چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟

جواب:

ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و مسلم هر دو آنها را روایت کرده‌اند، برگزیده و شرح‌های متعددی دارد که یکی از سودمندترین آنها برای دانشجو، شرح ابن دقیق العید[۱] می‌باشد. اما برای مبتدئین شرح‌های زیادی وجود دارد که توسط علمای معاصر نوشته شده‌اند و نزد طلاب معروف و مشهورند.

سؤال کننده می‌گوید: جناب شیخ! بهترین کتاب در فقه چه کتابی است؟

جواب: بهترین کتاب در زمینه‌ی فقه کتاب (زاد المستقنع فی اختصار المقنع) تألیف موسی الحجاوی و شرح آن به نام (الروض المربع) تألیف منصور بهوتی است. این کتاب مختصر و مفید بوده و برای کسی مناسب است که می‌خواهد فقه را طبق مذهب حنبلی فرا بگیرد.

سؤال کننده می‌گوید: بهترین کتاب در نحو چیست؟

جواب: برای مبتدئین در نحو، کتاب (آجرومیه) و بعد از آن، کسی که نحو را یاد گرفته، کتاب الفیه‌ی ابن مالک را بخواند. حال اگر دانشجو بتواند این متون مختصر را حفظ نماید هم بسیار خوب است تا وقتی که بعدا به آن نیاز پیدا کرد، از آن استفاده کند.

***

[۱] بنام (إحکام الأحکام شرح عمدة الأحکام).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو أفضل كتاب للحفظ في علم الحديث، وأفضل شرح له؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يقصد السائل – فيما يظهر – كتاب الحديث في الأحكام، فمن أفضل الكتب (عمدة الأحكام) للحافظ عبد الغني المقدسي، فإنها عمدة لأنه انتقاها رحمه الله مما اتفق عليه البخاري ومسلم، ولها شروح متعددة، من أنفعها لطالب العلم شرح ابن دقيق العيد، وأما للمبتدئين فلها شروح متعددة من المعاصرين، معروفة بأيدي الطلبة.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في الفقه يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أفضل كتاب في الفقه كتاب (زاد المستقنع في اختصار المقنع)، لموسى الحجاوي، وشرحه (الروض المربع) لمنصور البهوتي رحمه الله، فإنه كتاب مختصر مفيد، هذا لمن أراد التفقه على مذهب الإمام أحمد بن حنبل رحمه الله.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في النحو؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في النحو (الآجرومية) للمبتدئين، ثم الألفية لمن أخذ حظا وافرًا من النحو، ويا حبذا لو حفظ الطالب هذه المتون المختصرة، حتى ينتفع بها حين يحتاج إليها في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۶۷۰) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب دینی

(۶۷۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد این کتاب‌ها چیست: (الاذکار) و (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) و (ریاض الصالحین) و (خزینة الاسرار)؟ جواب: کتاب (الأذکار) و کتاب (ریاض الصالحین) هر دو تالیف نووی هستند و بدون شک ارزش زیادی دارند. اما خالی از احادیث ضعیف هم نیستند؛ خصوصا کتاب (الأذکار) که […]

ادامه مطلب …

(۶۶۳) کتاب‌هایی در زمینه‌ی فقه و عبادات

(۶۶۳) سوال: از مهم‌ترین کتاب‌هایی که در زمینه‌ی فقه و عبادات نوتشه شده را ذکر بفرمایید. جواب: بهتر این است کتاب‌های حدیثی که توسط علما در این زمینه نوشته شده را مطالعه کنید. کتاب‌هایی مثل (بلوغ المرام) و ( منتقی الأخبار) و امثال اینها. سپس کتاب‌هایی را مطالعه کنید که هم شامل فقه هستند و […]

ادامه مطلب …

(۶۲۱) آموزش توحید توسط پدر به فرزندان.

(۶۲۱) سوال: چگونه یک پدر، توحید را به فرزندانش بیاموزد؟ جواب: همانگونه که دیگر مسائل دینی را به آنها می‌آموزد، توحید را نیز به آنها بیاموزد. یکی از بهترین کتاب‌ها در این زمینه کتاب (ثلاثة الأصول) تألیف شیخ الإسلام محمد بن عبد الوهاب است. اگر آن را کامل حفظ کنند و به اندازه‌ی عقل و […]

ادامه مطلب …

(۶۵۴) سوال: کتابهای مفید در علم حدیث

(۶۵۴) سوال: لطفا کتاب‌های مفیدی که در زمینه‌ی حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوشته شده‌اند را به من معرفی کنید. جواب: کتاب‌های حدیث که مطالعه‌ی آنها توصیه می‌شود، کتاب‌های صحیح معتمد نزد اهل علم هستند. کتاب‌هایی مثل: صحیح بخاری و صحیح مسلم، یا کتاب‌هایی که احادیث صحیح را گرد آورده و درجه‌ی صحتشان را بیان می‌کنند، […]

ادامه مطلب …

(۶۲۷) پاداش گوش دادن به نوارهای دینی

(۶۲۷) خانمی پرسیده: ما گروهی زن هستیم که نمی‌توانیم به مسجد رفته و از دروس و حلقه‌های علمی استفاده کنیم. ناچاریم نوارهای علمی را خریده و به آنها گوش کنیم. سؤالم این است که آیا ثواب کسی که به این نوارها گوش می‌دهد، با ثواب آنهایی که در مسجد نشسته و در این حلقه‌های درسی […]

ادامه مطلب …

(۶۵۶) سوال: کدام یک از کتب تفسیر را بخوانم؟

(۶۵۶) سوال: از میان کتاب‌های تفسیر، کدام کتاب‌ها را مطالعه کنیم؟ جواب: کتاب‌های تفسیر زیادند و علما هر کدام قرآن را از جانبی تفسیر کرده‌اند؛ برخی به جنبه‌ی معانی قرآن پرداخته و کاری به إعراب و بلاغت و امثال آن ندارند. برخی دیگر جنبه‌ی مسائل إعرابی و بلاغت و امثال آنها بر تفسیرشان غالب است. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه