شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۴۸۰) حکم خواندن فاتحه بعد از اذان برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

(۴۸۰) سوال: لطفا در مورد این مسئله، توضیح دهید؛ در بیشتر مساجد سرزمین ما، بعد از اذان، همان دعای منقول از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را می‌خوانند و سپس می‌گویند: برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فاتحه بخوانید. آیا این کار، درست است یا بدعت؟

جواب:

اگر دعای منقول از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بعد از اذان، با صدای بلند از بالای مناره می‌خوانند، سنت نیست اما اگر با صدای آرام می‌گویند، سنت است و فرقی ندراد شخص بر سر مناره یا روی زمین باشد؛ اما این‌که می‌گویند: (برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فاتحه بخوانید) بدعت  بسیار زشتی است که بعد از اذان نماز فجر و اذان هیچ نماز دیگری و بعد از نمازها و در هیچ جا و مکانی گفته نمی‌شود. خواندن فاتحه برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از دو وجه، بدعت است؛ زیرا:

اول: نادانی است زیرا کسی ‌که فاتحه را برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌خواند، می‌خواهد ثوابش به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برسد، در حالی که پوشیده نیست که با وقتی ما سوره‌ی فاتحه را می‌خوانیم برای او نیز پاداشی مانند پاداش ما نوشته می‌شود لذا اصلا نیازی نیست که بگوییم: برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است! زیرا ایشان ثواب را به دست آورده‌ است و با گفتن این جمله، فقط خود را از ثواب آن بی‌بهره کرده‌ایم.

دوم: صدقه دادن اعمال صالح و نیک مانند خواندن سوره‌ی فاتحه و… برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را صحابه انجام نداده‌اند در حالی که آنان بیشتر از ما رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و انجام عمل صالح و خوب را دوست داشتند و مادامی که آن‌ها چنین کاری نکرده‌اند، باید آنان را الگوی خود قرار دهیم و از آنان پیروی کنیم. بنابراین نهی و منع می‌شود که انسان عمل صالح و خوبی را انجام دهد و آن را برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار دهد یا بگوید: ‌ای الله! ثواب این کار را برای پیامبرت محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قرار بده. به سؤال کننده نیز توصیه می‌کنم که با برادران مسلمانش که مؤذن هستند تماس برقرار کرده و به آنان خبر دهد که این کار، بدعت و نادانی است.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من اليمن: أرجو منكم أن توضحوا لنا هذه كالتالي: عندنا في بلادنا في معظم المساجد بعد الأذان يدعون بالدعاء الوارد عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم و بعد الانتهاء منه يقولون الفاتحة على روح النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم فهل هذا العمل صحيح أم بدعة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما إذا كانوا يدعون الدعاء الوارد عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – بعد الأذان على رءوس المنارات فهذا ليس بسنة إذا جهروا به، أما سرًا فهو سُنة، سواء كنت في المنارة، أم في الأرض.

وأما قولهم: اقرءوا الفاتحة على روح النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فهو بدعة منكرة، لا يقال بعد أذان الفجر، ولا بعد الأذان الآخر، ولا بعد الصلوات ولا في أي مكان. وقراءة الفاتحة على روح النبي صلى الله عليه وسلم بدعة لوجهين:

الوجه الأول: أنها سفه؛ لأن من قرأ الفاتحة على روحه أراد أن يثاب النبي صلى الله عليه وسلم ثواب القراءة، ومعلوم أن قراءتنا للفاتحة يكتب لرسول الله صلى الله عليه وسلم مثل ما نؤجر عليه، أي إنه يكتب له مثل أجورنا، وإذا كان يكتب له مثل أجورنا فلا حاجة أن نقول: إنها على روح النبي. لأنه قد حصل على الثواب، ويكون قولنا: على روحه. أننا حرمنا أنفسنا من ثوابها فقط، هذا من وجه.

الوجه الثاني: أن التصدق بالأعمال الصالحة الفاتحة وغيرها على النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم لم يفعله الصحابة رضي الله عنهم، الذين هم أشد حبا منا لرسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وهم أشد منا حبا لما فيه الخير له، وإذا كانوا لم يفعلوه فلنا فيهم أسوة.

وعلى هذا فينهى أن يجعل الإنسان أي عمل صالح يعمله لروح النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أو يقول: اللهم اجعل ثوابه لنبيك محمد – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- للوجهين الذين ذكرناهما. وإني أنصح هذا السائل بأن يتصل بإخوانه المؤذنين فيقول لهم: إن هذا أمر بدعة، وسفه من القول.

مطالب مرتبط:

(۴۵۶) حکم قاریانی که به ازای قرائت قرآن برای مردگان، مبلغی را بر خانه‌ی مرده تعیین می‌کنند

قرائت قرآن برای مردگان بعد از وفات آنان و گرفتن مزد در مقابل آن؛ این نیز از جمله بدعت‌گزاری‌ در دين الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. همچنین قرائت شخصی که فقط در برابر مزد، قرآن می‌خواند، ثواب و پاداشی ندارد.

ادامه مطلب …

(۴۷۴) حکم شادی و سرور در بیست و هفتم ماه رجب، نیمه‌ی شعبان و روز عاشورا

ابراز شادی در ایام عید فطر یا عید قربان که در حدود شرع باشد، ایرادی ندارد؛ اما شادی و سرور در بیست و هفتم ماه رجب، نیمه‌ی شعبان و روز عاشورا، پایه و اساس شرعی ندارد، از آن نهی می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۷۵) حکم زیارت بعضی از مساجد در ماه رجب

این برادرانم که این کار را انجام می‌دهند را نصیحت می‌کنم که خود را خسته نکنند و مالشان را در این راه تباه نکنند که فقط آنان را از الله دورتر می‌کند؛ بلکه همت و کوشش خود را در چیزی  مصرف کنند که مشروعيت آن در كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده باشد که همین برای مؤمن، کافی است.

ادامه مطلب …

(۴۶۷) آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تولد خود را جشن گرفته است؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تولدش را جشن نگرفت و ابوبكر، عمر، عثمان و علي رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم و هیچ یک از صحابه، تابعین، اتباع تابعین و ائمه‌ی مسلمانان، تولد ایشان را جشن نگرفته است. بدعت تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سیصد سال پس از هجرت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوآوری شد.

ادامه مطلب …

(۴۷۰) حکم جشن عید مادر

اعیاد شرعی نزد اهل اسلام، معروف هستند که عبارت‌اند از: عيد فطر، عيد قربان و عید هفته؛ عید دیگری غیر از این سه عید در اسلام وجود ندارد و عیدهای دیگری که نوآوری شده مردود و در شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باطل است.

ادامه مطلب …

(۴۴۴) حکم گفتن ذكر به صورت دسته‌جمعی

در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم متعارف نبوده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دسته‌جمعی ذکر کنند یا قرآن را به صورت یک‌صدا و دسته‌جمعی بخوانند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه