دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۷۲۱) حکم تحصیل در مدارس مختلط

(۷۲۱) سوال: من از سوریه هستم. تمام مدارسی که در استان ما وجود دارد، مدارس مختط هستند و دختران همه بی حجابند. امکان حرف نزدن با آنها هم وجود ندارد. چرا که در خلال کلاس‌های درس مجبور به این کار می‌شویم. سوالم این است: حکم شرع در این مورد چیست؟

جواب:

بر تو واجب است مدرسه‌ای پیدا کنی که مختلط نباشد. چون اختلاط، فتنه‌ی بزرگی است و جایز نیست انسان خود را در معرض فتنه قرار دهد. زیرا شخص قبل از اینکه به فتنه بیفتد، به خودش اعتماد دارد و می‌گوید: من از خودم محافظت می‌کنم و به چنین چیزی تمایل ندارم و از آن خوشم نمی‌آید. اما وقتی در دام فتنه بیفتد، دیگر نمی‌تواند خارج شود. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستور داده‌اند که: «هر كس در مورد خروج دجال بشنود بايد از او دوری کند» و سبب آن را در آخر حدیث ذکر می‌کند: «قسم به الله که شخص نزد او می‌رود و گمان می‌برد که مومن است. اما به خاطر شبهاتی که دجال مطرح می‌کند، پیرو او می‌شود».[۱]

پس به این برادر می‌گویم: باید دنبال مدرسه‌ای بگردی که چنین نباشد. اگر همه‌ی مدارس چنین وضعیتی داشتند و تو هم محتاج درس هستی، درست را بخوان و تا جایی که می‌توانی از فاحشه و فتنه و دوری کن؛ چشمشت را پایین بینداز و زبانت را حفظ کن و با زنان حرف نزن و به سمت آنها نرو.

***

[۱] مسند احمد: (ج۴، ص۴۳۱). سنن ابوداود: کتاب الملاحم، باب خروج الدجال، حدیث شماره (۴۳۱۹)، از عمران بن حصین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ، فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ، مِمَّا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ»، أَوْ «لِمَا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من سوريا: جميع المدارس بمحافظتي، وهي محافظة إدلب مدارسها مختلطة شباب وفتيات وهن سفور فوق العادة وخاصة في مدرستي، ولا يمكن بل ولا يستطيع المرء إلا أن يتحدث معهن من خلال الدروس. والمطلوب: ما حكم الشرع في ذلك؟ أفيدونا جزاكم الله ألف خير.

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي يجب عليك أيها الأخ أن تطلب مدرسة ليس فيها هذا الاختلاط الذي وصفت حال أهله، لأن ذلك فتنة عظيمة، ولا يجوز للإنسان أن يُعَرِّضَ نفسه للفتن فإن الرجل قد يثق في نفسه قبل أن يقع في الفتنة، قد يقول: أنا حافظ لنفسي، وأنا لا أميل إلى هذا الشيء، وأنا أكرهه، ولكن إذا وقع في الحبائل ،أمسكته، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنَا مِنْهُ مَنْ» أي: يبعد عنه، وبين السبب في آخر الحديث فقال: «فَوَاللَّهُ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ، فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

فنقول: أيها الأخ يجب عليك أن تطلب مدرسة ليس هذا وضعها، فإن لم تجد مدرسة إلا بهذا الوضع وأنت محتاج إلى الدراسة، فإنك تقرأ تدرس، وتحرص بقدر ما تستطيع على البعد عن الفاحشة والفتنة، بحيث تغض بصرك وتحفظ لسانك، ولا تتكلم مع النساء ولا تمر إليهن.

مطالب مرتبط:

(۶۷۰) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب دینی

(۶۷۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد این کتاب‌ها چیست: (الاذکار) و (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) و (ریاض الصالحین) و (خزینة الاسرار)؟ جواب: کتاب (الأذکار) و کتاب (ریاض الصالحین) هر دو تالیف نووی هستند و بدون شک ارزش زیادی دارند. اما خالی از احادیث ضعیف هم نیستند؛ خصوصا کتاب (الأذکار) که […]

ادامه مطلب …

(۷۱۹) حکم تدریس با استفاده از مجسمه

(۷۱۹) سوال: آیا جایز است استاد علوم با استفاده از مجسمه‌های حیوانات و پرندگانی که از پلاستیک قوی ساخته شده، تدریس کند؟ آیا می‌تواند از مجسمه‌های کامل به شکل انسان استفاده کند؟ جواب: این کار حرام بوده و جایز نیست. چون ضرورتی ندارد. می‌تواند حیوان را با گفتار، توصیف کند، یا آن را به چند […]

ادامه مطلب …

(۶۳۷) سوال: حفظ قرآن برای آدم کم حافظه

(۶۳۷) سوال: من همیشه سعی می‌کنم قرآن کریم و سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بخوانم. اما از لحاظ حفظ، ضعیف هستم.  شما چه روشی را به من پیشنهاد می‌کنید که به وسیله‌ی آن، قرآن را حفظ کنم؟ جواب: اینها چندتا از اسباب حفظ قرآن هستند: اول: بهتر است از کودکی حفظ قرآن را شروع کند. زیرا […]

ادامه مطلب …

(۶۶۴) کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة)

(۶۶۴) سوال: نظر شما در مورد کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة) چیست؟ جواب: به برادران توصیه می‌کنم اگر دوست دارند از اقوال علما اطلاع پیدا کنند و البته توانایی شناخت راجح از مرجوح را نیز داشته باشند، فقط به کتاب‌هایی مراجعه کنند که اقوال را به همراه دلایلشان ذکر می‌کنند تا دلیل هر قول را […]

ادامه مطلب …

(۶۸۰) کتاب مروج الذهب تالیف مسعودی

(۶۸۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (مروج الذهب) تألیف مسعودی چیست؟ جواب: کتاب «مروج الذهب» که مسعودی نوشته، مثل دیگر کتاب‌های تاریخ حاوی روایات ضعیف و صحیح بوده و انسان باید در مورد بعضی روایاتی که می‌شنود یا می‌بیندد، مواظب باشد و برای قبول آنها دست نگهدارد تا زمانی که آنها را […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه