دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۷۲۱) حکم تحصیل در مدارس مختلط

(۷۲۱) سوال: من از سوریه هستم. تمام مدارسی که در استان ما وجود دارد، مدارس مختط هستند و دختران همه بی حجابند. امکان حرف نزدن با آنها هم وجود ندارد. چرا که در خلال کلاس‌های درس مجبور به این کار می‌شویم. سوالم این است: حکم شرع در این مورد چیست؟

جواب:

بر تو واجب است مدرسه‌ای پیدا کنی که مختلط نباشد. چون اختلاط، فتنه‌ی بزرگی است و جایز نیست انسان خود را در معرض فتنه قرار دهد. زیرا شخص قبل از اینکه به فتنه بیفتد، به خودش اعتماد دارد و می‌گوید: من از خودم محافظت می‌کنم و به چنین چیزی تمایل ندارم و از آن خوشم نمی‌آید. اما وقتی در دام فتنه بیفتد، دیگر نمی‌تواند خارج شود. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستور داده‌اند که: «هر كس در مورد خروج دجال بشنود بايد از او دوری کند» و سبب آن را در آخر حدیث ذکر می‌کند: «قسم به الله که شخص نزد او می‌رود و گمان می‌برد که مومن است. اما به خاطر شبهاتی که دجال مطرح می‌کند، پیرو او می‌شود».[۱]

پس به این برادر می‌گویم: باید دنبال مدرسه‌ای بگردی که چنین نباشد. اگر همه‌ی مدارس چنین وضعیتی داشتند و تو هم محتاج درس هستی، درست را بخوان و تا جایی که می‌توانی از فاحشه و فتنه و دوری کن؛ چشمشت را پایین بینداز و زبانت را حفظ کن و با زنان حرف نزن و به سمت آنها نرو.

***

[۱] مسند احمد: (ج۴، ص۴۳۱). سنن ابوداود: کتاب الملاحم، باب خروج الدجال، حدیث شماره (۴۳۱۹)، از عمران بن حصین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ، فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ، مِمَّا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ»، أَوْ «لِمَا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من سوريا: جميع المدارس بمحافظتي، وهي محافظة إدلب مدارسها مختلطة شباب وفتيات وهن سفور فوق العادة وخاصة في مدرستي، ولا يمكن بل ولا يستطيع المرء إلا أن يتحدث معهن من خلال الدروس. والمطلوب: ما حكم الشرع في ذلك؟ أفيدونا جزاكم الله ألف خير.

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي يجب عليك أيها الأخ أن تطلب مدرسة ليس فيها هذا الاختلاط الذي وصفت حال أهله، لأن ذلك فتنة عظيمة، ولا يجوز للإنسان أن يُعَرِّضَ نفسه للفتن فإن الرجل قد يثق في نفسه قبل أن يقع في الفتنة، قد يقول: أنا حافظ لنفسي، وأنا لا أميل إلى هذا الشيء، وأنا أكرهه، ولكن إذا وقع في الحبائل ،أمسكته، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنَا مِنْهُ مَنْ» أي: يبعد عنه، وبين السبب في آخر الحديث فقال: «فَوَاللَّهُ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ، فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

فنقول: أيها الأخ يجب عليك أن تطلب مدرسة ليس هذا وضعها، فإن لم تجد مدرسة إلا بهذا الوضع وأنت محتاج إلى الدراسة، فإنك تقرأ تدرس، وتحرص بقدر ما تستطيع على البعد عن الفاحشة والفتنة، بحيث تغض بصرك وتحفظ لسانك، ولا تتكلم مع النساء ولا تمر إليهن.

مطالب مرتبط:

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟ جواب: علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان […]

ادامه مطلب …

(۶۱۵) مراحل طلب علم توسط دانشجو

(۶۱۵) سوال: مراحلی که یک طالب علم باید بر مبنای آنها حرکت کند چیستند؟ جواب: مراحلی که یک طالب علم در مسیر طلب علم باید بر طبق آن حرکت کند چنین است: ابتدا باید از قرآن شروع کند. چون صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه را فرا می‌گرفتند و تنها زمانی به سراغ ده آیه‌ی دیگر می‌رفتند […]

ادامه مطلب …

(۶۳۰) کسی که فکرش پریشان است، چگونه طلب علم کند

(۶۳۰) سوال: شخصی دوست دارد علم دینی را بیاموزد. اما ذهنش خیلی پریشان است و به فکر فرو رفته و آن را فراموش می‌کند. به راحتی نمی‌تواند چیزی را حفظ کند مگر اینکه وقت زیادی را صرف آن نماید. با توجه به اینکه او وقت خود را صرف امور سودمندی مثل گوش دادن به نوارهای […]

ادامه مطلب …

(۶۷۸) سوال در مورد کتاب‌های طب جلال الدین سیوطی

(۶۷۸) سوال: کتاب‌هایی در زمینه‌ی طب از شیخ جلال الدین سیوطی دیده‌ایم. آیا ایشان با اینکه عالم تفسیر بوده، در طب نیز عالم بوده یا تشابه اسمی است یا این کتاب‌ها منسوب به اوست؟ اگر در این مورد اطلاعی دارید، نظرتان در مورد چیزهایی که در کتاب نوشته، چیست؟ خصوصا در مورد رموز و طلسم‌های […]

ادامه مطلب …

(۷۱۲) حضور زن در مسجد برای دروس

(۷۱۲) سوال: ما دو دختر هستیم و پدرمان اجازه نمی‌دهد در دروس مسجد شرکت کنیم. در این دروس، به زنان آموزش داده می‌شود. توصیه‌ی شما چیست؟ جواب: از نظر من پدرتان باید در مصلحت شما برای حضور یا عدم حضور در دروسی که در مسجد برگزار می‌شود، بنگرد. اگر ببیند که مصلحت شما در عدم […]

ادامه مطلب …

(۷۱۱) رفتن زن برای شرکت در درس و سخنرانی

(۷۱۱) سوال: حکم خروج مکرر زن از خانه برای شرکت در سخنرانی‌ها و دروس چیست؟ مثلا عصر برای حضور در حلقه‌های حفظ قرآن و بعد از عشا برای حضور در سخنرانی علما حاضر شود. آیا در صورتی که این کار با اجازه‌ی ولی باشد، جایز است؟ آیا این کار، یعنی خروج زیاد از خانه، تشابه […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه