یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۳۱) سوال: دانشجو نزد شیخ معین درس بیاموزد؟

(۶۳۱) سوال: آیا طالب علم باید تنها یک شیخ معین را انتخاب کرده و نزد او کسب علم نماید، یا می‌تواند بیشتر از یک شیخ را انتخاب کند؟

جواب:

اگر در بدایت طلب علم باشد، نظرم این است که یک شیخ را انتخاب کند. چون ممکن است مشایخ در یک مسأله اختلاف نظر داشته باشند و در صورتی که او سنش کم بوده و در ابتدای راه طلب علم باشد، این مساله باعث تشویش ذهنی‌اش می‌شود. اما می‌تواند در درس دیگری، شیخ متفاوتی را برگزیند. شیخی در نحو، شیخی در فقه، شیخی در عقیده، شیخی در توحید و همین طور در دیگر دروس شیخ متفاوتی داشته باشد. اما از نظر من مناسب نیست که در فقه، دو شیخ داشته باشد، یا در عقیده. اما در مورد نحو، سخت گیری کمتری وجود دارد و حتی اگر دو شیخ را انتخاب کند که نظر آنها با هم اختلاف دارد، اهمیتی ندارد. مهم مسائل عملی دین است که توصیه می‌شود در بدایت طلب علم، در هر کدام فقط از یک شیخ استفاده ببرد.

توصیه‌ی دیگرم به طالب علم مبتدی این است که به کتاب‌هایی که اختلافات فقهی را ذکر می‌کنند، مراجعه نکند. یعنی مثلا به سراغ کتاب «المغنی» یا «المجموع» نووی یا دیگر کتاب‌هایی که اختلاف علما را ذکر کرده‌اند، نرود. چون هنوز در اول راه است و مراجعه به چنین کتاب‌هایی حیرت و سردرگمی‌اش می‌شود و معلومات را قاطی می‌کند. پس تا زمانی که در ابتدای راه است، ملازم یک شیخ و یک کتاب باشد و در هر درسی فقط از یک شیخ استفاده کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لطالب العلم أن يتخذ شيخًا مُعيَّنا يراجع معه، أو يتخذ أكثر من شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أرى أن يتخذ شيخًا واحدا ما دام في بداية الطلب، لأن المشايخ ربما تختلف آراؤهم في مسألة ما، وإذا كان هو صغير في ابتداء الطلب فإن ذلك يشوش عليه ، ومن الممكن أن يتخذ شيخًا آخر لكن في فن آخر، فيكون له شيخ في النحو، وشيخ في الفقه، وشيخ في العقيدة، وشيخ في التوحيد، وما أشبه ذلك، أما أن يتخذ شيخين في الفقه فلا أُشير به، لا يتخذ شيخين في العقيدة، أما النحو فأمره سهل، حتى لو اتخذ شيخين واختلفا عليه لا يهم، لكن المهم مثل المسائل العملية الدينية.

وأقول لطالب العلم المبتدئ: لا يراجع كتب الخلاف، يعني: لا يراجع مثلا: المغني، أو المجموع للنووي، أو غيرهما مما يذكر فيه الخلاف ما دام في ابتداء الطلب، لأن الأمور تلتبس عليه ويبقى متذبذبا، وتختلط المعلومات، فما دام في ابتداء طلبه فليلزم شيخًا واحدًا وكتابًا واحدا، ولا يتخذ أكثر من شيخ في فن واحد.

مطالب مرتبط:

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟ جواب: واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار […]

ادامه مطلب …

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟ جواب: علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان […]

ادامه مطلب …

(۷۰۱) حکم جواب ندادن به سوالات بی ربط به درس

(۷۰۱) سوال: من معلم هستم و بسیار پیش می‌آید که سوال‌های دانش آموزان مرا در حرج می‌اندازد. می‌خواهم بدانم جواب دادن به سوال‌هایی که ربطی به درس ندارد، چه حکمی دارد؟ جواب: اگر شما در کلاس درس هستید، وظیفه‌ی شما نیست که به سوال‌های خارج از درس جواب دهید. بلکه باید به دانش آموز گفته […]

ادامه مطلب …

(۶۷۰) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب دینی

(۶۷۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد این کتاب‌ها چیست: (الاذکار) و (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) و (ریاض الصالحین) و (خزینة الاسرار)؟ جواب: کتاب (الأذکار) و کتاب (ریاض الصالحین) هر دو تالیف نووی هستند و بدون شک ارزش زیادی دارند. اما خالی از احادیث ضعیف هم نیستند؛ خصوصا کتاب (الأذکار) که […]

ادامه مطلب …

(۷۲۰) کشتن حیوانات برای مومیایی و کالبدشکافی

(۷۲۰) سوال: من دانشجوی دانشگاه هستم. روزی درس مومیایی کردن حیوانات داشتیم. ما این کار را برای تجربه بر روی برخی حیوانات انجام دادیم. حیواناتی مثل خرگوش و گرگ و کبوتر و غیره. آنها را زنده به کلاس می‌آوردیم و سپس آنها را می‌کشتیم. اینجا مشکل دومی نیز وجود دارد. ما آنها را به یکی […]

ادامه مطلب …

(۶۵۲) سوال: کدام کتاب سودمند را بخوانم؟

(۶۵۲) سوال: خواندن چه کتاب‌های سودمندی را به من توصیه می‌کنید؟ جواب: سودمندترین کتابی که توصیه می‌کنم آن را خوانده و در آن تدبر نمایی، قرآن است. همچنین تفاسیر علمای مورد اطمینان را مطالعه کن تا همان طور که قرآن را حفظ می‌کنی معنی آن را نیز بفهمی. به همین خاطر بود که صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه