على شيء منها فما رأيكم فيما اشتملت عليه وخاصة تلك الرموز والطلاسم التي لا تعرف، والأحرف الأبجدية العربية والأرقام، وهذه دواء للجنون وبعض الأمراض الأخرى؟

فأجاب رحمه الله تعالى-: أنا لا أعرف عن السيوطي أنه عالم بالطب، وإن كنت قد قرأت له قديما كتابًا يشتمل على عدة علوم منها بحوث في الطب. أما ما ذكره السائل من هذا الكتاب الذي فيه الطلاسم باللغة العربية وغيرها، والحروف وما أشبهها، فهذا لا أعرف عنه شيئًا، لكن يجب أن يعلم أنه لا يجوز الاستشفاء بأمر لا يعرف معناه، فهذه الحروف التي لا يدرى ما هي، وهي عبارة عن طلاسم وأشياء لا تعلم لا يجوز لأحد أن يتداوى بها ولا يستشفي بها، وإنما يستشفى بالكتابة المعروفة التي لا تنافي ما جاءت به الشريعة.

مطالب مرتبط:

(۶۹۶) فتوا دادن عالم عقیده در باب فقه

(۶۹۶) سوال: آیا جایز است عالمی که عقیده خوانده، در مسائل فقهی نیز فتوی دهد؟ بر عکس آن چه؟ جواب: برای هیچ کس جایز نیست در مورد مساله‌ای که از آن آگاهی ندارد، فتوا دهد؛ چه این شخص در زمینه‌ای دیگر عالم باشد یا خیر. الله تعالی می‌فرماید: {قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ […]

ادامه مطلب …

(۷۰۲) عمل برخی ملعمین در فصل امتحانات

(۷۰۲) خانمی پرسیده: معلم است و زیاد می شنود که همکارانش در مدرسه، وقت امتحانات که نزدیک می‌شود، جزوه‌ای از آنچه تدریس شده را آماده کرده و آن را برای دانش آموزان می‌خوانند و سوالات امتحان نیز از این جزوه طرح می‌شوند. آیا این کار جایز است؟ جواب: به هیچ عنوان جایز نیست که معلم […]

ادامه مطلب …

(۶۷۲) کتاب (ریاض الصالحین)چگونه کتابیست؟

(۶۷۲) سوال: شخصی در مورد کتاب (ریاض الصالحین) پرسیده که چگونه کتابی است؟ جواب: قبل از پاسخ به این سوال، دوست دارم به سائل و دیگر مسلمانان موضوعی را متذکر شوم. مهم‌ترین کتابی که باید به آن عنایت ورزید، قرآن است. صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه از قرآن را که حفظ می‌کردند، تا زمانی که آن […]

ادامه مطلب …

(۶۰۸) حلقه‌ی علم بهتر است یا حلقه‌ی ذکر؟

(۶۰۸) سوال: در روایات آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حلقه‌ي علم وحلقه‌ي ذکری را دیدند. ایشان حلقه‌ی علم را برگزیده وآنجا نشستند. آیا این روایت صحیح است؟ اگر صحیح باشد، پس آنهایی که در حلقه‌ی ذکر بودند چگونه ذکر می‌کردند یا چه ذکری می‌گفتند که رسول صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آنها را منع نکرد. اما حلقه‌ی علم را […]

ادامه مطلب …

(۶۹۷) زکات علم، آموزش آن به مردم است

(۶۹۷) سوال: آیا درست است که می‌گویند علم زکات دارد و زکات آن، آموختن به مردم است؟ جواب: بله، بر شخص عالم و دانشمند واجب است که وقتی مردم به علمش احتیاج پیدا کردند، آن را برای مردم بیان کند؛ چه با جواب دادن به سوال‌های آنها باشد و چه با بیان علم برای مردم […]

ادامه مطلب …

(۷۱۹) حکم تدریس با استفاده از مجسمه

(۷۱۹) سوال: آیا جایز است استاد علوم با استفاده از مجسمه‌های حیوانات و پرندگانی که از پلاستیک قوی ساخته شده، تدریس کند؟ آیا می‌تواند از مجسمه‌های کامل به شکل انسان استفاده کند؟ جواب: این کار حرام بوده و جایز نیست. چون ضرورتی ندارد. می‌تواند حیوان را با گفتار، توصیف کند، یا آن را به چند […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه