سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۶۳۵) سوال: چگونگی حفظ کردن قرآن کریم

(۶۳۵) سوال: جناب شیخ من می‌خواهم قرآن را حفظ کنم. اما نمی‌دانم چطور این کار را انجام دهم. لطفا مرا راهنمایی کنید.

جواب:

روش حفظ قرآن به نسبت هر شخص و به نسبت استادی که نزد او حفظ می‌کند، متفاوت است. برای حفظ قرآن چندین روش وجود دارد. از جمله:

اول: پنج آیه پنج آیه از قرآن را حفظ کرده و زمانی به سراغ آیات بعدی برود که به خوبی بر این پنج آیه تسلط داشته باشد.

دوم: یک صفحه را کامل حفظ کرده و مرتب آن را تکرار نماید.

مهم این است که انسان برای حفظ قرآن، روشی را که مناسب خود می‌بیند، در پیش گیرد. اما باید در نظر داشته باشد که همیشه قرآن را تکرار نماید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «بر قرائت قرآن مواظبت ورزید. سوگند به ذاتی كه جانم در دست اوست، قرآن سريع‌تر از شتری كه زانويش بسته باشد، می‌گريزد».[۱]

همچنین شخص می‌تواند خود به تنهایی بر قرائت قرآن مواظبت ورزد، یا می‌تواند به همراهی یکی از دوستانش این کار را انجام دهند؛ بدین صورت که یکی قرآن را به دست می‌گیرد و دیگری می‌خواند، سپس بر عکس.

مهم اینکه در این مورد نصی وجود ندارد که بتوان به آن عمل کرد. بلکه به شرایط انسان بستگی دارد و هر کس طبق شرایطی که دارد، می‌تواند قرآن را حفظ کند.

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب الأمر بتعهد القرآن، حدیث شماره (۷۹۱). سنن دارمی: کتاب فضائل القرآن، باب فی تعاهد القرآن، حدیث شماره (۳۳۹۱). مسند احمد: مسند عقبة بن عامر الجهنی (۱۷۳۱۷) و مسند ابوموسی الأشعری (۱۹۶۸۵)، از ابوموسی اشعری و عقبة بن عامر جهنی با این لفظ: «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فی عُقُلِهَا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أريد أن أحفظ القرآن، لكنني لا أعرف ما هي الطريقة التي أحفظ بها القرآن الكريم، أفيدونا، وجزاكم الله خيرا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الطريقة التي يحفظ الإنسان بها القرآن تختلف باختلاف حال الإنسان، وباختلاف حال المدرس الذي يستمع إليه، فلها طرق:

منها: أن يحفظ الإنسان كل خمس آيات على حدة، ولا ينتقل إلى ما بعدها إلا إذا أتقنها تماما.

ومنها: أن يحفظ صفحة كاملة ثم يعيدها.

المهم أن يسلك الإنسان في حفظ القرآن ما يناسبه، لكن يتعاهد القرآن، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تعاهدوا القرآن، فوالذي نفسي بيده لهو أشد تفلنا من الإبل في عُقُلِهَا».

وتعاهد القرآن قد يكون في قراءة الإنسان لنفسه وحده، وقد يكون بمشاركة أحد زملائه فيمسك الزميل المصحف بيده وذاك يقرأ، ثم يأتي العكس.

المهم أن هذه مسائل ليس فيها نَضٌ يُؤخذ به، وإنما أوكلت إلى حال الإنسان.

مطالب مرتبط:

(۶۲۴) یاد گرفتن و عمل کردن به مسائل واجب

(۶۲۴) سوال: مسائلی که یاد گرفتن و عمل کردن به آنها واجب است، چیستند؟ جواب: بر انسان واجب است هر مساله‌ای مربوط به دین که به آن نیاز دارد را یاد بگیرد و این مسائل هم محصور نیستند. برای انسان واجب است که چگونگی وضو، نماز، روزه و حج را یاد بگیرد. در صورتی که […]

ادامه مطلب …

(۶۴۵) سؤال: حکم قرائت قرآن با لکنت زبان چیست؟

(۶۴۵) سؤال: از شما بزرگوار در مورد تجوید قرآن کریم سوال دارم. چون من می‌خواهم قرائت قرآن را به خوبی یاد بگیرم. اما خواندن آن با تجوید برای من سخت است و هنگام قرائت، بسیار دچار لکنت می‌شوم. معلمی هم ندارم که تجوید را به من بیاموزد. حال با توجه به این مسأله، قرائت قرآن […]

ادامه مطلب …

(۷۰۰) آیا جایزه دادن به دانش آموزان پاداش دارد؟

(۷۰۰) سوال: آیا معلمی که به دانش آموزانش جایزه می‌دهد تا تشویق شوند، اجر و ثواب می‌برد؟ جواب: اگر معلم به دانش آموزانش جوایزی می‌دهد که بدین وسیله آنها را به درس خواندن تشویق و ترغیب نموده و ذوق آنها را برای یادگیری بیشتر کند و به خاطر آن با هم مسابقه دهند، حتما ثواب […]

ادامه مطلب …

(۶۳۰) کسی که فکرش پریشان است، چگونه طلب علم کند

(۶۳۰) سوال: شخصی دوست دارد علم دینی را بیاموزد. اما ذهنش خیلی پریشان است و به فکر فرو رفته و آن را فراموش می‌کند. به راحتی نمی‌تواند چیزی را حفظ کند مگر اینکه وقت زیادی را صرف آن نماید. با توجه به اینکه او وقت خود را صرف امور سودمندی مثل گوش دادن به نوارهای […]

ادامه مطلب …

(۶۷۶) سوالی در مورد کتاب ماثورات حسن البنا

(۶۷۶) سوال: در کتاب مأثورات چیزی خواندم که در بقیه‌ی کتاب‌های دعا به آن برخورد نکرده‌ام. چیزی که خواندم معروف به وِرد رابطه بوده و چنین است: شخص اول این آیه را بخواند: {قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ} تا آنجا که فرموده: {وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ} […]

ادامه مطلب …

(۷۰۲) عمل برخی ملعمین در فصل امتحانات

(۷۰۲) خانمی پرسیده: معلم است و زیاد می شنود که همکارانش در مدرسه، وقت امتحانات که نزدیک می‌شود، جزوه‌ای از آنچه تدریس شده را آماده کرده و آن را برای دانش آموزان می‌خوانند و سوالات امتحان نیز از این جزوه طرح می‌شوند. آیا این کار جایز است؟ جواب: به هیچ عنوان جایز نیست که معلم […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه